دو روی سکه خصوصی سازی

برآورد موفقیت خصوصی‌سازی‌ در صنعت برق دو جهت متفاوت دارد. یک جهت آن کامیابی بخش تولید برق را نشان می‌دهد و جهت دیگر شکست خصوصی‌سازی در بخش توزیع را به رخ می‌کشد. اکو نیرو در گفتگو با دو کارشناس ارشد صنعت برق، از زوایای مختلف روند سیاست خصوصی‌سازی در صنعت برق ایران را زیر ذره‌بین قرار داده است.

نخستین پرسش از کارشناسان ارشد صنعت برق که مهمان برنامه تحلیلی اکو نیرو این هفته بودند این بود: آیا صنعت برق در سال‌های گذشته در مقوله خصوصی‌سازی موفق بوده است؟ 

محمودرضا حقی‌فام در پاسخ به این پرسش گفت: اگر بخواهیم ارزیابی کنیم که خصوصی‌سازی در صنعت برق موفق بوده یا یک پروژه شکست خورده است، باید بررسی کرد که آیا قیمت تمام شده برق کاهش یافته یا منجر به رونق اقتصادی در حوزه کسب‌وکار شده است؟ آیا منتج به ایجاد نوآوری یا مواردی از این دست شده است؟

به اعتقاد حقی فام، مهمترین اهداف خصوصی‌سازی کاهش هزینه ها، افزایش راندمان نیروگاه ها، تحریک اشتغال با هدف سوق دادن به سمت عدالت محوری و حذف رانت و نهایتا تسهیل یک فضا که جلب و جذب سرمایه‌گذاری به صنعت برق را ایجاد کند. او معتقد است اگر تمام این شاخص‌ها مورد بررسی قرار گیرند، نمی‌توان گفت موفقیت خوبی ثبت شده است. این کارشناس صنعت برق در ادامه افزود: نمی‌شود با این موضوع صفر و یک برخورد کرد چرا که در برخی بخش‌ها خصوصی‌سازی عملکرد خوبی داشته و در بسیاری از بخش‌ها نیز به اهداف خصوصی‌سازی دست نیافته‌ایم. به‌خصوص در واگذاری نیروگاه‌ها در بخش دیون دولتی درست عمل نکرده‌ایم. این درحالی است که در بخش توزیع به‌طور قطع خصوص سازی یک پروژه شکست خورده است.

کیومرث حیدری هم در پاسخ به اینکه آیا در سال‌های اخیر خصوصی‌سازی در صنعت برق موفق بوده یا خیر گفت: پاسخ به این سوال بله یا خیر نیست و ما برای پاسخ درست به این پرسش باید همه ابعاد این فرآیند را در ارزیابی کنیم. اما در مجموع با توجه به روند بلندمدت و باوری که به نقش موثر و مفید بخش‌خصوصی در اقتصاد وجود دارد، از دیدگاه من گام های برداشته شده درست بوده است.

به اعتقاد این کارشناس صنعت برق درخصوصی‌سازی مهم این است، اگر خطاهایی اتفاق می‌افتد آیا این خطاها قابل تصحیح هستند یا خیر؟ عمده خطاهایی که در روند خصوصی‌سازی صنعت برق رخ داده به‌نظر قابل تصحیح هستند. به این معنا که خطای استراتژیکی را نمی‌توان درخصوصی‌سازی صنعت برق مشاهده کرد. او اظهار کرد: اگر به‌صورت بخشی بخواهیم موفقیت یا عدم موفقیت خصوصی‌سازی را مورد بررسی قرار دهیم، اینکه اندازه دولت کوچک‌تر شده است نشان می دهد یک اتفاق مثبت رخ داده است. اینکه پارامترهای بهبود بهره‌وری مانند ضریب آمادگی نیروگاه‌ها، بهره‌وری نیروی کار و راندمان نیروگاه‌ها آیا تغییر داشته است، طبق مطالعه‌ای که در دانشگاه شهید بهشتی انجام شده، باید گفت بله، پارامترها در عمده نیروگاه‌ها بهبود پیدا کرده است. بنابراین ما از این جهت در حد تصور کوتاه‌مدت می‌توانیم بگوییم رفتارهایمان بهبود پیدا کرده است. حیدری اضافه کرد: اما آیا خصوصی‌سازی منجر به بهبود محیط کسب‌وکار و تغییر نوع نگاه به برق به‌عنوان یک کالای اقتصادی شده است؟ باید در پاسخ به این سوال گفت آن شکلی که انتظار می‌رفت اتفاق نیفتاده است که دلیل عمده آن به بخش‌خصوصی برنمی‌گردد بلکه به نگاه دولتمردان بازمی‌گردد. به اعتقاد این کارشناس صنعت برق اگر حکمرانی نقش خود را درست‌تر ایفا کند شرایط بهتر خواهد شد.

  • کپی شد
  • کپی شد
کپی شد