به گزارش اکوایران، دو وزیر دفاع پیشین چین از سوی دادگاههای نظامی به اعدام با دو سال تعلیق محکوم شدند؛ حکمی که معمولاً به معنای گذراندن باقی عمر در زندان است. دادگاهها روز پنجشنبه اعلام کردند این دو مقام به اتهام دریافت رشوه مجرم شناخته شدهاند. این دو نفر که هر دو ژنرال هستند، تاکنون عالیرتبهترین افسرانی به شمار میروند که در تازهترین کارزار چین برای ریشهکن کردن فساد و بیوفایی در نیروهای مسلح، بهگونه آشکار محکوم شدهاند.
دو ژنرال در معرض مجازاتی سنگین
به نوشته نشریه نیویورکتایمز، خبری کوتاه از سوی خبرگزاری رسمی شینهوا اعلام کرد که یکی از دو وزیر پیشین، ژنرال وی فنگهه، رشوه دریافت کرده و دیگری، یعنی ژنرال لی شانگفو، هم رشوه گرفته و هم رشوه داده است. این گزارش جزئیات بیشتری درباره اتهامات ارائه نداد. در چین، احکام اعدام با دو سال تعلیق معمولاً در صورت «رفتار مناسب» محکومان، به حبس ابد کاهش مییابد.
این دو ژنرال از نخستین افسران ارشدی بودند که چند سال پیش، همزمان با شدت گرفتن کارزار تازه شی جینپینگ، رهبر جمهوری خلق چین، برای پاکسازی فرماندهان عالیرتبه ارتش، از سمتهای خود برکنار و بازداشت شدند. از آن زمان تاکنون، بنا بر برآورد اخیر «مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی» در واشینگتن، حدود ۱۰۰ افسر ارشد یا برکنار شدهاند یا از انظار عمومی ناپدید شدهاند؛ موضوعی که نشان میدهد تحت تحقیق قرار دارند.
اکوایران: شی جینگپینگ در سالهای اخیر بهگونهای فزاینده به پاکسازی ارتش جمهوری خلق چین و جایگزینی افسران قدیمی با افسرانی پرداخته است که به شخص او و قدرت سیاسی مطلقش وفاداری نشان داده باشند. در چنین شرایطی این مسئله مطرح میشود که آیا این وفاداری سیاسی لزوماً به خوب جنگیدن در مواقع بحرانی هم خواهد انجامید؟
رسانههای رسمی چین گزارش دادند که شی جینپینگ در نشستی در ماه گذشته تأکید کرده است که کارزار ضدفساد او ادامه خواهد یافت.
تحلیلگران میگویند احکام صادرشده برای ژنرال وی و ژنرال لی پیامی هشدارآمیز برای دیگر فرماندهان ارتش است و نشان میدهد که شی جینپینگ مصمم است این پاکسازی را ادامه دهد؛ حتی اگر این روند فرماندهی عالی نظامی او را بهشدت تضعیف کرده باشد. اظهارات اخیر شی نشان میدهد او فساد و بیوفایی در ارتش را تهدیدهایی مرتبط با یکدیگر میداند، زیرا تمایل به ثروتاندوزی شخصی، وفاداری افسران به حزب کمونیست و شخص شی را نیز تضعیف میکند.
اندرو نین-دزو یانگ، کارشناس ارتش چین که پیشتر در وزارت دفاع تایوان خدمت کرده بود، در این رابطه گفت: «چنین اتهاماتی میتوانند هم به فساد واقعی مربوط باشند و هم ابزاری سیاسی باشند.» وی افزود: «قرار دادن این دو فرمانده ارشد نظامی تحت حکم اعدام تعلیقی میتواند برای توجیه تشدید کنترل شی جینپینگ بر نیروهای مسلح مورد استفاده قرار گیرد.»
نکاتی درباره دو ژنرال
ژنرال لی در مارس ۲۰۲۳ به عنوان وزیر دفاع منصوب شد، اما چند ماه بعد از انجام فعالیتهای عمومی معمول خود دست کشید و سپس از سمتش برکنار شد. سال بعد، بازرسان حزب کمونیست او و ژنرال وی را که از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ وزیر دفاع بود، به دریافت رشوههای کلان، معامله بر سر ارتقای نظامی و آسیب زدن به تولید تسلیحات از طریق فساد متهم کردند.
ژنرال وی فنگهه، سمت چپ و ژنرال لی شانگفو، سمت راست، هر دو روز پنجشنبه به اتهام فساد مالی محکوم شدند./عکس از خبرگزاری فرانسه
در چین، سمت وزیر دفاع نسبتاً ضعیف تلقی میشود، زیرا قدرت واقعی در اختیار «کمیسیون مرکزی نظامی» حزب کمونیست است که زیر نظر مستقیم شی جینپینگ فعالیت میکند. اتهامات علیه این دو وزیر سابق ممکن است به دوران پیشین فعالیت آنها بازگردد؛ از جمله زمانی که فرمانده واحدهای نظامی با بودجههای کلان بودند.
ژنرال لی ۶۸ ساله در حوزه توسعه موشک و تسلیحات و همچنین برنامه فضایی سرنشیندار چین رشد کرد. او معاون «نیروی پشتیبانی راهبردی» بود؛ نیرویی که شی جینپینگ در اواخر ۲۰۱۵ به عنوان بخشی از بازسازی ارتش چین ایجاد کرد. ژنرال وی ۷۲ ساله نیز نخستین فرمانده «نیروی موشکی» چین بود؛ بخشی که بیشتر موشکهای هستهای و هزاران موشک متعارف چین را کنترل میکند.
از زمان سقوط این دو وزیر سابق، شمار زیادی از فرماندهان ارشد چینی نیز برکنار یا تحت تحقیق قرار گرفتهاند. در ژانویه، عالیرتبهترین افسر تماموقت ارتش آزادیبخش خلق چین، ژنرال ژانگ یوشیا، همراه با یکی از معاونانش تحت تحقیق قرار گرفت.
ژنرال ژانگ و معاون او هر دو عضو «کمیسیون مرکزی نظامی» بودند؛ نهادی که شمار اعضای آن از هفت نفر در سال ۲۰۲۲ به تنها دو نفر کاهش یافته است: شی جینپینگ به عنوان رئیس و ژنرال ژانگ شِنگمین که مسئول ارشد تحقیقات ضدفساد در ارتش بوده است. یانگ، کارشناس نظامی، در این رابطه گفت: «تمام این اتفاقات واقعاً فضای پرتنشی در ارتش چین ایجاد کرده است.»
«قلب دوپاره» ممنوع
به گزارش اکوایران نشریه نیویورکتایمز در گزارشی دیگر ابعاد گستردهتری از موضوع تصفیه ارتش جمهوری خلق چین را بررسی میکند:
شی جینپینگ ۱۳ سال را صرف ساختن ارتشی کرد که بتواند با ارتش ایالات متحد رقابت کند؛ اما هرچه نیروهای چینی قدرتمندتر شدند، اعتماد او به ژنرالهایی که خود برای اداره آنها برگزیده بود، کمتر شد. پاکسازیای که شی جینپینگ بر نخبگان نظامی تحمیل کرده است، در یک نشست قانونگذاری اخیر آشکارا دیده میشد. یک سال پیش، تصاویر تلویزیون دولتی حدود ۴۰ ژنرال را در سالن نشان میداد. این بار اما تنها تعداد اندکی حضور داشتند.
شو تسایهُو به همراه همکارانش در سال ۲۰۰۴ در چانگچون چین. ژنرال شو متهم شد که در ازای ترتیب دادن ارتقای نظامی، رشوههای کلانی دریافت کرده است./عکس از رویترز
بااینهمه، شی نشان داد که این آشوب که با پاکسازیهای دوران مائو رقابت میکند، هنوز پایان نیافته است. او با چهرهای سنگین به افسران باقیمانده هشدار داد که مراقب بیوفایی باشند. او گفت: «ارتش هرگز نباید کسی را در خود داشته باشد که قلبی دوپاره نسبت به حزب داشته باشد.»
این اشارهای آشکار و نادر از سوی شی به یکی از بدترین بحرانهای سیاسی دوران ۱۳ ساله قدرتش بود: شی اعتماد خود را به رهبری نظامیای که بیش از یک دهه صرف بازسازی آن کرده بود، از دست داده بود.
به گفته چیِن-وِن کو، استاد دانشگاه ملی چنگچی در تایوان: «وقتی شی از عبارت "قلب دوپاره" استفاده میکند، این واژهها بار معنایی سنگینی دارند.» این عبارت در رسالههای باستانی چینی یافت میشود که به حاکمان درباره ژنرالهای خائن هشدار میدهند؛ از جمله کتابی که شی آن را در قفسه کتابخانه خود نگه داشته است. وی افزود: «حتی مورداعتمادترین و مهمترین نزدیکانش هم سقوط کردهاند. دیگر چه کسی میتواند اعتماد او را جلب کند؟»
پیامدهای منفی بر توان نظامی چین در برابر ایالات متحد
این بحران یکی از دستاوردهای بزرگ شی را تهدید میکند: تبدیل ارتش چین به نیرویی قدرتمند با ناوهای هواپیمابر نو، موشکهای هایپرسونیک و زرادخانه هستهای در حال گسترش. این تحول در حالی رخ میدهد که رقابت چین و آمریکا شدت گرفته و دولت ترامپ نیز قدرت نظامی آمریکا و نیز محدودیتهای آن را در ونزوئلا و ایران به نمایش گذاشته است.
آمادگی جنگی چین ممکن است سالها تحت تأثیر همان پاکسازیای قرار گیرد که شی آن را برای «تطهیر» و تقویت ارتش ضروری دانسته است. آنچه ابتدا بهنظر یک سرکوب محدود فساد میآمد، به برکناری گسترده دهها افسر ارشد تبدیل شد و سرانجام اوایل امسال به سقوط ژانگ یوشیا، عالیترین فرمانده یونیفورمپوش چین و فردی که از نزدیکان شی به شمار میرفت، انجامید.
به گفته برخی منابع، شکاف نهایی زمانی رخ داد که شی قصد داشت ژنرال مسئول پاکسازی را به سمتی همسطح ژانگ ارتقا دهد. ژنرال ژانگ مخالفت کرد و چند ماه بعد کنار گذاشته شد.
شدت این کارزار بار دیگر هفته گذشته آشکار شد؛ زمانی که یک دادگاه نظامی دو وزیر دفاع پیشین چین را به اعدام با دو سال تعلیق به دلیل فساد مالی محکوم کرد. آنها احتمالاً باقی عمر خود را در زندان خواهند گذراند.
عکسی که رسانههای دولتی چین منتشر کردند، پهپادها و دیگر تجهیزات نظامی را در رژه نظامی سال گذشته در پکن نشان میدهد. شی جینپینگ اجرای چشمانداز مدرنسازی ارتش را به ژنرال ژانگ یوشیا سپرده بود./عکس از خبرگزاری دولتی شینهوا
دنیل متینگلی، استاد علوم سیاسی دانشگاه ییل که درباره سیاست و ارتش چین پژوهش میکند، گفت: «این ارتشِ شی جینپینگ است. چرا چیزی را که خودش ساخته، نابود میکند؟» او افزود: «حتی پنج سال پیش هم کسی انتظار چنین چیزی را از شی نداشت. یک تغییر عمیق رخ داده است.»
فسادی که شی بهدنبال آن است واقعی است؛ اما سخنرانیهای داخلی پیشین او که جزئیاتشان تاکنون منتشر نشده بود، عامل دیگری را نیز آشکار میکند: رهبری که در هر نشانهای از نافرمانی، بذر تهدیدی سیاسی علیه حکومت خود را میدید. تحلیلگران میگویند او به این نتیجه رسیده بود که فرماندهانی که برای مدرنسازی ارتش انتخاب کرده بود، دیگر قابل اعتماد نیستند و وفاداری و کارآمدیشان بر اثر فساد و رفیقبازی از بین رفته است.
تحلیلگران میگویند این آشوب همچنین تنش میان دو اولویت اصلی شی را آشکار کرده است: آمادگی رزمی و تحمیل وفاداری سیاسی. در نهایت، شی یک ژنرال باتجربه جنگی را که در بازسازی ارتش نقش داشت کنار گذاشت و بهجای او یک بازپرس ایدئولوژیک را قرار داد؛ فردی که اکنون در کنار شی تنها عضو باقیمانده شورای عالی نظامی چین است.
پروفسور کو در این رابطه گفت: «حکومت شی جینپینگ بهآرامی وارد مرحله پایانی خود میشود. در این مرحله، محاسبات سیاسی او تغییر میکند و نگرانیهایش بیش از پیش متوجه حلقه درونی خودش میشود.»
در دست گرفتن «تفنگ»
در آغاز قدرت، شی گویا مصمم بود از سرنوشت هو جینتائو، رئیسجمهور پیشین چین، پرهیز کند؛ کسی که بهطور گسترده ناتوان از اعمال اقتدار بر فرماندهان نظامی تلقی میشد. ضعف هو در سال ۲۰۱۱ و در جریان سفر رابرت گیتس، وزیر دفاع وقت ایالات متحد، به پکن آشکار شد. گیتس از هو درباره آزمایش یک جنگنده پنهانکار چینی پرسید؛ خبری که همان صبح در وبسایتهای چینی منتشر شده بود. به نظر میرسید هو هیچ اطلاعی از آن ندارد. گیتس بعداً به خبرنگاران گفت: «به نظر میرسید رهبری غیرنظامی از این آزمایش غافلگیر شده است.»
رابرت گیتس، وزیر دفاع وقت ایالات متحد (سمت چپ) و هو جینتائو، رئیسجمهور وقت چین، در سال ۲۰۱۱ در تالار بزرگ خلق در پکن./عکس از پولفوتو توسط لری داونینگ
جان کالور، تحلیلگر سابق سیا و پژوهشگر کنونی مؤسسه بروکینگز، گفت دستورات هو به فرماندهان ارتش «بیشتر شبیه پیشنهادهایی بود که آنها ممکن بود در نظر بگیرند.» او افزود: «اساساً با سیستمی مواجه بودید که دیگر به حزب پاسخگو نبود.»
شی پس از به قدرت رسیدن در ۲۰۱۲ تحقیقاتی را علیه فرماندهانی آغاز کرد که در دوران هو ثروتمند و بیش از حد قدرتمند شده بودند؛ از جمله افرادی که پیشتر بهدلیل جایگاهشان دستنیافتنی تلقی میشدند. او در سال ۲۰۱۴ صدها افسر ارشد را به گوتیان، شهری در شرق چین، فراخواند؛ جایی که بنا بر تاریخ رسمی حزب، مائو تسهتونگ در سال ۱۹۲۹ اصل بنیادین نظام چین را تثبیت کرد: حزب بر اسلحه فرماندهی میکند.
شی از این زمینه تاریخی استفاده کرد تا هشدار دهد کنترل حزب کمونیست بر نیروهای مسلح به شکلی خطرناک فرسوده شده است. او در گوتیان مشکلاتی را که به ارث برده بود، برشمرد: فروپاشی ایمان به ارزشهای حزب، فساد، رفیقبازی و نافرمانی آشکار. او حتی از مانورهای آموزشی جعلی سخن گفت که در آن سربازان بهجای اسلحه از بیل و چوب استفاده میکردند.
فساد ساختاری
در نگاه شی، نماد این فساد ژنرال شو تسایهُو بود؛ معاون بازنشسته کمیسیون مرکزی نظامی که زمانی در رأس ارتش آزادیبخش خلق قرار داشت. او متهم شده بود که رشوههای کلانی، از جمله برای ارتقای افسران، دریافت کرده است.
شی در نسخهای منتشرنشده از سخنرانی خود در گوتیان که در داخل ارتش توزیع شده بود، گفت: «شو تسایهُو همیشه با جدیت از وفاداری و عشق ابدی خود به حزب سخن میگفت؛ اما در واقع، در اعماق روحش مدتها پیش از حزب فاصله گرفته و در فساد و تباهی غرق شده بود.»
شی همچنین از رویدادهای خارج از چین نگران شده بود. او به سرنوشت رهبران خاورمیانه و اتحاد شوروی اشاره کرد که پس از آنکه ارتشهایشان در برابر شورشها آنها را رها کردند، سقوط کردند.
شی با احترامی ویژه نسبت به ارتش آزادیبخش خلق وارد قدرت شد. پدرش از رهبران انقلابی بود که زیر نظر مائو جنگیده بود. خود شی نیز در آغاز فعالیت سیاسیاش بهعنوان منشی وزیر دفاع کار کرده بود. او معتقد بود برای ایجاد وفاداری ارتش به حزب کمونیست و شخص خودش، باید «کار سیاسی» ــ یعنی آموزش ایدئولوژیک، راستیآزمایی و نظارت ــ را احیا کند.
برای القای روحیه انضباط تازهای که در گوتیان خواستار آن شده بود، تصاویر شی در حال خوردن برنج ساده و سوپ کدو، غذای فروتنانه و نمادین ارتش سرخ اولیه، منتشر شد. به گفته شی: «وفاداری مطلق به حزب بر واژه "مطلق" استوار است. این وفاداری باید یگانه، کامل، بیقیدوشرط و عاری از هرگونه ناخالصی یا تظاهر باشد.»
رئیس در کنترل است
شی از نخستین سالهای قدرتش همچنین نظامی موسوم به «مسئولیت رئیس» را تحکیم کرد؛ بازسازیای که کنترل او بر ارتش را افزایش داده و به او امکان دسترسی اطلاعاتی و نفوذ در اعماق ساختار نظامی را میداد. او از توانایی خود در تشخیص فرماندهان مناسب برای ارتقا سخن گفت. او در یک سخنرانی داخلی در سال ۲۰۱۶ گفت: «کلید ساختن یک ارتش قدرتمند، انتخاب افراد درست است؛» و توضیح داد که چگونه شخصاً نامزدهای ارتقا را ارزیابی و با آنها گفتوگو میکند. «افسران ارشد و میانی ستون فقرات ساخت و اداره ارتش هستند و من بهعنوان رئیس کمیسیون مرکزی نظامی باید شخصاً این کار را مدیریت کنم.»
شی جینپینگ در جریان یک رژه نظامی در میدان تیانآنمن در پکن، سال ۲۰۲۵/عکس از خبرگزاری فرانسه
او همچنین مناطق نظامی قدیمی را با فرماندهیهای نو جایگزین کرد و برخی نهادهای مرکزی ارتش را که مانع کنترل مؤثر میدانست، منحل کرد. هدف او ایجاد توانایی ترکیب نیروهای زمینی، هوایی و دریایی برای نمایش قدرت در خارج از کشور بود، درحالیکه این نیروی مدرنشده همچنان کاملاً وفادار باقی بماند.
ژنرال ژانگ یوشیا از جمله فرماندهانی بود که اجرای این چشمانداز به او سپرده شد. ژنرال ژانگ افسری خشن اما کاریزماتیک بود که در جنگ مرزی طولانی چین با ویتنام از سال ۱۹۷۹ در خط مقدم جنگیده بود. او فرزند یکی از ژنرالهای انقلابی بود که در کنار پدر شی جنگیده بود.
شی پیشتر او را به کمیسیون مرکزی نظامی ارتقا داده و مسئول اداره کل تسلیحات ارتش کرده بود؛ نهادی که مسئول خرید تسلیحات نو بود و برای برنامههای مدرنسازی شی حیاتی محسوب میشد، اما به دلیل کنترل بر بودجه و قراردادها، به باتلاقی از فساد نیز تبدیل شده بود.
درو تامپسون، مقام پیشین پنتاگون که در سال ۲۰۱۲ با ژنرال ژانگ دیدار کرده بود، گفت: «او از یک خانواده ممتاز حزب کمونیست میآمد و این کاملاً مشخص بود. ترکیب پیشینهاش، تجربه رزمی، اعتمادبهنفس، شناختش از سامانههای تسلیحاتی و آمادگیاش برای تغییر، او را برای شی جذاب میکرد.»
شی تا سال ۲۰۱۸ گویا از نتایج اصلاحاتش رضایت داشت. او درحالیکه اذعان میکرد مشکلاتی باقی ماندهاند، به کمیسیون مرکزی نظامی گفت این تغییرات یک «تحول تاریخی» بوده که «ارتش را نجات داده است.»
وقتی شی در سال ۲۰۲۲ سومین دوره رهبری خود را آغاز کرد، برخلاف انتظار، ژنرال ژانگ را در کمیسیون نظامی نگاه داشت. در ۷۲ سالگی انتظار میرفت ژانگ بازنشسته شود، اما شی او را به عالیترین ژنرال چین تبدیل کرد تا هدف دستیابی به جهش در توان نظامی تا سال ۲۰۲۷ را دنبال کند. شی دو هفته بعد، در بازدید از مرکز فرماندهی عملیات مشترک، گفت: «تمام انرژی خود را بر آمادگی رزمی متمرکز کنید.»
واپسین مرد ایستاده
اما تنها کمی بیش از شش ماه بعد، در سال ۲۰۲۳، ظاهر ثبات فرو ریخت. شی ناگهان فرمانده نیروی موشکی و معاونش را برکنار کرد؛ اقدامی فوقالعاده در بخشی از ارتش که موشکهای هستهای و متعارف را کنترل میکند. دلیل این پاکسازی هرگز آشکارا توضیح داده نشد. سپس وزیر دفاع چین نیز بدون توضیح برکنار شد.
ناگهان روشن شد که پروژه بازسازی ارتش آزادیبخش خلق نیز گرفتار همان فساد و نافرمانیای شده که شی مدعی بود از میان برده است. شی این بار فرماندهانش را به یانآن، پایگاه مقدس انقلاب مائو، برد؛ جایی که خواستار تشدید کارزار «اصلاح سیاسی» شد. در دو سال بعد، دهها افسر عالیرتبه برکنار یا از انظار عمومی ناپدید شدند.
ژنرال ژانگ شِنگمین در ماه مارس در جریان نشستی در تالار بزرگ خلق در پکن به شی جینپینگ ادای احترام نظامی میکند./عکس از کوین فریر-گتی ایمجز
همزمان با گسترش این کارزار، قدرت ژنرال ژانگ شِنگمین، فرمانده مسئول تحقیقات، نیز افزایش یافت. او با وجود تجربه اندک در عملیات نظامی، در ساختار ارتش بالا آمده بود. در نیروی موشکی، کمیسر سیاسی بود و بر وفاداری حزبی نظارت میکرد. او همچنین به علاقهاش به خوشنویسی چینی شهرت داشت. بعدها او به سازمانی تازهتأسیس برای تحقیق درباره فساد و بیوفایی در ارتش منتقل شد. صعود او نشاندهنده اهمیتی بود که شی برای کنترل ایدئولوژیک و وفاداری سیاسی قائل بود، حتی در شرایطی که همزمان بر آمادگی جنگی تأکید میکرد.
جوئل ووتنو، پژوهشگر دانشگاه دفاع ملی آمریکا، گفت: «در تحلیل شی، شکست در آمادگی رزمی ناشی از فساد، صرفاً نتیجه ناخالصی ایدئولوژیک است. فساد شاید در سال ۲۰۲۳ بسیار عمیقتر از چیزی بود که شی تصور میکرد و به همین دلیل او مجبور شد اقدامات شدیدتری انجام دهد.»
به گفته جان کالور، قدرت ژنرال ژانگ شنگمین احتمالاً با فناوریهای نظارتی گستردهای تقویت شد که به بازرسان امکان میداد زندگی و جریان مالی افسران و خانوادههایشان را زیر نظر بگیرند.
تا اواخر ۲۰۲۵ پاکسازیها نهتنها ساختار ارتش، بلکه توازن قدرت میان فرماندهان باقیمانده را نیز تغییر داده بود. تحلیلگران گفتند با عمیقتر شدن تحقیقات، تنش در میان نخبگان نظامی افزایش یافت؛ بهویژه میان فرماندهانی که بر اهداف رزمی تمرکز داشتند و افسرانی که مأمور اجرای وفاداری سیاسی بودند.
به گفته تامپسون: «شی در تناقض میان "سرخ بودن" و "متخصص بودن" گرفتار شده است.» منظور او از «سرخ»، وفاداری به حزب بود.
با نزدیک شدن به انتقال بعدی قدرت در کنگره حزب کمونیست در اواخر سال آینده، شی بیش از پیش نسبت به تهدیدهای احتمالی علیه اقتدارش حساس به نظر میرسید. ژنرال ژانگ یوشیا، فرمانده ارشد او، قدرتمندتر از همیشه دیده میشد و بسیاری از رقبای احتمالیاش حذف شده بودند؛ اما او نیز مصون نماند: تحقیقات ژنرالهای نزدیک به او را نیز هدف قرار داد و احتمالاً خود او را در معرض اتهام قرار داد.
در همین حال، ژنرال ژانگ شنگمین، بازپرس اصلی، در حال صعود بود.
افسرانی که با دقت از سخنان شی «یادداشت بر میداشتند»
به گفته کریستوفر جانسون، افسر پیشین اطلاعاتی دولت آمریکا و رئیس گروه مشاوره چاینا استراتژیست گروپ، آخرین ضربه زمانی وارد شد که شی قصد داشت ژنرال ژانگ شنگمین را به سمت نایبرئیس کمیسیون مرکزی نظامی ارتقا دهد. ژنرال ژانگ یوشیا، با حمایت معاونش ژنرال لیو ژنلی، با این پیشنهاد مخالفت کرد، زیرا قرار دادن یک بازپرس در چنین جایگاه قدرتمندی میتوانست این تصور را ایجاد کند که ارتش آزادیبخش خلق نیرویی غیرجدی برای نبرد است.
تاریخ مدرن چین نمونههای متعددی از فرماندهانی دارد که میزان قدرت خود در برابر رهبران را بیش از حد ارزیابی کردند. به نظر میرسد ژانگ نیز همین اشتباه را مرتکب شد. به گفته جانسون: «ژانگ یوشیا فکر میکرد "من اعتبار لازم را دارم که چنین حرفی بزنم،" اما مشخص شد که نداشت.»
وقتی او و معاونش اوایل امسال برکنار شدند، روزنامه رسمی ارتش آنها را متهم کرد که «بهشدت نظام مسئولیت رئیس» ــ یعنی همان ساختاری که شی برای تحکیم کنترل خود بر ارتش ایجاد کرده بود ــ را زیر پا گذاشتهاند. شی به اینجا بسنده نکرده است. او در ماه آپریل برنامهای برای «اصلاح ایدئولوژیک» و «آبدیدهسازی انقلابی» در ارتش آغاز کرد؛ به عبارت دیگر، یک کارزار گسترده تلقین ایدئولوژیک.
او در برابر افسران ارشد گردآمده سخنرانی کرد؛ افسرانی که بهعنوان نخستین گروه شرکتکنندگان در پکن توصیف شدند، نشانهای از اینکه کارزار القای وفاداری ادامه خواهد یافت. تصاویر تلویزیونی این نشست، ردیفهایی از افسران را نشان میداد که با دقت یادداشت برمیداشتند، درحالیکه شی سخن میگفت. کنار او ژنرال ژانگ شنگمین، مجری و ناظر این پاکسازی، نشسته بود.
