به گزارش اکوایران، اختلال در تردد کشتیها از تنگه هرمز فقط مسیر انتقال نفت و LNG به آسیا را مختل نکرده؛ بلکه کشورهای منطقه را به سمت منابع و مسیرهای جدید تأمین انرژی سوق داده است. آمریکا و روسیه از مهمترین برندگان این تغییر بودهاند.
بیش از پنج ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران گذشته و در این مدت، زنجیره تأمین انرژی آسیا با تغییرات قابلتوجهی روبهرو شده است. برای دههها، تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان بوده است. در ماه فوریه، حدود ۸۵ درصد واردات نفت آسیا و نزدیک به ۲۸ درصد واردات LNG از این مسیر عبور میکرد.
با اختلال در تردد کشتیها، کشورهای آسیایی ناچار شدند منابع و مسیرهای جایگزین را فعال کنند. در این میان، آمریکا و روسیه سهم بیشتری از بازار به دست آوردند و صادرکنندگان نفت در آفریقا و آمریکای جنوبی نیز توانستند بخشی از بازار را جذب کنند. همزمان، واردات نفت در مجموع آسیا کاهش یافت، در حالی که واردات LNG حدود ۱۰ درصد افزایش پیدا کرد.
ژاپن؛ کاهش وابستگی به هرمز
ژاپن یکی از نمونههای مهم تغییر مسیر تأمین انرژی است. پیش از جنگ، بیش از ۹۰ درصد نفت خام این کشور از مسیر تنگه هرمز تأمین میشد، اما این سهم اکنون به حدود ۱۰ درصد رسیده است. ژاپن با تکیه بر ذخایر استراتژیک خود که معادل حدود ۲۵۰ روز مصرف بود، بخشی از شوک انرژی را مدیریت کرد و همزمان واردات نفت از آمریکا را افزایش داد.
در بازار LNG نیز سهم آمریکا از واردات ژاپن در ژوئیه به بیش از ۱۵ درصد رسید؛ در حالی که این سهم در فوریه تنها یک درصد بود.
چین و هند؛ دو واکنش متفاوت
چین در واکنش به شوک انرژی، واردات نفت را کاهش داده است. مصرف برق برای شارژ و تعویض باتری خودروهای برقی در ژوئن به ۱۴.۸ میلیارد کیلوواتساعت رسید که ۵۷.۱ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود. میزان نفت خام پالایششده در پالایشگاههای بزرگ چین نیز ۱۷.۷ درصد کاهش یافت.
در مقابل، هند به سمت روسیه رفت. واردات نفت روسیه به این کشور پس از آغاز جنگ ۱۵۶ درصد افزایش یافت؛ تغییری که میتواند حتی پس از پایان جنگ نیز بخشی از سبد انرژی هند را حفظ کند.
تنوعبخشی به سبد انرژی
اندونزی نیز واردات نفت از روسیه را افزایش داده و همزمان سیاست استفاده از سوخت B50 را دنبال میکند؛ سیاستی که میتواند سالانه تا ۱۰ میلیارد دلار از هزینه واردات سوخت این کشور کم کند.
کره جنوبی نیز واردات نفت از عربستان را ۳۶ درصد و از آمریکا را ۴۱ درصد افزایش داده و به دنبال منابع جدیدی مانند آرژانتین است.
در تایوان، وابستگی به قطر برای تأمین حدود یکسوم LNG، این کشور را به سمت افزایش خرید از استرالیا و آمریکا سوق داده است. همچنین با افزایش موقت تولید برق از زغالسنگ، امکان کاهش مصرف LNG تا ۲۰ درصد در روز ایجاد شده است.
هرمز باز شود، همهچیز به قبل برنمیگردد
بحران هرمز نشان داد وابستگی آسیا به یک مسیر محدود انرژی تا چه اندازه آسیبپذیر است. حتی اگر تردد کشتیها در این تنگه به شرایط عادی بازگردد، قراردادهای جدید، مسیرهای جایگزین و تغییر الگوی مصرف میتواند ماندگار باشد.
در واقع، جنگ فقط مسیر عبور انرژی را تغییر نداده؛ بلکه کشورهای آسیایی را به سمت بازتعریف امنیت انرژی و کاهش وابستگی به یک گلوگاه ژئوپلیتیکی سوق داده است.
