به گزارش اکوایران، عربستان سعودی روز سهشنبه استفاده از حریم هوایی و قلمروی خود برای حمله احتمالی آمریکا علیه ایران را رد کرد؛ موضوعی که باعث پیچیدهتر شدن گزینههای دولت ترامپ در رابطه با تهران میشود. اقدام عربستان به دنبال یک بیانیه مشابه در روز دوشنبه از سوی وزارت خارجه امارات متحده عربی انجام شده است. بیانیههای منتشرشده از سوی دو کشور حاشیه خلیج فارس نشاندهنده یک مانع سیاست خارجی برای دولت ترامپ است، آن هم در زمانی که کاخ سفید تلاش دارد فشار بر تهران را افزایش دهد.
نه گفتن ریاض به واشنگتن
به نوشته والاستریت ژورنال، محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی، موضع این کشور را در زمان گفتوگوی تلفنی با مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، ترسیم کرد. طبق گزارش رسانههای سعودی در روز سهشنبه، ولیعهد عربستان در این گفتوگوی تلفنی تأکید کرد که دولت سعودی اجازه نخواهد داد حریم هوایی یا قلمروی این کشور برای اقدامات نظامی علیه ایران مورد استفاده قرار بگیرد.
اکوایران: اکنون خاورمیانه در وضعیت بی سابقه ای قرار دارد. کارشناسان به این پرسش پاسخ می دهند که آیا میان طرفها توافق صورت میگیرد یا درگیری؟
عربستان سعودی نگران است که به یک مناقشه با ایران کشیده شود. به باور تحلیلگران، هم عربستان و هم امارات متحده عربی در سالهای اخیر از درگیری با ایران آسیب دیدهاند و اکنون نگران ناامنی منطقهای و تلافی احتمالی هستند و نمیخواهند در خط مقدم جنگ آمریکا باشند. افسران نظامی ارشد سابق آمریکا اعلام کردهاند اقدامات عربستان و امارات موجب بروز مشکل برای برنامهریزی دولت ترامپ در جهت اقدام نظامی میشود، اما در صورتی که واشنگتن مصمم به اقدام باشد، به ادعای آنها این مسائل مانعی بر سر اقدام احتمالی واشنگتن نخواهند بود.
کاهش هزینه سیاسی تهران برای مقاومت در برابر فشار خارجی
دولت ترامپ ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن را به همراه کشتیهای جنگی به خاورمیانه اعزام کرده است، از جمله کشتیهای مجهز به موشکهای کروز. آمریکا همچنین چند اسکادران هواپیمای جنگنده اف-15ای را در اردن مستقر کرده است. همچنین این احتمال وجود دارد که واشنگتن به استفاده از بمبافکنهای بی-2 و دیگر بمبافکنهای دوربرد روی آورد که میتوانند از آمریکا پرواز کنند یا در پایگاه دیگو گارسیا در اقیانوس هند مستقر شوند.
به گفته جوزف ووتل، ژنرال بازنشسته ارتش آمریکا که فرماندهی مرکزی آمریکا را از سال 2016 تا 2019 رهبری کرد: «این اقدام موجب فشار آوردن بر کشورهای منطقه میشود که ممکن است به عنوان حامی برای یک عملیات آمریکا در نظر گرفته شوند. در نهایت، این بدان معناست که یک عملیات احتمالی، شاهد حضور پررنگتر آمریکا خواهد بود تا یک ائتلاف منطقهای علیه ایران».
تلاشهای پکن برای حمایت از تهران
به دنبال وقایع سال 2025 و حملات اسرائیل در داخل ایران که برخی شکافهای امنیتی را آشکار کرد، چین در حال رصد میزان نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در ایران است. برجستهترین ویژگیهای اقدامات چین در این زمینه، در ارزیابی چین از «جعبه پاندورا از خطرات امنیتی جهانی» تجسم یافته است. کارشناسان نظامی چین هشدار دادهاند که موفقیت موساد در نفوذ به آژانسهای اطلاعاتی ایران و تأسیسات حساس موجب گشایش جعبه پاندورا از ریسکهای امنیتی جهانی شده است.
اکوایران: به نظر میرسد در حالی که ترامپ نیروی نظامی بیشتری به خاورمیانه میفرستد، تهران نیز برای مقابله با تهدیدات آماده است.
به نوشته مادِرنپالسی، پکن باور دارد توانایی اسرائیل در استقرار ایجنتها و غیر فعال کردن دفاع هوایی و سیستمهای راداری از درون، نمایانگر الگوی جدیدی از جنگ اطلاعاتی است که هشیاری و تقویت اقدامات امنیت ملی چین را ایجاب میکند. برای مقابله با نفوذ اطلاعاتی اسرائیل در خاک ایران، همکاری فنی چین با ایران برای کشف مسیرهای نفوذ اسرائیل افزایش یافته است. گزارشها در جولای 2025 مدعی شدند که ایران با چین و روسیه در موضوعی همکاری میکند که هدف از آن، مشخص شدن چگونگی نفوذ اسرائیل به پایگاه دادههای رسمی ایران و نرمهای دولتی است، از جمله اطلاعات ثبت احوال و گذرنامه.
جلوگیری از بهرهبرداریهای موساد
هدف از این همکاری، بستن شکافهای فنی بوده است که موساد با بهرهبرداری از آنها به اهداف حساس نظامی و هستهای ایران دسترسی پیدا کرده است. علاوه بر این، حمایت چین برای قابلیتهای دفاعی و اطلاعاتی ایران وجود دارد که شامل ارتقای توانایی ایران برای مقابله با نفوذ از طریق عرضه ماهوارههای نظارتی به ایران میشود.
طبق این گزارش، ایران برای توسعه قابلیتهای نظارت از راه دور و جمعآوری اطلاعات خود، به دنبال فناوری پیشرفته از شرکتهای پیشرو چینی مانند چانگ گوانگ بوده است که این امر تهران را قادر میسازد تا تحرکات اسرائیل را با دقت بیشتری ردیابی کند.
ایران همچنین برنامههایی را برای انتقال کامل به سیستم ناوبری چینی معروف به BeiDou به عنوان جایگزینی برای سیستمهای GPS آمریکایی و غربی اعلام کرده است. این اقدام با هدف کاهش وابستگی به فناوری غربی انجام میشود که ممکن است در برابر هک یا اختلال آسیبپذیر باشد. علاوه بر تلاشهای نظامی چین برای تقویت قابلیتهای بازدارندگی ایران، گزارشها از توافق چین برای کمک به ایران در بازسازی زرادخانه موشکهای بالستیک و تأمین قطعات سوخت جامد و سیستمهای هدایت پس از حملات اسرائیل در سال 2025 خبر میدهند.
اسراتژیهای چندگانه پکن
همچنین گزارشهای اطلاعاتی، نظامی، دفاعی و امنیتی چین، همراه با عملیات میدانی برای سالهای 2025 و 2026، به چندین استراتژی پکن برای مقابله با نفوذ اسرائیل (موساد) و حمایت از ایران اشاره میکنند. این استراتژیها شامل امنیت سایبری و قطع «بازوهای نرمافزاری» از طریق جایگزینی فناوریهای غربی در ایران با جایگزینهای ساخت چین است. در ژانویه 2026، چین اجرای استراتژیای را با هدف خنثی کردن تلاشهای موساد و آژانس مرکزی آمریکا «سیا» آغاز کرد و از ایران خواست تا استفاده از نرمافزارهای شرکتهای آمریکایی و اسرائیلی را متوقف کند و آن را با سیستمهای چینی امن و بستهای که نفوذ به آنها دشوار است، جایگزین کند.
اکوایران: یک مقام آمریکایی مدعی شده اگر ایران بخواهد با دولت ترامپ مذاکره کند، واشنگتن «آماده معامله است».
چین همچنین در تلاش است تا از حاکمیت دیجیتال در داخل ایران حمایت کند. «پانزدهمین برنامه پنج ساله چین» (۲۰۲۶-۲۰۳۰) بر تقویت امنیت سایبری و هوش مصنوعی در ایران به عنوان ابزارهای ضروری برای محافظت از فضای مجازی ایران در برابر حملات خرابکارانه اسرائیل و آمریکا تمرکز دارد. علاوه بر این، این گزارش ادعا کرده است پکن در بازسازی بازدارندگی موشکی ایران پس از جنگ 2025 مشارکت دارد.
در این گزارش ادعا شده است چین به ایران در بازسازی زرادخانه خود کمک میکند و اجزای حساس موشکهای بالستیک را به ارتش ایران تأمین میکند. به طور خاص، چین مواد شیمیایی سوخت جامد موشک، مانند پرکلرات سدیم و همچنین سیستمهای هدایت دقیق و ریزپردازندهها را در اختیار متحد خود قرار داده است و همین مسئله، از کار انداختن فنی موشکهای ایران را برای سازمان اطلاعات اسرائیل دشوارتر کرده است.
ارتقای سیستمهای دفاع هوایی و راداری
چین و وزارت دفاع آن همچنین برای تقویت سیستمهای دفاع هوایی و راداری ایران تلاش کردهاند و بر حمایت از ایران تمرکز داشتهاند. ایران با سیستمهای ضد رادارگریزی، به دنبال دستیابی به رادارهای پیشرفته چینی مانند YLC-8B و JY-27A است. اینها همان سیستمهای راداری چینی هستند که قادر به شناسایی «هواپیمای رادارگریز اسرائیلی» هستند که با نام اف-35 شناخته میشوند.
این همان آسیبپذیری است که موساد قبلا از آن برای انجام عملیات در عمق ایران استفاده میکرد. برای این منظور، چین برای پر کردن شکاف بین قابلیتهای نظامی ایران و اسرائیل که از نظر نظامی توسط ایالات متحده پشتیبانی میشود، تلاش کرده است. چین قصد دارد توازن قدرت جدیدی ایجاد کند که مانع از دستیابی اسرائیل به برتری هوایی مطلق بر حریم هوایی ایران شود.
پکن موفقیت موساد در نفوذ به داخل ایران را تهدیدی مستقیم برای منافع اقتصادی و طرح کمربند و جاده خود میداند که مانع جریان تجارت و زنجیرههای تأمین چین از طریق تنگههای دریایی حیاتی در منطقه دریای سرخ، ورودی خلیج عدن، تنگه باب المندب و تنگه هرمز میشود. در نتیجه، چین تلاشهای اطلاعاتی اسرائیل در ایران را یک «درس امنیتی» و چالشی برای شریک استراتژیک خود در تهران میداند. بنابراین، سرعت انتقال فناوری دفاعی را افزایش میدهد.
