با «تیتر یک» دوشنبه 28 اردیبهشت 1405 همراه باشید:
اطلس توسعه جهانی 2026 بانک جهانی
گزارش اطلس توسعه بانک جهانی ۲۰۲۶ با تکیه بر پنج محور اصلی شامل مردم، رفاه، سیاره، زیرساخت و دیجیتال، تصویری جامع از وضعیت توسعه در جهان ارائه میدهد.
این گزارش با استفاده از بیش از ۱۲۱ هزار نقطه داده و دهها تصویرسازی، روندهای کلیدی توسعه را بررسی میکند و نشان میدهد که سرعت پیشرفت جهانی پس از دههها به کندترین سطح خود در حدود ۷۵ سال اخیر رسیده است.
در حالی که کاهش فقر جهانی با خطر توقف یا حتی افزایش مواجه است، چالشهایی مانند نابرابری در دسترسی به برق، عقبماندگی در کیفیت آب آشامیدنی و شکاف دیجیتال همچنان پابرجاست؛ با این حال تجربه برخی کشورها نشان میدهد که با سیاستهای مناسب و سرمایهگذاری هدفمند، امکان تسریع پیشرفت در حوزههایی مانند کاهش فقر، مشارکت اقتصادی زنان و توسعه زیرساختها وجود دارد.
زلزله هوش مصنوعی در بورس کره
هوش مصنوعی دیگر صرفاً یک فناوری نوظهور نیست؛ این فناوری اکنون به مسئلهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. اتفاق اخیر در کره جنوبی، نمونهای روشن از این تحول است.
ماجرا از پیشنهاد یکی از مشاوران اقتصادی ارشد دولت کره آغاز شد؛ پیشنهادی مبنی بر دریافت بخشی از سود شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی از طریق مالیات و توزیع آن میان شهروندان در قالب «سود سهام شهروندی». انتشار این ایده کافی بود تا بازار سهام کره جنوبی با افت قابل توجهی مواجه شود و سهام غولهای فناوری مانند سامسونگ و SK Hynix کاهش یابد.
دلیل این واکنش شدید روشن است؛ اقتصاد کره جنوبی وابستگی عمیقی به شرکتهای فناوری و تولیدکنندگان تراشههای هوش مصنوعی دارد. سرمایهگذاران نگرانند که افزایش مالیاتها، سودآوری شرکتها، سرعت نوآوری و توان رقابتی این کشور را در رقابت جهانی AI کاهش دهد.
در عین حال، این بحث تنها به کره جنوبی محدود نیست. در آمریکا و دیگر اقتصادهای بزرگ نیز موضوع «تقسیم ثروت حاصل از هوش مصنوعی» به یکی از مهمترین مباحث سیاستگذاری تبدیل شده است.
شاید مهمترین نبرد سالهای آینده، نه رقابت برای ساخت هوش مصنوعی، بلکه رقابت بر سر توزیع ثروتی باشد که AI خلق میکند.
چرا تسهیل تجارت به شرایط بحرانی موکول میشود؟
جنگ فقط مسیر لجستیک و ارزآوری را مختل نکرد؛ از آسیب به زیرساختها و تولید مواد اولیه گرفته تا محدود شدن منابع انرژی، اقتصاد کشور را با چالشهای چندلایه روبهرو کرده است.
اما سؤال اصلی اینجاست؛ آیا همه مشکلات امروز فقط نتیجه جنگ است؟ یا بخشی از این بحران، ریشه در تصمیمهایی دارد که سالها باید گرفته میشد و هیچوقت اجرایی نشد؟
حسین سلاح ورزی رئیس پیشین اتاق بازرگانی ایران در گفتگویی اختصاصی با اکو ایران به این سئوالات پاسخ می دهد.
دادههای ضعیفتر از انتظار از اقتصاد چین
اقتصاد چین امروز در یکی از پیچیدهترین مقاطع خود قرار گرفته است؛ جایی که آمارهای خارجی و داخلی، دو تصویر کاملاً متفاوت ارائه میدهند.
از یک سو، مازاد تجاری چین به رکورد تاریخی نزدیک شده و صادرات، بهویژه در حوزه فناوری، نیمههادیها و صنایع مرتبط با هوش مصنوعی، همچنان رشد قدرتمندی را تجربه میکند. این بخشها باعث شدهاند چین همچنان یکی از مهمترین بازیگران زنجیره تأمین جهانی باقی بماند.
اما در سوی دیگر، دادههای داخلی اقتصاد نشانههای نگرانکنندهای دارند. رشد خردهفروشی تقریباً متوقف شده، سرمایهگذاری کاهش یافته و تولید صنعتی به ضعیفترین سطح چند سال اخیر رسیده است. خانوارها به جای مصرف، در حال افزایش پسانداز و بازپرداخت بدهی هستند؛ موضوعی که نشان میدهد بحران تقاضای داخلی در چین دیگر موقتی نیست و به یک چالش ساختاری تبدیل شده است.
همزمان، بحران بازار مسکن، بیکاری جوانان و کاهش اعتماد مصرفکننده همچنان بر اقتصاد فشار وارد میکند.
به همین دلیل، تحلیلگران از مفهوم «اقتصاد دو سرعته چین» صحبت میکنند؛ اقتصادی که در بخش صادرات و فناوری همچنان قدرتمند است، اما در داخل با ضعف مصرف، افت سرمایهگذاری و کاهش اعتماد مواجه شده است.
آیا سناریوی ونزوئلا در کوبا تکرار میشود؟
پنجشنبه هفته گذشته رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) به هاوانا رفت و با شماری از مقامهای دولت کمونیستی کوبا دیدار کرد. این دیدار حتی رسانهای شد و عکسهایی از آن در شبکههای اجتماعی منتشر گشت. گفته میشود که خواستههای دولت آمریکا از کوبا شامل جمعآوری ایستگاههای شنودی است که به باور دولت ایالات متحده، چین و روسیه در این جزیرهی نزدیک به خاک آمریکا مستقر کردهاند.
از جمله دیگر خواستههای دولت آمریکا آغاز روند آزادسازی اقتصادی و سیاسی در کوبا و باز کردن درهای این کشور برای سرمایهگذاریهای خارجی است. این سفر در شرایطی انجام میگیرد که محاصره سوختی کوبا و برخی مشکلات پیشین، این کشور را با بحران شدید برق، سوخت و آب روبهرو کرده است. خیابانهای شهرهای این کشور در اغلب اوقات شب در تاریکی به سر میبرند.
پیام دولت آمریکا به کوبا ترکیبی از تهدید دستگیری رائول کاسترو، برادر فیدل کاسترو و فرد قدرتمند در این کشور، و وعدههای بازسازی اقتصادی است. در این برنامه جنبههای بیشتری از اوضاع کوبا مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
آتشبس فرسایشی؛ روزهای سرنوشتساز برای آینده ایران و آمریکا
روز چهلویکم آتشبس، بیش از هر زمان دیگری نشان میدهد که ما با یک وضعیت عادی یا یک «آتشبس کلاسیک» روبهرو نیستیم؛ این بیشتر شبیه توقفی موقت روی لبه پرتگاه است… جایی میان جنگ و صلح، که هر لحظه امکان سقوط آن به هر سمت وجود دارد.
گزارشهایی مانند ادعای سیانان درباره نارضایتی و کلافگی ترامپ از روند مذاکرات و بسته بودن تنگه هرمز، در کنار جلسات امنیت ملی و بررسی سناریوهای نظامی، نشان میدهد که گزینه جنگ همچنان فعال است، حتی اگر در سطح رسمی از آن سخنی گفته نشود.
در منطقه نیز وضعیت از «تنشهای پراکنده» عبور کرده؛ از حملات پهپادی تا واکنشهای زنجیرهای سیاسی، همه نشانههایی از یک بحران فرسایشی هستند. در نهایت، روز ۴۱ آتشبس نه نشانه ثبات، بلکه تصویر یک تعلیق خطرناک است؛ جایی که دیپلماسی هنوز نفس میکشد، اما سایه جنگ هر روز سنگینتر میشود.
