به گزارش اکوایران، در پی حملات و تهدیدات مداوم متحدان ایالات متحد در خلیج فارس، این کشورها هرچه بیشتر به پیوستن به میدان نبرد نزدیکتر میشوند.
تصمیم سخت و عبور از خط قرمز خلیج فارس؟
به ادعای والاستریت ژورنال، متحدین آمریکا در خلیج فارس، گامهایی را برای ورود به جنگ تحمیلی علیه ایران برمیدارند. آنها مدعیند در واکنش به حملات پیاپی که اقتصادشان را مختل کرده و مخاطرات آتی تنگۀ هرمز در بلندمدت، سختگیرانهتر با موضوع برخورد میکنند.
گامهای مورد تصمیم آنها شامل تقویت توانایی آمریکا در انجام حملات هوایی و اقدامات تازهای علیه امور مالی تهران میانجامند. این گامها هنوز به آن اندازه پیش نرفتهاند که ارتش این کشورها را آشکارا وارد درگیری سازند؛ خط قرمزی که حاکمان خلیج فارس امیدوار بودند ناچار به گذر از آن نباشند. بااینوجود، تهدید ایران مبنی بر اعمال نفوذ بیشتر بر این منطقۀ ثروتمند از لحاظ انرژی، فشارها را افزایش میدهد.
ناتوان یا بیمیل به درگیری؟
به گفته منابع آگاه، پادشاهی سعودی اخیراً موافقت کرده که نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی ملک فهد در سوی غربی شبهجزیره عربستان استفاده کنند. این پادشاهی پیش از آغاز درگیری گفته بود که اجازه نخواهد داد از تأسیسات یا حریم هواییاش برای حمله به ایران استفاده شود. اما شلیک موشک و پهپاد به تأسیسات مهم انرژی سعودی و نیز ریاض، این تصمیم را عوض کرد.
این منابع مدعیند که اکنون ولیعهد محمد بن سلمان مشتاقانه به دنبال بازگرداندن بازدارندگی این کشور است و در آستانۀ تصمیمگیری در رابطه با پیوستن به حملات است. به ادعای یکی از افراد آگاه، مسئلۀ ورود پادشاهی سعودی به جنگ، تنها مسئلۀ زمان است. «صبر عربستان در برابر حملات ایران نامحدود نیست؛» این گفتۀ فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجۀ سعودی در هفتۀ گذشته پس از رشته حملات به زیرساختهای انرژی خلیج فارس به خبرنگاران است. به گفتۀ او: «هر باوری مبنی بر اینکه کشورهای خلیج فارس قادر به پاسخگویی نیستند، یک محاسبهای خطاست.»
امارات درصدد تحریم
همزمان، امارات متحد عربی دست به توقیف داراییهای متعلق به ایران زده است؛ عملی که تهدیدی برای شریان حیاتی تهران بهشمار میرود. به ادعای این روزنامه، امارات همچنین در مورد اعزام ارتش خود به جنگ بحث میکند و علیه آتشبسی که شامل توان نظامی ایران نشود، به لابیگری میپردازد. به گزارش افراد آگاه، این کشور اخیراً بیمارستان و نیز باشگاهی ایرانی در دبی را تعطیل کرده است. شمارههای تلفن بیمارستان، کانال واتزآپ و تارنمای آن در روز دوشنبه از دسترس خارج بودند. مقامات بهداشتی دبی نیز تأیید کردند که این تأسیسات دیگر فعال نیستند.
دولت امارات در بیانیهای ادعا کرد که برخی مؤسسات که مستقیماً با دولت ایران مرتبطند بسته خواهند شد. امارات که سالها مرکز مالی برای مشاغل و افراد ایرانی بوده است، پس از آنکه در اوایل جنگ هدف حملۀ سنگین قرار گرفت، ادعا کرده بود که میتواند میلیاردها دلار از داراییهای ایران را مسدود کند. چنین اقداماتی میتوانند دسترسی تهران به ارز خارجی و شبکههای تجارت جهانی را بهطور قابل توجهی محدود سازد و این در شرایطی است که اقتصاد داخلی ایران زیر فشار تورم و تحریمها ناتوان میشود. تعطیلیها پیش از این توسط خبرگزاری فرانسه گزارش شده بود.
آیا بهراستی وارد درگیری نشدهاند؟
درحالیکه کشورهای خلیج فارس آشکارا اعلام کردهاند که در حملات به ایران شرکت نخواهند کرد یا اجازه نخواهند داد از حریم هواییشان برای این منظور استفاده شود، واقعیت از شفافیت کمتری برخوردار است. ویدئوهایی تأییدشده توسط استوریفول (استوریفول متعلق به نیوزکورپ، شرکت مادر والاستریت ژورنال)، نشان میدهند که شماری از پرتابهای موشکی زمینبهزمین برای حمله به ایران از بحرین انجام شدهاند. مقامات آمریکایی گفتند که آسیب به پنج هواپیمای سوخترسان نیروی هوایی آمریکا در برابر یک حملۀ موشکی ایران، در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان واقع در عربستان سعودی و بر روی زمین اتفاق افتاده است. ارتش آمریکا از بیان اینکه آیا کشورهای عربی در جنگ کمک میکنند، خودداری کرد و گفت که اجازه میدهد خود کشورهای خلیج فارس در این رابطه سخن بگویند.
اقدامات امارات و سعودی نشان میدهد که چگونه پادشاهیهای عربی هرچه بیشتر و بیشتر به تهاجم آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد میشوند. این موقعیتی است که آنها ادعا میکنند ترجیح میدهند در آن نباشند. یورش مستقیم به ایران، آنان را به جنگجویان آشکار با رقیبی بزرگتر که در سوی دیگر آبراه باریکی قرار دارد، بدل میگرداند.
اگر رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، ناگهان به جنگ پایان دهد و آنها را رها کند تا بهتنهایی رابطهای پرتنش با تهران را مدیریت کنند، آنگاه در معرض خطر قرار خواهند گرفت. آنان همچنین نگرانند که هرگونه مشارکت نمادین باشد و احتمالاً مسیر جنگ را تغییر ندهد. اما سرنوشت تنگه هرمز در آینده آنها را نگران کرده است. ایران حملونقل در این کانال حیاتی را مختل کرده و تنها به برخی کشتیهای مورد نظر اجازه گذر داده است. به گفتۀ منابع آگاه از گفتوگوها، تهران اخیراً به مقامات عربی گفته است که میخواهد مانند مصر در کانال سوئز عوارض دریافت کند. این چالش در شریان حیاتی انرژی منطقه پس از آن صورت گرفت که بارانی از موشک و پهپاد را بر سر کشورهای عرب ریخت و برخی هتلهای لوکس و فرودگاهها به همان اندازۀ پالایشگاهها و انبارهای سوخت آسیب دید.
بازدارندگی مستقل از ایالات متحد
مقامات رسمی عربی گفتهاند که رهبران کشورهای خلیج فارس، بهویژه امارات و سعودی، در مکالمات تلفنی منظم از ترامپ میخواهند سرسختتر باشد. به گفتۀ منابع آگاه، کشورهای عربی به بهانه بازگرداندن بازدارندگی، تحریمهایی را اعمال کنند. باز کردن حساب بر روی تضمینهای امنیتی آمریکا و مناسبات دیپلماتیک با ایران به امید اینکه آنها را ایمن نگاه میدارد، دچار فروپاشی شده است. این نتیجه هفتۀ گذشته زمانی آشکارا نمایان گشت که آشکار شد که مرکز انرژی رأس لفان قطر، یک مرکز انرژی کلیدی سعودی در دریای سرخ و به تأسیساتی در کویت و امارات حمله شد. قطر این حمله را بهسان یک تشدید تنش خطرناک و تهدیدی مستقیم علیه امنیت ملی خویش محکوم کرد. به گفتۀ مقامات رسمی عربی، کشورهای خلیج فارس در خشم خود یکپارچه هستند. بااینحال آنان افزودند که از این درک نیز خشمگین هستند که علیرغم شراکت در امنیت و سرمایهگذاری سنگین در این رابطه، نمیتوانند تأثیر زیادی بر تصمیمگیریهای دولت ترامپ بگذارند.
حملات هفتۀ گذشته به تأسیسات انرژی مهم عربی در تلافی حملۀ اسرائیل به مهمترین میدان گازی ایران یعنی «پارس جنوبی» انجام شد. کشورهای عربی تصور میکردند که پس از حملۀ پیشین اسرائیل به انبارهای سوخت در تهران، با موفقیت لابی کردهاند تا از چنین حملاتی جلوگیری کنند. در عوض، به گفتۀ مقامات آمریکایی و اسرائیلی، آمریکا پس از دریافت اطلاع قبلی از اسرائیل، اجازه داد تا حمله به پارس جنوبی پیش برود.
انتخاب قریبالوقوع برای آغاز دور جدید حملات، نمادی از موقعیت دشواری است که متحدان آمریکایی در نتیجۀ درگیریای که سالها برنامهریزی راهبردی را برهم زده و هیچ گزینۀ خوبی برای ادامه باقی نگذاشته است، در آن قرار گرفتهاند. «آنها فقط در آن نوع از بنبست ساختاری گرفتار شدهاند که طرفهای ضعیفتر همیشه در اتحاد با یک طرف قویتر به آن دچار میشوند،» این گفتۀ گریگوری گوس، تحلیلگر روابط آمریکا-خلیج فارس در موسسۀ میدل ایست واقع در واشنگتن است: «آنها این دلواپسی را دارند که اگر طرف نیرومندتر مواضع جنگطلبانهای را در پیش بگیرد، مبادا به جنگی کشانده شوند که خواستار ورود به آن نیستند.»
