به گزارش اکوایران، در شرایطی که بیش از یک ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران میگذرد، به نظر میرسد واقعیت میدانی متفاوت از آن چیزی است که مقامات سیاسی در کاخ سفید مدعی آن هستند.
پهپادها و موشکها یک ماه پس از آغاز جنگ
به نوشته سیانان، اطلاعات آمریکا تخمین میزند که حدود نیمی از پرتابکنندههای موشکی ایران و ۵۰ درصد از تواناییهای پهپادی کشور علیرغم حملات ایالات متحد و اسرائیل همچنان عملیاتی هستند. این ارزیابی نشان میدهد که ایران تهدید قابلتوجهی را بهویژه در زمینۀ دفاع ساحلی و حملات پهپادی، نگاه داشته است؛ این در حالی است که دولت آمریکا مدعی روند روبه جلوی تضعیف توان نظامی ایران است. مقامات پنتاگون با این یافتهها مخالفند و ادعای موفقیت چشمگیر در هدف قرار دادن زرادخانهٔ موشکی و نیروی دریایی ایران دارند. همزمان با بالا باقی ماندن سطح تنشها، درگیری ادامه دارد و هر دو طرف از حملات مداوم و تواناییهای پنهان در تونلها و غارها گزارش میدهند.
به گفتۀ سه منبع آگاه به سی.اِن.اِن. طبق ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا در روزهای اخیر، حدود نیمی از پرتابکنندههای موشکی ایران همچنان دستنخورده هستند و هزاران پهپاد انتحاری در زرادخانۀ ایران بر جای ماندهاند؛ یعنی تقریباً ۵۰ درصد از تواناییهای پهپادی این کشور. به گفتۀ یکی از منابع دربارۀ ایران: «آنها همچنان کاملاً آماده هستند تا در سرتاسر منطقه ویرانی کامل ایجاد کنند.»
ارزیابی اطلاعاتی آمریکا ممکن است شامل پرتابکنندههایی باشد که در حال حاضر در دسترس نیستند، مانند آنهایی که زیر زمین دفن شدهاند. بنا بر گفتۀ دو منبع، اطلاعات نشان میدهد که هزاران پهپاد ایرانی همچنان وجود دارند؛ یعنی تقریباً ۵۰ درصد از تواناییهای پهپادی ایران. این منابع گفتند که اطلاعات گردآوریشده در روزهای اخیر همچنین نشان دادند که درصد بالایی از موشکهای کروز دفاع ساحلی ایران دستنخورده بر جای ماندهاند؛ که این امر با عدم تمرکز آمریکا بر داراییهای نظامی ساحلی ایران در کارزار هواییاش سازگاری دارد، البته صرفنظر از حملۀ آمریکا به کشتیها. این نوع موشکها همچون قابلیتی کلیدی عمل میکنند که به ایران اجازۀ تهدید گذر کشتیها در تنگۀ هرمز را میدهد.
چه کسی واقعیت را میگوید؟
این اطلاعات، تصویر ظریفتری از تواناییهای مداوم ایران، در مقایسه با ارزیابیهای گستردهای که دونالد ترامپ و مقامات دولت آشکارا از پیروزی نظامی آمریکا ارائه میکنند، به دست میدهند. ترامپ در سخنان خطاب به ملت خود در شب چهارشنبه ادعا کرد که توانایی ایران برای پرتاب موشک و پهپاد «بهطور چشمگیری محدود شده و کارخانههای سلاح و پرتابکنندههای موشکی آنها به قطعات پراکنده تبدیل میشوند. شمار اندکی از آنها بر جای ماندهاند.»
طبق ادعای فرماندهی مرکزی ایالات متحد، تا روز چهارشنبه، آمریکا بیش از ۱۲,۳۰۰ هدف را در درون ایران هدف قرار داده است. مطابق این اطلاعات، ایران افزون بر پرتابگر موشک (لانچر)، شمار زیادی موشک را حفظ کرده است. پنتاگون در اظهارات عمومی، به جای تعداد موشکهای نابودشده، به کاهش تعداد کل موشکهای پرتاب شدۀ ایران اشاره کرده است. وزیر دفاع پیت هگست در یک نشست مطبوعاتی در ۱۹ مارس ادعا کرد که «حملات موشکی بالستیک به نیروهای ما از آغاز درگیری ۹۰ درصد کاهش یافته است و همین دربارۀ پهپادهای انتحاری، چیزی از قبیل پهپادهای کامیکازه، صدق میکند».
آنچه در زیر زمین برجای مانده است
روز چهارشنبه، ترامپ جدول زمانی اتمام کارزار آمریکا را دو تا سه هفته اعلام کرد. نخستین منبعی که ارزیابی اطلاعاتی آمریکا را بررسی کرده است، میگوید که چنین هدفی غیرواقعبینانه است، با توجه به اینکه ایران هنوز بخش قابلتوجهی از تواناییهای خود را برای استفاده در میدان دارد. به گفتۀ این منبع: «ما میتوانیم ادامه دهیم، اما اگر فکر میکنید این کار در دو هفته تمام میشود، عقلتان را از دست دادهاید.»
یکی از منابع آگاه به سی.ان.ان. گفت که توانایی رفتن به زیر زمین دلیل اصلی عدم تخریب بیشتر پرتابگرهاست. ایران مدتهاست که پرتابگرهای خود را در شبکههای گستردۀ تونلها و غارها پنهان کرده است - دههها برای درگیریهایی مانند این آماده شده است - که هدفگیری آنها را دشوار میکند. دو منبع گفتند که ایران در شلیک و جابهجایی سکوهای متحرک موفق بوده است که ردیابی پرتابگرها را دشوار میکند؛ همانند چالشهایی که آمریکا با حوثیها در یمن، یکی از نیروهای نیابتی اصلی ایران، داشته است.
قدرت روی دریا
ارزیابی اطلاعاتی اخیر همچنین در حالی انجام میشود که آمریکا برای بازگشایی تنگۀ هرمز با مشکل روبهرو شده است و بهطور خصوصی اذعان میکند که نمیتواند اطمینان دهد که این آبراه حیاتی را پیش از پایان جنگ بازگشایی خواهد کرد.
منبع نخست گفت که قابلیتهای موشکهای کروز ساحلی ممکن است عمدتاً همچنان دست نخورده بر جای مانده باشند، زیرا در حیطۀ تمرکز ارتش آمریکا نبودهاند، بلکه قدرت آتش آن بر آنچه که میتواند به متحدان منطقه شلیک شود، محدود شده است. اما آن تواناییها نیز احتمالاً به زیر زمین پناه بردهاند، که یافتن آنها را دشوار میکند. منبع دوم گفت که سپاه پاسداران همچنان «صدها، قایق کوچک و شناور سطحی بدون سرنشین» باقی دارد.
به گفتۀ آنایکا گانزولود، مدیر پورتفولیوی خاورمیانه در پروژه تهدیدات حیاتی در موسسۀ امریکن انترپرایز: «قطعا چیزهایی باقی میماند: نیروهای منطقهای، همچنین پهپادها و ایران در چند روز گذشته نشان داد که همچنان توانایی هدف قرار دادن کشتیها در تنگه را دارد».
وضعیت دشوار ادامه راه
در همین شرایط، پالیتیکو هم گزارش داده آمریکا برای نابودی ذخایر باقیمانده موشکهای بالستیک ایران با دشواری مواجه است. بر اساس این گزارش، این موشکها در مکانهای بهشدت محافظتشده نگهداری میشوند و دسترسی هوایی به آنها محدود است.
پالیتیکو گزارش داده وزارت جنگ آمریکا با «کمبود اهداف مهم و راهبردی» در ایران برای حمله روبهرو شده است. یک مقام پیشین آمریکایی به این روزنامه گفت شمار تأسیسات نظامی قابل دسترس بدون عملیات زمینی اندک است و اضافه کرد ذخایر باقیمانده موشکهای بالستیک ایران احتمالاً در پناهگاههای مستحکم قرار دارند.
منبع دیگری نیز به پالیتیکو گفت اهمیت حملات آمریکا به اهداف ایران بهتدریج کاهش مییابد و این وضعیت برای دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، دشوار شده است. منابع این روزنامه میگویند این شرایط ممکن است به ایران اهرم بیشتری بدهد تا از «مذاکره درباره برنامه هستهای، وضعیت امنیتی خاورمیانه» یا کشتیرانی در تنگه هرمز خودداری کند.
