اکوایران: افزایش نرخ نان در تهران اگرچه با واکنش مصرف‌کنندگان همراه شده، اما نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت‌وگو با اکوایران عنوان کرد که رشد هزینه‌های تولید، ادامه قیمت‌های قبلی را برای نانوایی‌ها دشوار کرده بود. او در عین حال تأکید می‌کند که مشکل اصلی بازار نان، تنها قیمت نیست؛ بلکه نظام توزیع یارانه و نظارت بر عرضه نیز نیازمند اصلاح است.

به گزارش اکوایران، هفته گذشته کارگروه تنظیم بازار استانداری تهران نرخ‌های جدید نان یارانه‌ای را اعلام کرد؛ اما همزمان این پرسش برای بسیاری از شهروندان مطرح شد که با وجود اعلام قیمت‌های مصوب، در کدام نانوایی‌ها، به‌ویژه در تهران، امکان خرید نان با همین نرخ‌های دولتی وجود دارد.

بنابه اعلام حمید رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، 2 تیر اعلام کرد که نرخ‌های جدید نان در واحدهای یارانه‌‌ای و آزادپز از روز شنبه، 6 تیر اجرایی می‌شود. در استان تهران قیمت نان سنگک به صورت آزادپز 50 هزار تومان و به صورت دولتی 15 هزار تومان  تعیین شد. قیمت نان بربری در واحدهای آزادپز 30 هزار تومان و در واحدهای دولتی 10 هزار تومان، قیمت نان تافتون در واحدهای آزادپز 10 هزار تومان و در واحدهای دولتی 4 هزار تومان و نان‌ لواش نیز در واحدهای آزادپز 4 هزار تومان و در واحدهای دولتی 2 هزار و 700 تومان تعیین شده است.

قادری: افزایش قیمت نان با رشد هزینه‌های تولید اجتناب‌ناپذیر بود

جعفر قادری

در همین خصوص جعفر قادری، نایب رئیس دوم کمیسیون اقتصادی مجلس، در گفت‌وگو با اکوایران، درباره افزایش قیمت نان با اشاره به ساختار فعلی یارانه آرد گفت: با توجه به رشد هزینه‌های تولید، اصلاح قیمت‌ها و این افزایش دور از انتظار نبود.

او با بیان اینکه دولت بخش عمده هزینه تأمین آرد را پرداخت می‌کند، اعلام کرد: هر کیلوگرم آرد برای دولت حدود ۶۵ هزار تومان تمام می‌شود که بخش عمده آن، در حدود 60 هزار تومان مربوط به خرید تضمینی گندم و مابقی نیز هزینه‌های حمل‌ونقل، آسیاب و فرآوری است. با این حال، آرد یارانه‌ای با قیمتی بسیار ناچیز و کمتر از هزار تومان در اختیار نانوایی‌ها قرار می‌گیرد؛ به همین دلیل دولت عملاً بخش اعظم هزینه تولید نان را تقبل می‌کند.

قادری افزود: در مقابل، دولت دیگر قادر نیست همزمان هزینه‌های جانبی نانوایی‌ها از جمله افزایش حقوق و دستمزد کارگران، هزینه آب، برق، گاز، اجاره‌بها و سایر هزینه‌های جاری را نیز جبران کند. با توجه به نرخ تورم، طبیعی است که این هزینه‌ها باید به نحوی تعدیل شوند؛ در غیر این صورت ادامه فعالیت بسیاری از نانوایی‌ها با مشکل مواجه خواهد شد و حتی ممکن است برخی واحدها ناچار به تعطیلی شوند.

نایب رئیس دوم کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر لزوم اصلاح ساختار تولید و توزیع نان گفت: ادامه شیوه سنتی تولید نان دیگر پاسخگوی شرایط امروز اقتصاد کشور نیست و باید به سمت تولید صنعتی و انبوه حرکت کرد. به اعتقاد او، افزایش بهره‌وری در زنجیره تولید نان می‌تواند بخشی از هزینه‌های دولت و نانوایی‌ها را کاهش دهد.

او در ادامه با اشاره به نحوه پرداخت یارانه آرد تصریح کرد: اگر قرار باشد دولت همچنان یارانه سنگین آرد را پرداخت کند، منطقی‌تر آن است که این یارانه مستقیماً به مصرف‌کنندگان واقعی اختصاص یابد. به گفته قادری، سامانه خرید هوشمند نان که پیش‌تر توسط بانک سپه طراحی شده بود و امکان خرید نان با کارت بانکی و ثبت اطلاعات مصرف را فراهم می‌کرد، باید دوباره فعال شود تا یارانه نان فقط به شهروندان مشمول تعلق بگیرد.

او افزود: در شرایط فعلی، بخشی از یارانه آرد عملاً به اتباع خارجی یا افرادی می‌رسد که مشمول دریافت این حمایت نیستند، در حالی که این گروه‌ها باید نان را با قیمت واقعی و بدون استفاده از یارانه خریداری کنند. به باور قادری، بازگشت سامانه هوشمند خرید نان می‌تواند از هدررفت منابع عمومی جلوگیری کند و هدفمندی یارانه‌ها را افزایش دهد.

نماینده شیراز در مجلس شورای اسلامی همچنین یکی دیگر از راهکارهای کاهش فشار بر بودجه دولت را توسعه نانوایی‌های آزادپز دانست و گفت: دولت سالانه حدود ۷۰۰ هزار میلیارد تومان برای یارانه نان هزینه می‌کند و ادامه این روند با توجه به محدودیت منابع مالی، برای بودجه کشور قابل دوام نیست. به همین دلیل لازم است سهم نانوایی‌های آزادپز افزایش یابد تا بخشی از تقاضا از شبکه یارانه‌ای خارج شود و بار مالی دولت کاهش پیدا کند.

این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس درباره وضعیت فعلی بازار نان نیز انتقاد کرد و گفت: بازار نان در حال حاضر با نوعی بی‌نظمی مواجه است. در بسیاری از نانوایی‌ها، در کنار دستگاه کارتخوان اصلی، کارتخوان دیگری برای دریافت مبالغ اضافی قرار داده شده و برخی واحدها با عرضه نان کنجدی یا دریافت هزینه‌های خارج از نرخ مصوب، عملاً مبالغ بیشتری از مردم دریافت می‌کنند.

او ادامه داد: در بسیاری از موارد، نان کنجدی به ابزاری برای دور زدن نرخ‌های مصوب تبدیل شده است. برخی مشتریان با پرداخت مبلغ بیشتر، خارج از صف نان دریافت می‌کنند و این موضوع علاوه بر ایجاد تبعیض، زمینه تخلف و دریافت وجوه غیرقانونی را فراهم کرده است.

قادری با تأکید بر ضرورت ساماندهی این وضعیت اظهار کرد: نانوایی‌هایی که از آرد یارانه‌ای استفاده می‌کنند، نباید مجاز به تولید و عرضه نان کنجدی باشند. اگر قرار است نان‌های ویژه یا دارای ارزش افزوده عرضه شوند، این کار باید در واحدهای آزادپز انجام شود که از یارانه دولتی استفاده نمی‌کنند. به گفته وی، ادامه وضعیت فعلی موجب اتلاف منابع یارانه‌ای و بی‌نظمی در شبکه توزیع نان خواهد شد و دولت باید هرچه سریع‌تر برای اصلاح این وضعیت اقدام کند.