به گزارش اکوایران، حمله به تاسیسات گازی ایران در عسلویه و واکنشهای متناقض واشنگتن به این موضوع پرسشهای بزرگی را در این رابطه برانگیخته است.
تفاوت راهبردی؟
به نوشته دیوید سنگر تحلیلگر نیویورکتایمز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در پاسخ به پرسشی پیرامون حملۀ اسرائیل که بازارهای نفت را متلاطم کرد، گفت: «به او گفتم این کار را نکن» و چشمداشت او این است که نتانیاهو در آینده «این کار را نخواهد کرد.» ترامپ که در حال گفتوگو با خبرنگاران در دفتر بیضی بود و از سانا تاکایچی، نخستوزیر ژاپن، استقبال میکرد، گفت: «ما مستقل هستیم و روابط بسیار خوبی داریم.» او بر «هماهنگ» خواندن رویکردهای آمریکا و اسرائیل پافشاری میکرد.
سه مقام اسرائیلی که در جریان جزئیات حمله به میدان گازی قرار گرفتهاند، تائید کردهاند که آمریکا پیش از حمله از موضوع آگاه شده بود. بااینحال، در جنگی که در آستانۀ پایان سومین هفته خود قرار دارد و هیچ افق پایانی در آن دیده نمیشود، این حمله و ضدحملههای خشمگینانه علیه تأسیسات انرژی کشورهای خلیج فارس، آشکار ساخت که این دو متحد بهوضوح در رویکرد خود هماهنگ نبودند.
مقامات اروپایی که به شرط عدم افشای نام صحبت میکردند، گزارش دادند که برای آنها بر اساس عملیات نظامی روزهای گذشته روشن است که اسرائیل بر این پندار است که اگر منابع اصلی درآمدی ایران را از بین ببرد، این کشور عقبنشینی کرده و تسلیم خواهند شد. اما دیدگاه اروپاییها این است که نتیجه وارونه خواهد بود: ایران تنش را تشدید خواهد کرد و از پهپادها و موشکهای خود برای نابودی زیرساختهای آسیبپذیر همسایگانش استفاده خواهد کرد.
به باور سنگر، اسرائیل که اهداف سیاسی در این جنگ را دنبال میکند، با یورش به میدان گازی پارس جنوبی (یک میدان عظیم گاز طبیعی در خلیج فارس که ایران و قطر مشترکاً آن را اداره میکنند) مستقیماً توان ایران برای کسب درآمد را هدف قرار داده است. در مقابل، ترامپ تلاش کرده تا زیرساختهای نفت و گاز ایران را حفظ کند و مانع از تلافیجویی این کشور علیه تأسیسات انرژی در سرتاسر خلیج فارس شود.
راهکارهایی برای مهار قیمت نفت
شواهد موجود نشان میدهد کار جنگ در حال بالا گرفتن است، قیمت نفت افزایش مییابد و دستیاران ترامپ تلاش میکنند آثار موجی اقتصادی آن را که از قیمت نفت آغاز میشود، مهار کنند. به گفتۀ اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحد، این کشور برای آرام کردن بازارها در حال بررسی آزادسازی مقدار بیشتری از ذخایر راهبردی نفت است؛ ذخایری که دولت در آستانۀ جنگ نتوانسته بود آن را تا ظرفیت کاملش پر کند. نکتۀ قابلتوجهتر اینکه بسنت، تعلیق تحریمهای آن بخش از نفت ایران را که هماینک بر روی دریا قرار دارند، مورد بحث قرار داده است؛ تلاشی برای آزادسازی تقریباً ۱۴۰ میلیون بشکه نفت، بهسان راهکاری دیگر برای کاهش قیمتها.
این کار درآمد بیشتری برای ایران به همراه خواهد داشت، اما بسنت ادعا کرد که «ما از بشکههای نفت ایرانی علیه خود ایرانیها استفاده میکنیم، تا طی ۱۰ یا ۱۴ روز آینده و همزمان با ادامۀ این عملیات نظامی، قیمتها را پایین نگاه داریم.» ترامپ و بسنت لحظهبهلحظه در تلاشند تا به بازارها این سیگنال را منتقل سازند که اوضاع در کنترل آنهاست؛ این در حالی است که شواهد نشان میدهند تلاش آنها برای مهار تلافیجویی ایران — و نیز واکنش بازارها — در حال شکست است. ترامپ کوشید مکالماتش با نتانیاهو را بهعنوان یک اختلاف نظر جزئی توصیف کند. او روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «او گاهی کاری انجام میدهد و اگر من آن را دوست نداشته باشم، پس دیگر آن کار را انجام نمیدهیم.»
ناکام در «تسلط بر تشدید تنش»
پیت هگست، وزیر دفاع و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، روز پنجشنبه در توضیحات عمومی خود پیرامون وضعیت جنگ، بار دیگر ادعا کردند که آمریکا تمام اهداف خود را مورد اصابت قرار میدهد. هگست بر حملات به سایتهای صنایع دفاعی ایران تأکید کرد تا این کشور نتواند موشکها، پرتابگرها و پهپادهای نابودشده در عملیات پنهان و آشکار هوایی را جایگزین سازد. آنها از پرتاب بمبهای ۵۰۰۰ پوندی در اوایل هفته در یک سایت مشکوک به ذخیرهسازی موشک در نزدیکی تنگۀ هرمز سخن گفتند؛ بخشی از تلاشها برای جلوگیری از تلاش ایران برای توقف کشتیرانی در این گذرگاه ۲۱ مایلی که به گلوگاهی برای صادرات نفت و گاز تبدیل شده است. هگست اصرار داشت: «تاکنون بیش از ۷۰۰۰ هدف در سرتاسر ایران و زیرساختهای نظامی آن را مورد اصابت قرار دادهایم» و گفت که پنجشنبه «بزرگترین بستۀ حملات تا به امروز» خواهد بود.
اما سرعت تلافیجویی ایران در پاسخ به حمله به پارس جنوبی شاهدی از این واقعیت بود که آمریکا آنچه را استراتژیستهای نظامی «تسلط بر تشدید تنش» مینامند، یعنی توانایی جلوگیری از تشدید بیشتر پاسخ توسط طرف مقابل، به دست نیاورده است. هگست نیز تکرار کرد که هیچ «زمانبندی قطعی» را برای اعلام دستیابی به اهداف ارائه نخواهد داد. در روایت هگست، تمام جنگ طبق برنامه پیش میرود؛ هرچند شواهد خلاف آن فراوان است.
شتاب برای یافتن متحدانی جهت گشتزنی در تنگه (که تاکنون هیچکس چنین کاری را بر دوش نگرفته است) و تلاش برای مهار افزایش قیمتهای انرژی، نشان میدهند که دولت ترامپ همچنان از توانایی ایران برای مقابله به مثل غافلگیر میشود. حملات نامتقارن ماهرانۀ این کشور طراحی شدهاند تا قیمتها را در ایالات متحد بالا برده و بازارهای سهام را پایین بیاورند. اینها شاخصهایی هستند که توجه ترامپ را جلب میکنند. هراس واشنگتن اکنون این است که کشورهای خلیج فارس که در عدم پاسخ به حملات موشکی و پهپادی ایران خویشتنداری قابلتوجهی نشان دادهاند، دست به تلافیجویی بزنند.
