به گزارش اکوایران، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور، احتمال استفاده از سلاحی موسوم به «مادرِ همه بمب‌ها» علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده را رد نکرد.
به نوشته بلومبرگ، ترامپ در مصاحبه‌ای با شبکه نیوزمکس گفت: «خب، مادرِ همه بمب‌ها اصلاً سلاحی هسته‌ای نیست، بلکه فقط یک بمب بسیار بزرگ است. شبیه یک بمب هسته‌ای کوچک است؛ اما مادرِ همه بمب‌ها یک بمب بزرگ است که ماهیت هسته‌ای ندارد». او افزود: «از سلاح هسته‌ای استفاده نمی‌کنم؛ نیازی به آن نداریم. ما بزرگترین قدرت هسته‌ای جهان هستیم. از نظر تسلیحات هسته‌ای از روسیه بیشتر داریم؛ روسیه دوم و چین سوم است.»
ترامپ در این مصاحبه گفت ممکن است آمریکا تاسیسات کوه کلنگ را هدف قرار دهد. او گفت: «ممکن است مجبور شویم سراغ آن برویم؛ آن را هدف قرار دهیم و سریعا از بین ببریم». ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگار دربارهٔ احتمال اعزام نیروی زمینی به ایران گفت: «نه، چنین چیزی را در نظر ندارم». او همچنین ادعا کرد هدف آمریکا این است که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند و افزود به باور او، ایران در صورت دستیابی به چنین سلاحی «فوراً» از آن استفاده خواهد کرد.
بزرگترین سلاح غیرهسته‌ای
این در شرایطی است که منابع آگاه به سی بی اس نیوز گفته اند، کاخ سفید و پنتاگون برنامه‌هایی را آماده کرده‌اند تا در صورت صدور دستور از سوی ترامپ، از سلاح موسوم به «مادر همه بمب‌ها» (MOAB) علیه تأسیسات نظامی ایران استفاده کنند. «مادر همه بمب‌ها» بزرگترین سلاح غیرهسته‌ای ایالات متحده است که بیش از ۳۰ هزار پوند (حدود ۱۳.۶ تن) وزن دارد. اگرچه ترامپ پیش‌تر اظهار داشته بود که ایالات متحده پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهد کرد و به «گفتگوهای سازنده» اشاره کرده بود، اما به گفته مقامات آمریکایی، او همچنان تمامی گزینه‌ها را روی میز نگه داشته‌اند تا از دستیابی ایران به سلاح‌های هسته‌ای جلوگیری کنند.
اکوایران: ترامپ نخستین رئیس‌جمهور آمریکا بود که دستور استفاده از MOAB (مادر همه بمب‌ها یا انفجار هوایی مهمات عظیم) را صادر کرد. او در نخستین دوره ریاست‌جمهوری خود، در سال ۲۰۱۷، مجوز استفاده از قدرتمندترین بمب غیرهسته‌ای آمریکا علیه مواضع داعش در افغانستان را صادر کرد.
یکی از مقامات پنتاگون به سی‌بی‌اس گفت: «وزارت دفاع برای طیف گسترده‌ای از سناریوهای عملیاتی برنامه‌ریزی می‌کند تا دستورات ریاست‌جمهوری و مقامات ارشد را اجرا کرده و از موفقیت مأموریت در هر محیط عملیاتی اطمینان حاصل کند». شبکه خبری سی‌ان‌ان نخستین بار روز پنجشنبه گزارشی درباره برنامه‌های استفاده از بمب «مادر همه بمب‌ها» (MOAB) علیه ایران منتشر کرد. ترامپ با استفاده از این بمب در سال ۲۰۱۷ علیه یک مجموعه غار متعلق به گروه داعش در افغانستان، رویه‌ای را در به‌کارگیری این سلاح پایه‌گذاری کرد.
فرصتی برای اعلام پیروزی؟
در این رابطه، دنیس سیترونویچ، تحلیلگر شورای آتلانتیک نوشت: استفاده از بمب «مادرِ بمب‌ها» ایران را به تسلیم وادار نخواهد کرد. با این حال، تأثیر روانی و نمادینِ به‌کارگیری چنین سلاح عظیمی می‌تواند فرصتی برای پرزیدنت ترامپ فراهم کند تا اعلام پیروزی نماید. این موضوع ما را به همان پرسش بنیادین بازمی‌گرداند: ترامپ با از سرگیری جنگ علیه ایران، واقعاً به دنبال دستیابی به چه چیزی است؟
اگر هدف او وادار کردن تهران به تسلیم باشد، بسیار بعید است که استفاده از بمب MOAB بتواند محاسبات راهبردی ایران را به‌طور اساسی تغییر دهد. اما اگر هدف اصلی ترامپ — به‌جای وادار کردن واقعی ایران به تسلیم — ایجادِ تصورِ یک پیروزی قاطع برای آمریکا باشد، آنگاه استفاده از چنین سلاحی می‌تواند کارکردی کاملاً متفاوت داشته باشد.
تصویر ماهواره‌ای از محل سایت کوه‌کلنگ، در فاصله ۱.۶ کیلومتری جنوب تأسیسات نطنز/عکس از ای‌بی‌سی نیوز
یک حمله چشمگیر به تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی ایران در «کوه پیک‌اکس» (کوه کلنگ) می‌تواند به ترامپ اجازه دهد ادعا کند که ضربه نهایی را به برنامه هسته‌ای ایران وارد کرده است؛ فارغ از اینکه این ادعا تا چه حد با واقعیت‌های میدانی همخوانی دارد. با این حال، مشکل اینجاست که نابود کردن یک تأسیسات، به معنای از بین بردن یک برنامه هسته‌ای نیست. حتی یک حمله سنگین با استفاده از بمب MOAB نیز لزوماً منجر به نابودی توانمندی‌های هسته‌ای، دانش فنی، یا قدرت ایران برای بازسازی این برنامه نخواهد شد.
در نهایت، تفاوت اصلی میان «دستیابی به یک پیروزی راهبردی» و «خلقِ روایتی سیاسی از چنین پیروزی‌ای» نهفته است. و هنگامی که سخن از خطراتِ وقوع جنگی دیگر با ایران به میان می‌آید، این تفاوت اهمیتی فوق‌العاده پیدا می‌کند.
قاعده بازی عوض می شود؟
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر مسائل ایران در گروه بین المللی بحران، هم نوشت: مشکل بزرگ‌تر این است که به نظر می‌رسد تهران مصمم است حتی در برابر یک حمله نمادین، به واکنشی صرفاً نمادین بسنده نکند. رهبری ایران تنها خواهان پایان یافتن این جنگ نیست؛ بلکه می‌خواهد قواعد درگیری با ایالات متحده را بازتعریف کرده و برای جلوگیری از تکرار جنگ، بازدارندگی ایجاد کند. به همین دلیل، یک حمله «بزرگ و زیبا» تقریباً به‌طور قطع راه خروجی «بزرگ و زیبا» را برای ترامپ فراهم نخواهد کرد.
یک سلاح «انفجار هوایی مهمات عظیم» موسوم به مادر بمب ها (MOAB) در پایگاه نیروی هوایی اگلین، فلوریدا، در ۱۱ مارس ۲۰۰۳/عکس از گتی ایمجز
سیترینوویچ هم نوشت: وقتی سیاست‌گذاران از یک عملیات نظامی احتمالیِ سه‌روزه علیه ایران سخن می‌گویند، یک واقعیت بنیادین را نادیده می‌گیرند: تهران نیز در چگونگی پیش‌روی جنگ، و مهم‌تر از آن، در نحوه پایان یافتن آن، نقش و سهمی دارد. صرف‌نظر از اینکه واشنگتن چگونه یک حمله احتمالی را توصیف می‌کند یا چه پیام‌هایی را با آن همراه می‌سازد، بعید است که ایران بر اساس جدول زمانی یا انتظاراتِ تعیین‌شده از سوی ایالات متحده واکنش نشان دهد.
از دیدگاه تهران، هدف صرفاً تلافی‌جویی یا بازگرداندن موازنه بازدارندگیِ پیشین نخواهد بود؛ بلکه هدف، بازتعریف بنیادینِ معادله بازدارندگی با واشنگتن است؛ آن هم از طریق نشان دادنِ اینکه هرگونه اقدام نظامیِ آتیِ آمریکا، هزینه‌های به‌مراتب سنگین‌تری به همراه خواهد داشت. این امر می‌تواند به معنای واکنشی گسترده‌تر، عمیق‌تر و تهاجمی‌تر از سوی ایران باشد که احتمالاً هم دامنه جغرافیایی درگیری و هم طیف اهداف را وسعت می‌بخشد.
خلاصه کلام اینکه، اگرچه واشنگتن شاید بتواند درباره زمان آغاز جنگ تصمیم بگیرد، اما نمی‌تواند به‌طور یک‌جانبه تعیین کند که این جنگ چه زمانی یا چگونه به پایان می‌رسد. بنابراین، آنچه ممکن است به‌عنوان یک عملیات محدودِ سه‌روزه مطرح شود، می‌تواند به مناقشه‌ای بسیار خشن‌تر، گسترده‌تر و پرهزینه‌تر از آنچه طراحانش پیش‌بینی می‌کنند، تبدیل گردد.
