به گزارش اکوایران، در حالی که اقتصاد ژاپن زیر فشار تورم، کاهش قدرت خرید و نارضایتی اجتماعی قرار دارد، سیاست این کشور نیز وارد مرحلهای حساس شده است. برگزاری انتخابات زودهنگام مجلس نمایندگان، آزمونی تعیینکننده برای دولت تازهنفس سانائه تاکایچی و حزب حاکم لیبرال دموکراتیک به شمار میرود؛ انتخاباتی که میتواند نهتنها مسیر سیاست داخلی ژاپن، بلکه جایگاه این کشور در معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه آسیا را دستخوش تغییر کند. افزایش نشانههای ناسیونالیسم، تحولات ژئوپولیتیکی و شکافهای اجتماعی، این رأیگیری را به یکی از مهمترین رویدادهای سیاسی سالهای اخیر ژاپن تبدیل کرده است.
یک انتخابات زودهنگام
به نوشته بلومبرگ، ژاپن در حال آماده شدن برای برگزاری انتخابات زودهنگام مجلس است، در حالی که ممکن است تعادل سیاسی کشور در شرایط فشار اقتصادی و بیثباتی منطقهای تغییر کند. سانائه تاکایچی، که تنها سه ماه است به مقام نخستوزیری رسیده، انتظار میرود که انتخابات را برای اوایل فوریه برگزار کند تا از حمایت عمومی فزاینده برای تقویت دولت ائتلافی خود بهره ببرد. تاکایچی پیش از این با افزایش هزینههای دفاعی، معرفی بزرگترین بودجه اضافی پس از لغو محدودیتهای پاندمی و برانگیختن خشم چین به دلیل اظهاراتش در مورد تایوان، تاثیر خود را در عرصه سیاست ژاپن گذاشته است.
رویکرد صریح و گامهای احتمالی به سمت ملیگرایی باعث شده که او بالاترین میزان محبوبیت در نظرسنجیها را در بیش از یک دهه گذشته به دست آورد. در عین حال، او در حال آزمایش رهبری خود و تسلط حزب لیبرال دموکراتیک بر قدرت است، در حالی که نارضایتی عمومی از هزینههای زندگی و خروج مستمر رایدهندگان جوان به سمت دیگر احزاب نیز به چشم میخورد. نتیجه انتخابات نه تنها مشخص میکند که در توکیو چه کسی حکومت میکند، بلکه همچنین تعیینکننده چگونگی پیگیری اهداف اقتصادی، امنیتی و دیپلماتیک ژاپن در داخل و خارج از کشور خواهد بود.
انتخابات برای رقابت بر سر 465 کرسی عضو مجلس نمایندگان ژاپن است. این مجلس از دو بخش تشکیل شده که یکی از آنها، مجلس نمایندگان، قدرت بالاتری دارد و میتواند بودجهها را تصویب کرده و نخستوزیر را انتخاب کند. از 465 کرسی، 289 کرسی به صورت یکعضوی است که در آن هر نامزد در حوزه انتخاباتی خود با بیشترین آرا پیروز میشود. باقیمانده 176 کرسی از طریق نمایندگی تناسبی پر میشود که در آن رایدهندگان به احزاب خاص رأی میدهند و کرسیها بر اساس سهم آرا در مناطق وسیعتر تقسیم میشود. این سیستم به احزاب این امکان را میدهد که استراتژیهایی اتخاذ کرده و ائتلافهای تاکتیکی برای کسب کرسیها تشکیل دهند.
نگاهی به احزاب قدرتمند در ژاپن
1. حزب لیبرال دموکراتیک (LDP) از زمان تأسیس در سال 1955، همواره رهبری ائتلافهای حکومتی را در ژاپن بر عهده داشته است و به همین دلیل به عنوان حزب طبیعی حاکم بر ژاپن شناخته میشود. بسیاری از رایدهندگان جوان حزب LDP را به عنوان حزبی قدیمی و تحت سلطه سیاستمداران مسنتر میبینند و آن را مسئول بدهیهای عمومی سنگین و رکود دستمزدها و سیستم بازنشستگی میدانند که احتمالاً در آینده برای نسلهای بعدی به شکل ضعیفتری باقی خواهد ماند.
2. حزب نوآوری ژاپن (JIP) که به اختصار "ایشین" نامیده میشود، حزبی مستقر در اوساکا است که اخیراً به یک متحد رسمی حزب LDP تبدیل شده است. این ائتلاف هویتی راستگرایانهتر به دولت ائتلافی داده و روی دفاع و اصلاحات تمرکز دارد. حمایت حزب JIP عمدتاً در اوساکا متمرکز است، و منتقدان بر این باورند که این حزب بیش از حد بر مسائل محلی تمرکز دارد. حمایت از این حزب شامل 34 کرسی به همراه 199 کرسی حزب LDP و برخی مستقلهای همراستا، در مجموع اکثریت کمی در مجلس پایین را تشکیل میدهد.
3. حزب دموکراتیک قانون اساسی (CDP) بزرگترین حزب مخالف است که توسط نخستوزیر پیشین، یوشیهیکو نودا رهبری میشود. این حزب مخالف انرژی هستهای و تغییرات پیشنهادی حزب LDP در قانون اساسی صلحآمیز ژاپن است و همچنین کاهش موقت مالیات بر فروش غذا برای کمک به خانوادهها در مقابله با تورم را پیشنهاد کرده است. این حزب بیشتر از رایدهندگان شهری و سازمانهای کارگری حمایت میکند و پایگاه محکمی در شمالشرق ژاپن، منطقهای که نزدیک به محل حادثه فاجعه هستهای فوکوشیما است، دارد. حزب CDP در حال حاضر 148 کرسی در اختیار دارد.
4. کومیتو حزبی میانهرو و رفاهی است که معروف به حمایت از خانوادههای کمدرآمد است و موضعی طرفدار چین دارد و مخالف تغییرات در قانون اساسی است. این حزب در طول بیش از دو دهه تا 2025، برای نامزدهای LDP در حوزههای تکعضوی رأی جمعآوری کرده و در ازای آن، از حمایت LDP در انتخابات نمایندگی تناسبی بهرهمند شده است.
5. حزب دموکراتیک برای مردم، که در سال 2018 تأسیس شد، با تمرکز بر مسائلی که با کارمندان حقوقبگیر ارتباط دارد، از جمله تورم و دستمزدهای دریافتی، در انتخابات اخیر رشد کرده است. رهبر این حزب، یوئیچیرو تاماکی، که یک مقام پیشین وزارت دارایی است، به عنوان کاندیدای بالقوه نخستوزیری در سال 2025 شناخته میشد.
6. احزاب کوچکتر: در میان چندین حزب کوچکتر، حزب راستگرای سانسیتو توجه بیشتری را جلب کرده است، زیرا در انتخابات مجلس در سال 2025 دومین سهم بزرگ آرا را به خود اختصاص داد. اگرچه این حزب در حال حاضر تنها سه کرسی در مجلس دارد، اما ممکن است با جلب رایدهندگان نگران از مهاجرت و تغییرات فرهنگی در جامعهای بهطور سنتی همگن، به موفقیتهای بیشتری دست یابد.
نگرانیهای رایدهندگان و اهمیت انتخابات
هزینههای زندگی، اصلیترین نگرانی رایدهندگان است، طبق نظرسنجیها. نرخ تورم در ژاپن به مدت بیش از سه سال و نیم بالاتر از 2٪ باقی مانده است، در حالی که افزایش دستمزدها نتوانسته است با آن همگام شود. این امر فشار زیادی بر بودجه خانوارها وارد کرده و بسیاری از رایدهندگان را وادار به پرسش از دولت و بانک مرکزی کرده که چرا در مهار قیمتها اقدام جدیتری انجام نمیدهند. افزایش قیمت ین و تاثیر آن بر قیمت مواد غذایی، انرژی و سایر واردات، این فشارها را تشدید کرده است. این امر باعث شده که بسیاری از ژاپنیها احساس کنند که در کشور خودشان به حاشیه رانده شدهاند، در حالی که موج گستردهای از گردشگران خارجی به ژاپن سفر میکنند.
با این تفاسیر، پیروزی در این انتخابات به معنای تایید عمومی تاکایچی برای ادامه مسیر خود است. او قول داده است که سیاستهای دفاعی قویتری را پیگیری کند و برنامههای اقتصادی را اجرا کند که شامل هزینههای دولتی و سرمایهگذاری برای تحریک رشد و بهبود مالیاتها است. یک اکثریت گسترشیافته، پیشرفتهای بیشتری را در این زمینه ممکن میسازد. با این حال، در صورت شکست در گسترش اکثریت، تاکایچی ممکن است از لحاظ سیاسی تحت فشار قرار گیرد و این احتمال وجود دارد که رهبران پشتپرده حزب LDP او را به کنترل بیشتری وا دارند.
ژاپن به عنوان یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان نقش مهمی در بازارهای مالی جهانی دارد و تغییرات سیاسی در این کشور میتواند تاثیرات زیادی بر نرخهای بهره، ارزها و ریسکپذیری جهانی بگذارد. همچنین این انتخابات پیامدهای ژئوپولیتیکی و دیپلماتیکی نیز دارد. پیروزی تاکایچی به معنی ادامه روند تقویت دفاعی و نقش ژاپن به عنوان متحد کلیدی امنیتی ایالات متحده در برابر چین خواهد بود.