سیگنال معامله در میان تشدید بحران تهران و واشنگتن؛ مسکو و پکن کجا می‌ایستند؟

به گزارش اکوایران، یک مقام آمریکایی به خبرنگاران گفته که اگر ایران بخواهد با دولت ترامپ مذاکره کند، واشنگتن «آماده معامله است».

آماده معامله؟

یه نوشته الجزیره، این مقام که نخواست نامش فاش شود، در پاسخ به سوال خبرنگاران در مورد شرایط مذاکره با تهران گفت: «فکر می‌کنم آنها شرایط را می‌دانند. آنها از شرایط آگاه هستند». 

در هفته اخیر، یک ناو هواپیمابر آمریکایی و کشتی‌های جنگی پشتیبان به خاورمیانه رسیده‌اند و قابلیت‌های ترامپ را برای اقدام احتمالی گسترش داده‌اند. بر اساس گزارش الجزیره، ارتش آمریکا در گذشته در مواقع تشدید تنش‌ها، نیروهایش را به خاورمیانه اعزام کرده و بعداً عقب‌نشینی کرده است. یک مقام ارشد ایرانی روز جمعه به خبرگزاری رویترز گفت که ایران با هرگونه حمله‌ای «به عنوان یک جنگ تمام عیار علیه خود» برخورد خواهد کرد.

نزدیک به صفر

با این حال، در شرایطی که واشنگتن فشار را افزایش داده و تهدید به حمله می‌کند، علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، به الجزیره گفته احتمال تن دادن ایران به خواسته‌های آمریکا کامل «نزدیک به صفر» است. واعظ به الجزیره گفته: «مقامات ایران معتقدند که سازش تحت فشار، فشار را کاهش نمی‌دهد، بلکه [فشارها را] بیش‌تر افزایش می‌دهد.

او افزود که ایالات متحده فهرست رو به گسترشی از خواسته‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، برنامه موشکی و روابطش با متحدان منطقه‌ای را منتشر کرده است. به گفته واعظ: «ترامپ در حال تغییر موضع است. نمی‌توان تصور کرد که [ایران] در این شرایط کوتاه بیاید».

فشار حداکثری، ابهام حداکثری و عقب‌نشینی تاکتیکی

آندریاس کریگ، دانشیار مطالعات امنیتی در کالج کینگ لندن، هم به الجزیره گفته: «الگوی ترامپ فشار حداکثری، ابهام حداکثری، سپس حرکت و در ادامه عقب‌نشینی تاکتیکی است. تهدید به زور بخشی از چانه‌زنی اجباری است: طرف مقابل را به میز مذاکره بکشانید، امتیاز اصلی را بگیرید و از یک جنگ طولانی اجتناب کنید. تاکنون، تهران تمایل خود را برای گفتگو نشان داده، اما امتیازات معنادار برای ترامپ را روی میز قرار نداده است. به همین دلیل است که لفاظی‌ها بین حمله و ترجیح دیپلماسی در نوسان است».

کریگ افزود: «او ممکن است  برای محدودیت‌های هسته‌ای شدیدتر فشار بیاورد: توقف یا کاهش غنی‌سازی [اورانیوم] در سطح بالاتر، نظارت گسترده‌تر و یک رژیم بازرسی سرزده‌تر. او همچنین ممکن است به دنبال محدودیت‌های محدود و آبرومندانه در مورد فعالیت‌های موشکی، مانند محدودیت آزمایش یا انتقال باشد، اما بعید است که ایران از برنامه موشک‌های بالستیک خود دست بکشد زیرا در مرکز بازدارندگی قرار دارد. در سیاست منطقه‌ای، تهران ممکن است «مهار» ظاهری فعالیت‌های متحدان یا انکار قابل قبول را ارائه دهد، نه یک قطع ارتباط  کامل. تعهد عدم تجاوز به اسرائیل از نظر سیاسی و استراتژیک هم موضوعی غیرواقعی است».

موضع مسکو و پکن در میانه بحران

در این شرایط، با شدت گرفتن تحولات با موضوع ایران و  افزایش نگرانی‌ها در مورد حمله احتمالی آمریکا، مقامات روسیه و چین با یکدیگر گفتگو کرده‌اند. آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، با دونگ جون، همتای چینی خود، صحبت کرد. بلوسوف گفت که هر دو طرف باید «به طور مداوم وضعیت امنیتی را تجزیه و تحلیل کرده و اقدامات مناسب را انجام دهند». دونگ هم گفت که چین آماده همکاری با مسکو برای افزایش همکاری در مورد «خطرات و چالش‌هایی» است که هر دو کشور می‌بینند. 

روسیه و چین در مورد مسائل تجاری و امنیتی از نزدیک با یکدیگر همکاری دارند  و ایران متحد مهم این دو قدرت هسته‌ای است. با این حال، یک تحلیل‌گر گفت بعید است که پکن و مسکو در صورت حمله ایالات متحده به تهران بپیوندند. الی گرانمایه، کارشناس ارشد سیاست در اندیشکده شورای روابط خارجی اروپا، به الجزیره گفته: «چین و روسیه نمی‌خواهند با ایالات متحده بر سر ایران رو در رو شوند. هر دو اولویت‌های بسیار بالاتری دارند».