به گزارش اکوایران به نقل از روابط عمومی معاونت اجرایی ریاستجمهوری، دکتر محمدجعفر قائمپناه در همایش روز جهانی ارتباطات، با تبریک این روز به اساتید، متخصصان، فعالان حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، مدیران و جوانان نوآور کشور، اظهار کرد: روز جهانی ارتباطات فرصتی برای تأمل دوباره درباره یکی از بنیادینترین دگرگونیهای جهان معاصر است؛ زیرا ارتباطات در روزگار ما از سطح ابزار و فناوری فراتر رفته و به بخشی از زیست روزمره، اقتصاد، آموزش، حکمرانی، فرهنگ و امنیت انسانی تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه شبکههای ارتباطی و زیرساختهای دیجیتال امروز در کنار راه، برق، آب و انرژی، در زمره زیرساختهای اصلی توسعه قرار گرفتهاند، افزود: این زیرساختها شاید کمتر دیده شوند، اما نبود یا اختلال در آنها، زندگی مردم را بلافاصله تحت تأثیر قرار میدهد.
قائمپناه با اشاره به پیوند کیفیت ارتباطات با کیفیت زندگی مردم تصریح کرد: در جهان امروز، ارتباطات دیجیتال به یکی از مسیرهای اصلی حضور اجتماعی، رشد اقتصادی و مشارکت فرهنگی تبدیل شده است. از همین منظر، نگاه دولت به اینترنت و ارتباطات، نگاهی فرصتمحور و آیندهنگر است و دولت توسعه ارتباطات را بخشی از برنامه عمومی پیشرفت کشور میداند.
معاون اجرایی رئیسجمهور با تأکید بر اینکه پیشرفت کشور بدون دسترسی پایدار، باکیفیت، عادلانه و قابل اعتماد به شبکههای ارتباطی کامل نخواهد بود، گفت: ایران با جمعیت جوان، دانشگاههای متعدد، نیروی انسانی خلاق، شرکتهای دانشبنیان و ظرفیت قابل توجه فناوری، نمیتواند نسبت به تحولات بزرگ دیجیتال در جهان بیتفاوت باشد. آینده اقتصاد، علم، رسانه، خدمات عمومی و حتی حکمرانی، بیش از هر زمان دیگری با مسئله ارتباطات گره خورده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به بحثهای ماههای اخیر درباره دسترسی عمومی به اینترنت، بهویژه اینترنت بینالملل، گفت: در برخی مقاطع، از جمله در رخدادهای دیماه و نیز در روزهای جنگ تحمیلی اخیر، محدودیتهایی در دسترسی اعمال شد. درباره این مسئله باید با مردم صریح، محترمانه و مسئولانه سخن گفت.
قائمپناه ادامه داد: کشور در آن مقاطع با شرایطی عادی روبهرو نبود. تهدید امنیت عمومی، جنگ روانی، عملیات رسانهای سازمانیافته، تلاش برای اختلال در آرامش جامعه و نگرانی نسبت به زیرساختهای حیاتی، تصمیمگیری را در وضعیتی دشوار قرار داد. برخی محدودیتها در چنین فضایی و با منطق مدیریت بحران اعمال شد؛ با این هدف که امنیت ملی، جان مردم، آرامش عمومی و پایداری کشور صیانت شود.
وی با تأکید بر اینکه تصمیمهای اضطراری باید در همان قلمرو اضطرار باقی بمانند، افزود: سیاست پایدار کشور نمیتواند بر محدودسازی بنا شود. اصل در حکمرانی ارتباطات، فراهمکردن دسترسی، ارتقای کیفیت، افزایش اعتماد، توسعه زیرساخت و توانمندسازی جامعه است. هر تصمیم محدودکننده، اگر در شرایط خاص اجتنابناپذیر تشخیص داده شود، باید متناسب، موقت، دقیق، قابل توضیح و قابل بازنگری باشد.
سرپرست نهاد ریاستجمهوری با بیان اینکه تجربه عملی ماههای اخیر نشان داد محدودیتهای فراگیر ارتباطی همواره به نتایج مورد انتظار منتهی نمیشود، اظهار کرد: در حوادث دیماه و نیز در روزهای جنگ رمضان، با وجود محدودسازی برخی سکوها، استفاده گسترده از فیلترشکنها، مسیرهای غیررسمی دسترسی و ابزارهای دورزننده محدودیتها سبب شد شبکهها و سرویسهای معاند همچنان امکان فعالیت داشته باشند و عوامل دشمن، در مسیر تحریک، آشوبآفرینی، جنگ روانی و خیانت به امنیت مردم، از ابزارهای جایگزین بهره بگیرند.
قائمپناه تأکید کرد: این تجربه به ما میآموزد که سیاستگذاری ارتباطی باید بیش از گذشته دقیق، هوشمند، لایهبندیشده و متناسب با نوع تهدید باشد؛ زیرا محدودیتهای عمومی، اگر بدون تفکیک و بدون ارزیابی مستمر اعمال شوند، ممکن است هزینه آن برای شهروندان، کسبوکارها، دانشگاهیان و زندگی روزمره مردم بیشتر از هزینهای باشد که برای جریانهای سازمانیافته مخرب ایجاد میکند.
وی با اشاره به نتایج نظرسنجیهای انجامشده در نهاد ریاستجمهوری گفت: در نظرسنجیهای نهاد ریاستجمهوری، چه در سطح ملی و چه در سطح استانها، بیش از ۷۰ درصد پاسخگویان با محدودیت دسترسی به اینترنت مخالفت کردهاند. این عدد، برای دولت صرفاً یک داده آماری نیست؛ نشانهای از مطالبه روشن جامعه برای دسترسی پایدار، قابل اعتماد و محترمانه است.
قائمپناه افزود: حکمرانی مسئول، دادههای افکار عمومی را میشنود، از آن میآموزد و در تصمیمسازیهای آینده لحاظ میکند. دولت نیز با همین رویکرد، خود را متعهد میداند که در کنار ملاحظات امنیتی، آثار اجتماعی، اقتصادی، علمی و روانی تصمیمهای ارتباطی را با دقت بیشتری بسنجد و مسیر سیاستگذاری را به سمت راهحلهای کمهزینهتر، مؤثرتر و اقناعپذیرتر ببرد.
وی با بیان اینکه دولت موظف است میان صیانت از امنیت و آرامش کشور و پاسداشت حق مردم برای ارتباط، آگاهی، کسبوکار، آموزش و مشارکت جمع کند، خاطرنشان کرد: این دو مسئولیت در برابر هم قرار ندارند. هنر حکمرانی در عصر دیجیتال آن است که امنیت را با اتکا به زیرساخت امن، تصمیمگیری دقیق، گفتوگوی شفاف با جامعه، ارتقای سواد رسانهای، تقویت تابآوری ملی و اعتماد عمومی تأمین کند.
معاون اجرایی رئیسجمهور، تابآوری دیجیتال را از مفاهیم کلیدی جهان امروز دانست و گفت: شبکهای تابآور است که در روزهای عادی به توسعه کمک کند و در روزهای بحران نیز جامعه را تنها نگذارد. بیمارستان، مدرسه، بانک، رسانه، کسبوکار، سامانههای خدمات عمومی و حتی ارتباطات خانوادگی به زیرساخت ارتباطی پایدار نیاز دارند و از این منظر، حفظ جریان ارتباط در شرایط دشوار، خود بخشی از امنیت ملی و امنیت انسانی است.
قائمپناه با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت تصمیمهای هوشمندتر و کمهزینهتر در حوزه ارتباطات افزود: مردم حق دارند بدانند تصمیمها با چه منطقی اتخاذ میشود، چه دامنهای دارد و تا چه زمانی ادامه خواهد یافت. جامعهای که با آن صادقانه سخن گفته شود، تابآورتر و همراهتر است و اعتماد عمومی، مهمترین سرمایه حکمرانی ارتباطات است؛ سرمایهای که هیچ فناوریای جای آن را نمیگیرد.
وی در ادامه سخنان خود به موضوع هوش مصنوعی اشاره کرد و گفت: هوش مصنوعی با سرعتی چشمگیر در حال تغییر آموزش، سلامت، صنعت، کشاورزی، رسانه، خدمات عمومی، امنیت سایبری و شیوه تصمیمگیری دولتهاست. کشورهایی که امروز برای داده، زیرساخت پردازشی، تربیت نیروی انسانی، تنظیمگری هوشمند و اخلاق فناوری برنامهریزی نکنند، فردا سهمی محدود از نظم جدید جهانی خواهند داشت.
قائمپناه با بیان اینکه ایران در این عرصه از سرمایهای ارزشمند شامل نیروی انسانی مستعد، دانشگاههای توانمند، جوانان خلاق و شرکتهای دانشبنیان برخوردار است، تصریح کرد: استعداد زمانی به قدرت ملی تبدیل میشود که زیرساخت، دسترسی، سرمایهگذاری، مقررات هوشمند و اعتماد عمومی در کنار آن قرار گیرد. توسعه هوش مصنوعی بدون دسترسی پژوهشگر، برنامهنویس، استاد، دانشجو و کارآفرین به منابع علمی، ابزارهای فنی و شبکه جهانی دانش، با دشواریهای جدی روبهرو خواهد شد. علم در انزوا شکوفا نمیشود و نوآوری به ارتباط، تبادل و دسترسی نیاز دارد.
وی افزود: حوزه هوش مصنوعی بینیاز از حکمرانی نیست. دادههای مردم باید محترم شمرده شود، حریم خصوصی باید صیانت شود و امنیت سایبری و مسئولیتپذیری در استفاده از فناوری، موضوعاتی جدیاند. ما باید در این میدان، هم پیشرو باشیم و هم مسئولانه عمل کنیم؛ هم به نوآوری میدان بدهیم و هم چارچوبهای اخلاقی، حقوقی و انسانی آن را جدی بگیریم.
سرپرست نهاد ریاستجمهوری با اشاره به تأکید همیشگی رهبر شهید انقلاب بر حرکت علمی کشور، شتاب علمی، خودباوری فناورانه و حضور در مرزهای دانش، این نگاه را پشتوانهای راهبردی برای سیاستگذاری ملی دانست و گفت: استقلال و عزت ملی در جهان امروز، بدون قدرت علمی و فناورانه پایدار نمیماند. کشوری که میخواهد در معادلات آینده اثرگذار باشد، باید به جوانان خود اعتماد کند، مسیر علم و نوآوری را هموار سازد و ارتباط مؤثر با جهان دانش را بخشی از توان ملی بداند.
قائمپناه با بیان اینکه سیاستگذاری ارتباطات باید همزمان سه ملاحظه توسعه، حق دسترسی و امنیت ملی را در کنار هم ببیند، اظهار کرد: غفلت از هرکدام از این سه، سیاست را از تعادل خارج میکند. توسعه بدون امنیت پایدار نمیماند، امنیت بدون اعتماد عمومی پرهزینه میشود و سخن گفتن از حق دسترسی، بدون سرمایهگذاری در کیفیت، عدالت ارتباطی و زیرساخت، در سطح شعار باقی میماند.
وی با تأکید بر نیاز کشور به یک تفاهم ملی در حوزه ارتباطات گفت: این تفاهم باید مبتنی بر عقلانیت، آیندهنگری و اعتماد به جامعه باشد. در چنین تفاهمی، مردم باید اطمینان داشته باشند که دولت طرفدار دسترسی، کیفیت، عدالت ارتباطی و توسعه اقتصاد دیجیتال است؛ فعالان فناوری باید دولت را حامی و شریک توسعه بدانند؛ دانشگاهیان و متخصصان باید در فرایند سیاستگذاری شنیده شوند و دستگاههای مسئول امنیتی و اجرایی نیز باید بتوانند دغدغههای واقعی خود را در چارچوبهای دقیق، قانونی، متناسب و پاسخگو دنبال کنند.
قائمپناه در پایان با تأکید بر اینکه آینده ایران، آیندهای متصل، دانشمحور و فناورانه است، گفت: جوانان ایرانی باید بتوانند با جهان دانش ارتباط داشته باشند، کسبوکارهای دیجیتال باید از ثبات و پیشبینیپذیری برخوردار باشند، دانشگاهها باید به منابع علمی و ابزارهای نوین دسترسی مؤثر داشته باشند، مردم باید خدمات عمومی را آسانتر، سریعتر و شفافتر دریافت کنند و حکمرانی باید زبان توضیح، اقناع و احترام به مردم را بیش از پیش تقویت کند.
وی خاطرنشان کرد: دولت وفاق ملی، خود را متعهد به توسعه ارتباطات، ارتقای کیفیت دسترسی، تقویت زیرساختهای امن و پایدار، حمایت از اقتصاد دیجیتال، بهرهگیری مسئولانه از هوش مصنوعی و گفتوگوی صادقانه با مردم درباره تصمیمهای دشوار میداند. مسیر آینده، مسیر جمع میان امنیت و اعتماد، فناوری و اخلاق، توسعه و عدالت، و حکمرانی و مشارکت عمومی است.
معاون اجرایی رئیسجمهور در جمعبندی سخنان خود گفت: ارتباطات در نهایت، زبان زندگی مشترک ماست. هرچه این زبان روشنتر، محترمانهتر، فراگیرتر و انسانیتر باشد، جامعه ما نیرومندتر، امیدوارتر و آمادهتر برای آینده خواهد بود.
