گزارش شاخص گذار انرژی (ETI) ۲۰۲۶ تصویری دوگانه از آینده انرژی جهان ارائه می‌کند؛ از یک سو سرمایه‌گذاری جهانی در بخش انرژی به رکورد ۳.۳ تریلیون دلار رسیده، ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر با سرعتی بی‌سابقه در حال افزایش است و سهم انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای از تولید برق جهان به ۴۲ درصد رسیده است. اما در سوی دیگر، روند گذار انرژی با موانع فزاینده‌ای روبه‌رو شده که امنیت، مقرون‌به‌صرفه بودن و پایداری سیستم‌های انرژی را تحت فشار قرار داده است.

این گزارش نشان می‌دهد تنها ۲۴ درصد کشورها توانسته‌اند به‌طور هم‌زمان در سه محور اصلی گذار انرژی پیشرفت کنند. محدودیت‌های تجاری، کنترل صادرات مواد معدنی حیاتی، کمبود سرمایه‌گذاری در اقتصادهای نوظهور، ازدحام شبکه‌های برق و تأخیر در توسعه زیرساخت‌ها از مهم‌ترین عوامل کندکننده این روند هستند. بحران انتقال انرژی در تنگه هرمز در سال ۲۰۲۶ نیز بار دیگر آسیب‌پذیری زنجیره‌های تأمین انرژی را آشکار کرد و نشان داد امنیت انرژی دیگر تنها به دسترسی به سوخت محدود نیست، بلکه شبکه‌ها، زیرساخت‌ها، مواد معدنی و تاب‌آوری سیستم را نیز در بر می‌گیرد.

در رتبه‌بندی امسال، سوئد برای سومین سال متوالی در جایگاه نخست قرار گرفته و کشورهای اروپایی همچنان پیشتاز هستند. در مقابل، ایران با کسب امتیاز ۴۸.۸ در رتبه ۱۰۵ از میان ۱۲۰ کشور قرار گرفته است؛ جایگاهی که بیانگر چالش‌های جدی در حوزه سیاست‌گذاری، سرمایه‌گذاری، نوآوری و زیرساخت‌های انرژی است.