در بازار خودرو، تأخیر در تحویل خودروهای پیشفروش شده به معضلی تبدیل شده و همزمان فروش فوری، سؤالهایی درباره مدیریت تعهدات ایجاد کرده است. در بخش بینالمللی، جنگ ایران زنجیره تأمین نیکل را مختل کرده و اندونزی را با کاهش تولید و افزایش هزینهها روبهرو ساخته است. و در نهایت، واقعیت دوگانه هوش مصنوعی در ایران: رتبه دوم منطقه در تعداد مقالات، اما نرخ رشد پایینتر، سرمایهگذاری ناچیز و فرار سالانه بیش از ۱۲۰۰ متخصص.با برنامه «تیتر یک» امروز دوشنبه 31 فروردین 1405 همراه باشید.
آمار تسهیلات بانکی در سال 1404
بانک مرکزی از رشد ۳۴.۶ درصدی تسهیلاتدهی در سال ۱۴۰۴ خبر میدهد؛ رقمی که در نگاه اول مثبت به نظر میرسد. اما وقتی تورم را وارد معادله میکنیم، تصویر کاملاً متفاوت میشود. برآوردها نشان میدهد حجم واقعی تسهیلات (با تعدیل تورم) نهتنها رشد نکرده، بلکه حدود ۲۲ درصد کاهش یافته است. به عبارت دیگر، آنچه به عنوان افزایش اسمی دیده میشود، در عمل ارزش واقعی کمتری نسبت به سال قبل دارد. ۷۴.۹ درصد از این تسهیلات به کسبوکارها و ۲۵.۱ درصد به خانوارها اختصاص یافته، اما در شرایطی که قدرت خرید پول به سرعت افت میکند، این توزیع هم نمیتواند محرک مؤثری برای اقتصاد باشد. نتیجه آنکه آمارهای خام بدون توجه به تورم، تصویری گمراهکننده ارائه میدهند. واقعیت این است که در سال ۱۴۰۴، نه بهبودی در تأمین مالی واقعی رخ داده و نه ظرفیت بانکها برای حمایت از تولید و معیشت افزایش یافته است. رشد اسمی تسهیلات صرفاً بازتاب کاهش ارزش پول ملی است، نه یک تحول واقعی.
حال و هوای بازارها در آستانه سخنرانی رئیس جدید فدرالرزرو
جلسه استماع کوین وارش، فراتر از یک تغییر فردی در رأس فدرال رزرو، نماد تغییر بالقوه در فلسفه سیاستگذاری پول ایالات متحده است. وارش به دنبال بانک مرکزی کوچکتر، کممداخلهتر و با ترازنامه محدودتر است؛ رؤیایی که حالا با حمایت سیاسی ترامپ در آستانه تحقق قرار گرفته. بازارها از همین حالا واکنش نشان دادهاند: سهام تحت فشار، بازده اوراق بالاتر و طلا اصلاح شده.
این واکنشها نه به مسیر نرخ بهره کوتاهمدت، بلکه به بازقیمتگذاری سناریوی «فدرال رزرو هاوکیش» مربوط است. در این میان، ثروت چندصد میلیون دلاری وارش پرسشهایی درباره ارتباط حضور در دولت با فرصتهای بعدی ایجاد کرده. همچنین سرنوشت پاول به متغیر کلیدی تبدیل شده؛ ماندن او تعدیلکننده خواهد بود و رفتنش به معنای گذاری تندتر.
فردا بازارها فقط به حرفهای وارش درباره نرخ بهره گوش نمیدهند؛ آنها به دنبال نشانهای از عقبنشینی فدرال رزرو از نقش مسلط خود هستند. هزینه این گذار برای ثبات بازارها چه خواهد بود؟
خودروهای پیشفروش در صف انتظار
در ماههای اخیر، تأخیر در تحویل خودروهای پیشفروش شده به یکی از دغدغههای جدی خریداران تبدیل شده است.
اما در حالی که بخشی از متقاضیان با وجود پرداخت کامل، همچنان در انتظار دریافت خودرو هستند، همزمان برخی طرحهای فروش فوری نیز در بازار اجرا شد.
این همزمانی، پرسشهایی را درباره نحوه مدیریت تعهدات، وضعیت تولید و اولویتبندی منابع در صنعت خودرو ایجاد کرده است.
آیا این تأخیرها ناشی از محدودیتهای تولید است یا تصمیمی برای تأمین نقدینگی؟ پاسخ این سؤال، میتواند تصویر روشنتری از وضعیت فعلی بازار خودرو ارائه دهد.
اثر جنگ بر زنجیره تامین نیکل
جنگ ایران خیلی سریع از یک درگیری منطقهای فراتر رفت و زنجیره تأمین جهانی مواد معدنی را تحت تأثیر قرار داد؛ بهویژه در بازار نیکل که اندونزی بهعنوان یکی از بازیگران اصلی آن شناخته میشود. این کشور که نقش مهمی در تأمین نیکل برای صنایع فولاد و باتری دارد، همزمان با تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و اختلال در تأمین مواد اولیهای مثل گوگرد، با کاهش تولید و افزایش هزینهها مواجه شده است؛ وضعیتی که در کنار سیاستهای محدودکننده عرضه و مازاد جهانی بازار، آینده این صنعت را با عدمقطعیت جدی روبهرو کرده است.
واقعیت دوگانه هوش مصنوعی در ایران
در ایران، هوش مصنوعی در نقطهای میان امید و واقعیت ایستاده است. آمارها نشان میدهد کشور از نظر تعداد مقالات، رتبه دوم منطقه را دارد، اما نرخ رشد تولید علم از میانگین جهانی پایینتر است و سهم ایران در کنفرانسهای معتبر بینالمللی تنها ۳ درصد گزارش شده. در کسبوکارها، ۲۷ درصد از هوش مصنوعی استفاده میکنند، ولی این عدد ۷ سال از جهان عقبتر است و بیشتر به کاربردهای ساده و مولد محدود میشود.
بازار هوش مصنوعی ایران حدود ۹۰ میلیون دلار برآورد شده که سهم ناچیزی از تولید ناخالص داخلی دارد و سرمایهگذاری ۸۲ میلیون دلاری در مقایسه با کشورهای منطقه بسیار کوچک است. نگرانکنندهتر، خروج سالانه بیش از ۱۲۰۰ متخصص هوش مصنوعی از کشور است؛ فراری که توان علمی را تهدید میکند. خلاصه اینکه ایران ظرفیت علمی و انسانی قابلتوجهی دارد، اما در سرمایهگذاری، زیرساخت و کاربردهای واقعی فاصله عمیقی با جهان دارد. پیشرفت هست، اما با سرعتی کمتر از رقبا؛ عقبماندگی هم هست، اما نه از نوع مطلق؛ بلکه از جنس فرصتهای از دسترفته.
