به گزارش اکوایران، در هفتههای اخیر، سهام شرکتهای فعال در زنجیره تامین هوش مصنوعی رشدهای کمسابقهای را تجربه کردهاند. سهام Intel که سال گذشته بسیاری آن را شرکتی رو به افول میدانستند، امسال بیش از ۲۳۹ درصد رشد کرده و به بالاترین سطح خود در ۲۶ سال اخیر رسیده است. سهام شرکت سندیسک نیز جهشی خیرهکننده معادل ۵۵۸ درصد را ثبت کرده است.
در همین حال، ارزش بازار شرکتهای نیمههادی حاضر در شاخص S&P 500 طی تنها شش هفته حدود ۳.۸ تریلیون دلار افزایش یافته؛ رقمی که نشان میدهد سرمایهگذاران با شدت زیادی به سمت سهام مرتبط با هوش مصنوعی هجوم بردهاند.
عطش سیریناپذیر شرکتهای AI برای قدرت پردازش
محرک اصلی این رشد، افزایش بیسابقه تقاضا برای توان پردازشی در صنعت هوش مصنوعی است. در سالهای گذشته تمرکز بازار عمدتا روی تراشههای گرافیکی یا GPU بود که برای آموزش مدلهای زبانی استفاده میشدند، اما اکنون دامنه تقاضا بسیار گستردهتر شده است.
ظهور نسل جدید مدلهای «عاملمحور» یا Agentic AI باعث شده شرکتهای فناوری به حجم عظیمی از پردازندههای سنتی، تراشههای حافظه و زیرساختهای ذخیرهسازی نیاز پیدا کنند. این سیستمها به صورت ۲۴ ساعته فعالیت میکنند و دادههای عظیمی تولید میکنند؛ موضوعی که مصرف حافظه و قدرت پردازش را به شدت افزایش داده است.
به گفته مدیران سرمایهگذاری، اکنون بزرگترین شرکتهای فناوری جهان در حال رقابت برای خرید هر نوع تراشه و ظرفیت محاسباتی موجود هستند؛ رقابتی که به رشد شدید سودآوری شرکتهای تولیدکننده نیمههادی منجر شده است.
سودهای انفجاری؛ تفاوت مهم با حباب داتکام
برخلاف دوران حباب اینترنت در اوایل دهه ۲۰۰۰، بسیاری از شرکتهای تراشهساز امروز از سودآوری واقعی و قدرتمند برخوردارند. همین موضوع یکی از مهمترین تفاوتهای موج فعلی با حباب داتکام محسوب میشود.
برای مثال، شرکت میکرون که در سال ۲۰۲۳ با افت قیمت حافظه و زیان عملیاتی مواجه بود، اکنون با جهش شدید تقاضا روبهرو شده است. تحلیلگران پیشبینی میکنند درآمد این شرکت در سال مالی جاری به ۱۰۷ میلیارد دلار برسد؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ تنها ۱۵.۵ میلیارد دلار بود.
سود عملیاتی میکرون نیز طبق برآوردها ممکن است به ۷۷ میلیارد دلار برسد؛ زیرا تقاضا برای تراشههای حافظه از ظرفیت عرضه فراتر رفته است. رشد ۷۷۰ درصدی سهام این شرکت، میکرون را به یکی از ارزشمندترین شرکتهای آمریکا تبدیل کرده است.
جالب آنکه با وجود این رشد شدید قیمتی، برخی تحلیلگران معتقدند ارزشگذاری سهام شرکتهای تراشهساز هنوز نسبت به میزان رشد سودآوری آنها چندان افراطی نیست. سهام میکرون اکنون با نسبت قیمت به سود آیندهنگر حدود ۸.۹ واحد معامله میشود؛ در حالی که میانگین این نسبت برای شاخص S&P 500 حدود ۲۳ واحد است.
نگرانی از تکرار حباب تاریخی بازار
با وجود خوشبینی گسترده، برخی تحلیلگران هشدار میدهند شباهتهای بازار فعلی با دوران حباب داتکام بهتدریج نگرانکننده شده است. شاخص نیمههادی PHLX بهترین عملکرد ششهفتهای خود از مارس ۲۰۰۰ تاکنون را ثبت کرده؛ همان دورهای که اندکی بعد سقوط تاریخی بازار فناوری آغاز شد.
همزمان شرکتهای تراشهساز با سرعت در حال توسعه ظرفیت تولید هستند، اما محدودیتهای زنجیره تامین و کمبود تجهیزات باعث شده بسیاری از تحلیلگران انتظار داشته باشند کمبود تراشه برای سالها ادامه داشته باشد.
در این میان، سرمایهگذاران خرد نیز با اشتیاق وارد بازار شدهاند. صندوق اهرمی SOXL که بازدهی سهبرابری شاخص نیمههادیها را دنبال میکند، طی یک سال گذشته بیش از ۱۲۰۰ درصد رشد کرده و به یکی از محبوبترین ابزارهای معاملاتی در میان کاربران شبکههای اجتماعی و انجمنهایی مانند Reddit تبدیل شده است.
با این حال، بسیاری از فعالان بازار معتقدند هرچند موج هوش مصنوعی فعلاً موتور اصلی رشد بازارهای جهانی است، اما سرعت رشد سهام شرکتهای نیمههادی یادآور این واقعیت است که دورههای رونق شدید بازار معمولاً همیشگی نیستند.
