به گزارش اکوایران نشریه نیویورک تایمز گزارشی را منتشر کرده و ضمن اشاره به نزدیکی همزمان دولت عراق به ایران و ایالات متحد، مدعی شده است: عراق روابط نزدیکی هم با ایران و هم با ایالات متحد دارد و اغلب خود را میان این دو گرفتار دیده است. اکنون، با درگیر شدن این دو شریک بغداد که درگیر جنگ هستند، دولت بغداد زیر فشار فزاینده آمریکا قرار گرفته تا یکی را برگزیند.
یا با آنها یا با ما
به نوشته نیویورک تایمز، واشینگتن از عراق میخواهد از ایران فاصله بگیرد و نیروهای متحد با ایران را مهار کند. به گفته دو مقام عراقی، در تازهترین اقدام برای وادار کردن عراق به انتخاب، ایالات متحد همکاری و تأمین مالی خود با نیروهای امنیتی عراق را به حالت تعلیق درآورده است،. وزارت خارجه ایالات متحد از اظهارنظر مشخص درباره این اقدام خودداری کرد، اما اعلام کرد واشنگتن از دولت عراق خواسته با نیروهای مورد حمایت ایران، از جمله برخی که با مقامات دولت بغداد ارتباط دارند، برخورد کند.
تامی پیگوت، معاون سخنگوی وزارت خارجه، در بیانیهای گفت: «ایالات متحد حملات به منافع خود را تحمل نخواهد کرد و انتظار دارد دولت عراق بیدرنگ تمام اقدامات لازم را برای برچیدن گروههای شبهنظامی همسو با ایران در این کشور انجام دهد.» پنتاگون به درخواست اظهارنظر درباره توقف همکاریهای امنیتی پاسخ نداد؛ همکاریهایی که شامل اقدامات ضدتروریستی علیه گروههایی مانند داعش و نیز آموزش و سایر حمایتها از نیروهای نظامی عراق است.
در جریان جنگ ایالات متحد و اسرائیل با ایران که از اواخر ماه فوریه آغاز شد، سفارت ایالات متحد در بغداد، یک پایگاه آمریکایی و یک فرودگاه با سامانههای پدافند هوایی آمریکا در نزدیکی یک پایگاه آمریکایی در شمال عراق هدف حمله قرار گرفتند. گروههای مقاومت عراقی مسئولیت چندین حمله را بر عهده گرفتند؛ حملاتی که پس از یک حمله هوایی به مقر یکی از این گروهها و کشته شدن سه نفر رخ داد. این گروهها، ایالات متحد و اسرائیل را مسئول آن حمله هوایی دانستند.
کریستوفر لاندو، معاون وزیر خارجه ایالات متحد، نزار الخیرالله، سفیر عراق در واشینگتن، را در ۹ آپریل به وزارت خارجه فراخواند و حملات اخیر را، از جمله حملهای که روز قبل در نزدیکی دیپلماتهای آمریکایی در بغداد رخ داده بود، محکوم کرد. وزارت خارجه ایالات متحد در آن زمان اعلام کرد که در این حمله از چندین پهپاد استفاده شده است.
توجه ویژه ایران و ایالات متحد به تشکیل دولت تازه در عراق
ترامپ در ماه ژانویه تهدید کرد در صورتی که نوری المالکی، سیاستمدار برجسته شیعه، بار دیگر نخستوزیر شود، حمایت آمریکا از عراق را قطع خواهد کرد. المالکی نخستین بار در سال ۲۰۰۶ با حمایت آمریکا به نخستوزیری رسید، اما در طول دو دوره چهارساله خود روابطش با واشینگتن تیره شد، زیرا بهطور فزایندهای همسو با ایران تلقی میشد. در واکنش به تهدید ترامپ، المالکی در شبکههای اجتماعی نوشت که عراقیها «بهطور قاطع این دخالت آشکار آمریکا را رد میکنند.»
حسین علاوی، مشاور امنیتی نخستوزیر عراق، محمد شیاع السودانی، به نیویورک تایمز گفت که ایالات متحد تا زمان تشکیل دولت تازه، حمایت خود از نیروهای امنیتی عراق را به حالت تعلیق درآورده است. تشکیل دولت تازه ممکن است ظرف چند روز یا چند هفته انجام شود، هرچند زمان دقیق آن مشخص نیست.
علاوی گفت کمکهای امنیتی آمریکا پیشتر نیز به ۴۹ میلیون دلار در سال گذشته کاهش یافته بود و قطع آن تأثیر محدودی خواهد داشت و افزود که انتظار دارد این اقدام موقتی باشد. به گفته او: «همکاری و هماهنگی چیزی است که باید ادامه پیدا کند.»
یک مقام وزارت دفاع عراق که به دلیل نداشتن مجوز گفتوگو با رسانهها نخواست نامش فاش شود، گفت که همکاری و تأمین مالی آمریکا تا اطلاع ثانوی به دلیل حملات شبهنظامیان مورد حمایت ایران به منافع آمریکا متوقف شده است. او افزود که از دست دادن حمایت آمریکا بر پشتیبانی آمادی نیروی هوایی عراق و همچنین برنامههای آموزشی تأثیر خواهد گذاشت.
روابط پیچیده دولت و جریانهای عراقی
عراق یکی از انگشتشمار کشورهای عربی خاورمیانه است که مانند ایران اکثریت شیعه دارد. احزاب سیاسی شیعه نزدیک به ایران به نیرومندترین جناحها در دولت عراق تبدیل شدهاند. گروههای شیعه عراقی پس از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ برای مبارزه با نیروهای آمریکایی مستقر در این کشور شکل گرفتند و برخی از آنها حمایت ایران را به همراه دارند. این گروهها بعدها به ائتلاف زیر رهبری ایالات متحد برای مبارزه با گروه تروریستی داعش پیوستند و بیشتر آنها در نهایت تحت نظارت رسمی نیروهای امنیتی ملی قرار گرفتند؛ هرچند شماری از گروههای تندروتر خارج از کنترل دولت باقی ماندند.
رمزی ماردینی، بنیانگذار شرکت مشاوره ریسک ژئوپولیتیک ژئوپل لب در خاورمیانه، گفت اگر رهبران عراق در این مقطع برای مهار نیروهای مقاومت نزدیک به ایران اقدام کنند، خطر فروپاشی دولت را به جان میخرند؛ چراکه این گروهها در نهادهای نظامی، سیاسی و اقتصادی کشور در هم تنیده شدهاند. به گفته او: «مسئله صرفاً کمبود اراده یا ظرفیت نیست، بلکه مرزهای خود دولت عراق مبهم است. فشار ایالات متحد در اینجا بر این فرض نادرست استوار است که دولت عراق میتواند بهعنوان یک بازیگر یکپارچه و مستقل عمل کند.» وی همچنین افزود: «وقتی بازیگران مسلح مستقل در درون ساختار دولت ادغام شدهاند، اصلاً تعریف "دولت" در عراق چیست؟ این واقعیتی است که دولت ترامپ بارها در درک آن ناکام مانده است.»
افزایش تهدیدها علیه آمریکاییان در عراق
در نشانهای دیگر از تنش در روابط ایالات متحد و عراق، سفارت ایالات متحد در بغداد روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی ادعا کرد که گروههای مقاومت در حال برنامهریزی برای حمله به شهروندان آمریکایی و سایر اهداف مرتبط با ایالات متحد هستند. این سفارت بار دیگر به شهروندان آمریکایی هشدار داد که به عراق سفر نکنند و تمام خدمات کنسولی در این کشور را تعلیق کرده است.
اوایل این ماه، یک گروه عراقی یک روزنامهنگار آمریکایی را در بغداد ربود که پس از یک هفته آزاد گردید. گروه کتائب حزبالله اعلام کرد که این روزنامهنگار، با نام شلی کیتلسون، را «در قدردانی از مواضع میهنپرستانه» نخستوزیر عراق که برای آزادی او مذاکره کرده بود، آزاد کرده است. دو مقام ارشد امنیتی عراق گفتند که حمله پهپادی ۸ آپریل در نزدیکی هیئت سفارت آمریکا که کیتلسون را در زمان آزادی همراهی میکرد، آمریکاییها را خشمگین کرده و آن را کمین توصیف کردهاند. این دو مقام تأکید کردند که این حمله در داخل فرودگاه بینالمللی بغداد، متوجه کیتلسون و همراهانش نبوده است.
پس از حمله و اشغال عراق بهدست آمریکا در سال ۲۰۰۳ که به جنگ داخلی انجامید، این کشور همچنان با زخمهای عمیق و بیثباتی مداوم دستوپنجه نرم میکند. عراق هرگز بهطور کامل تثبیت نشد و مداخله آمریکا دولت آن را تضعیف و در برابر قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای، از جمله خود آمریکا، آسیبپذیر کرد؛ اما این ایران بود که بیش از همه توانست از خلأ قدرت ایجادشده پس از سرنگونی صدام حسین بهره ببرد و نفوذ خود را در درون عراق گسترش دهد.
