جنگی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به همراه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تاریخ نهم اسفندماه علیه ایران آغاز کردند، با وجود گذشت دوماه از آغاز آن و ۲۲روز از شروع آتش‌بس هنوز در وضعیت مبهمی قرار دارد و نشانه‌ای از پایان آن مشاهده نمی‌شود. در این بین حامیان جمهوری‌خواه ترامپ در کنگره با یک «دوراهی تازه» روبه‌رو شده‌اند؛ اگر ترامپ اصرار داشته باشد قانون۱۹۷۳ مبنی بر پایان عملیات نظامی غیرمجاز پس از ۶۰ روز را نادیده بگیرد، چه باید بکنند؟

به گزارش اکوایران به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، مهلت شصت‌روزه پایان جنگ، بر اساس قانون اختیارات جنگ، در روز ۱۱ اردیبهشت به پایان می‌رسد. بر اساس این قانون، با پایان یافتن موعد شصت‌روزه از ابتدای شروع جنگ، رئیس‌جمهور آمریکا موظف به پایان دادن به جنگ است مگر اینکه کنگره در هر دو مجلس نمایندگان و سنا مجوز ادامه جنگ را به رئیس‌جمهور بدهد. اگر این مجوز داده شود، رئیس‌جمهور آمریکا مجاز به ادامه جنگ است و اگر مجوز داده نشود، او می‌تواند درخواست تمدید ۳۰ روزه برای برگرداندن نیروهای آمریکایی داشته باشد و در این ۳۰ روز وی مجاز به عملیات تهاجمی نیست.

نشریه فارن‌پالیسی در مطلبی با اشاره به نزدیک بودن موعد این رای‌گیری نوشت، برخی از سناتورها از جمله سناتور جیمز لنکفرد می‌گوید‌ که خیلی زود است درباره‌اش گمانه‌زنی کنیم؛ اما برخی دیگر مثل سناتور سوزان کالینز اعلام کرده‌اند که با دموکرات‌ها همراه خواهند شد تا قطعنامه‌هایی را به تصویب برسانند که در آن‌ دستور پایان دادن به درگیری صادر می‌شود. با هدف اینکه چنین قطعنامه‌‌ای که پایان جنگ علیه ایران را صادر می‌کند، به میز ترامپ برسد، کافی است فقط چند جمهوری‌خواه در هر دو مجلس -مجلس نمایندگان و مجلس سنا-از خط حزب عبور کنند و با دیگران همراه شوند. کالینز که رهبری کمیته قدرتمند تخصیص بودجه سنا را بر عهده دارد، گفت: «من از همان ابتدا خیلی روشن گفته‌ام که مهلت ۶۰روزه قانون اختیارات جنگی را جدی می‌دانم و رئیس‌جمهور باید برای ادامه درگیری‌ها پس از آن زمان از کنگره مجوز بگیرد، مگر اینکه تغییر یا تحول چشم‌گیری رخ دهد.» اما تقریبا چند روز مانده به مهلت ۶۰روزه، وضعیت نظامی با ایران هنوز در حال تغییر است و نشانه کمی از پایان یافتن آن به زودی وجود دارد. ترامپ هفته گذشته در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که برای پایان دادن به جنگ تحت فشار جدول زمانی قرار نخواهد گرفت. رئیس‌جمهور گفت: «عجله نکنید. ما حدود ۱۸ سال در ویتنام بودیم؛ سال‌های بسیار زیادی در عراق بودیم... ما چهار سال و نیم، تقریبا پنج سال در جنگ جهانی دوم بودیم... من شش هفته است که این کار را شروع کرده‌ام.»

در همان روز، ترامپ در وب‌سایت تروث‌سوشال ادعا کرد که نیروی دریایی ایالات متحده دسترسی به تنگه هرمز را کنترل می‌کند و تا زمان دستیابی به توافق با ایران، این تنگه «محکم» بسته خواهد ماند. اذعان ترامپ به فعالیت‌های خصمانه نیروی دریایی علیه ایران قابل‌توجه است؛ زیرا رئیس‌جمهور همچنین ادعا کرده است که آتش‌بس با ایران را به‌طور نامحدود و یک‌جانبه تمدید کرده است. مقامات ایرانی مانند محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد، گفته‌اند که نمی‌توان آتش‌بس را برقرار دانست؛ زیرا محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده نشان‌دهنده «نقض آشکار» آن است. برخی کارشناسان حقوقی معتقدند که احتمالا کاخ سفید تلاش خواهد کرد استدلال کند که آتش‌بسی که از ۸ آوریل آغاز شده، به این معناست که تا زمانی که برقرار است، مهلت ۶۰روزه قانون اختیارات جنگی باید متوقف‌شده (تعلیق‌شده) در نظر گرفته شود.

 

قانون سال۱۹۷۳ هیچ سازوکاری برای متوقف کردن مهلت ۶۰روزه در زمان برقراری آتش‌بس پیش‌بینی نکرده است، اما این به آن معنا نیست که کاخ سفید همچنان این رویکرد را امتحان نکند. در واقع، دولت‌های قبلی هم در نحوه استدلال به کنگره خلاقیت به خرج داده‌اند تا نشان دهند عملیات‌ نظامی چندماهه بدون مجوز، نقض این محدودیت ۶۰روزه محسوب نمی‌شوند. برای مثال، دولت باراک اوباما استدلال کرده بود که کارزار بمباران سال۲۰۱۱ علیه رژیم معمر قذافی در لیبی آن‌قدر شدت پایینی داشته که به‌عنوان یک درگیری مشمول قانون اختیارات جنگی محسوب نشود. البته امروز بسیاری از کارشناسان نظامی موافقند که جنگ ایران مطابق با استانداردهای یک درگیری تحت پوشش قانون۱۹۷۳ است؛ اگرچه برخی از جمهوری‌خواهان و مقامات دولتی سعی کرده‌اند با عدم استفاده عمدی از اصطلاح «جنگ»، این موضوع را دور بزنند. کارشناسان می‌گویند اگرچه این قانون، کنگره را ملزم نمی‌کند که برای پایان دادن به درگیری‌های بدون مجوز، قطعنامه‌ای صادر کند، اما اگر کنگره چنین کاری انجام دهد، پیام سیاسی مهمی ارسال خواهد کرد؛ حتی با اینکه طبق قانون، این‌گونه درگیری‌ها باید پس از ۶۰روز متوقف شوند.

 احتمال شکاف در اتحاد جمهوری‌خواهان

سی‌ان‌ان نیز در تحلیلی به بررسی این موضوع پرداخت و نوشت بعد از تاریخ اول ماه مه که ۶۰روز پایان می‌یابد، ترامپ چه خواهد کرد؟ به گزارش سی‌ان‌ان در کنگره درباره تاریخ دقیق مهلت ۶۰روزه کاخ سفید نوعی سردرگمی وجود دارد؛ زیرا وکلای هر دو حزب استدلال می‌کنند که راه‌های متعددی برای تفسیر این قانون فدرال وجود دارد. برخی معتقدند که زمان ۶۰روزه از تاریخ شروع خصومت‌ها شروع شده است (که در این صورت مهلت ۲۹آوریل خواهد بود)، درحالی‌که برخی دیگر با استناد به متن قانون استدلال می‌کنند که این زمان ۶۰روز تقویمی از تاریخ اعلام رسمی کاخ سفید به کنگره است (که در این صورت مهلت اول مه خواهد بود). اما بسیاری از قانون‌گذاران جمهوری‌خواه معتقدند که دوره آتش‌بس در مهلت ۶۰روزه محاسبه نمی‌شود و حتی برخی از دموکرات‌ها گفتند که آتش‌بس می‌تواند جدول زمانی را پیچیده کند.

برایان فیتزپاتریک، نماینده جمهوری‌خواه، به سی‌ان‌ان گفت: «شما نمی‌توانید آتش‌بس‌ها را نقد کنید. ما می‌خواهیم آنها بنشینند و با یکدیگر صحبت کنند.» فیتزپاتریک گفت که در صورت پایان آتش‌بس، آماده است تا قانون اختیارات جنگی را به رای بگذارد. در این بین، چندین رئیس‌جمهور، از جمله ترامپ، استدلال کرده‌اند که خود این قانون خلاف قانون اساسی است. ریچارد نیکسون در زمان تصویب اولیه این قانون، آن را وتو کرد و استدلال کرد که این قانون توانایی رئیس‌جمهور برای محافظت از کشور را محدود می‌کند. کنگره وتوی او را باطل کرد. رؤسای‌جمهور پیشین با وجود صراحت متن قانون، راه‌های خلاقانه‌ای برای ادامه ماجراجویی‌های نظامی خود فراتر از ۶۰روز پیدا کرده‌اند؛ اما همان‌طور که مرکز ملی قانون اساسی و سرویس تحقیقات کنگره مستند کرده‌اند، هیچ‌یک از آن موارد از نظر گستره و ابعاد، همتراز جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران نبوده است.

رئیس‌جمهور باراک اوباما وکلای وزارت دادگستری را که با این تصمیم مخالف بودند، کنار زد تا ایالات متحده بتواند در سال۲۰۱۱، مشارکت خود را در یک عملیات بمباران ناتو علیه لیبی، برای مدت زمان طولانی‌تر از ۶۰روز بدون اخذ مجوز کنگره ادامه دهد. با این حال، او یک مقام ارشد حقوقی وزارت امور خارجه را به کنگره اعزام کرد تا درباره این تصمیم شهادت بدهد و در همان چارچوب توضیح دهد که چرا به نظرش این قانون بر آن درگیری اعمال نمی‌شد. آنها استدلال کردند که این عملیات نظامی طبق قانون، نیروهای آمریکایی را در معرض «خصومت» قرار نمی‌دهد. وی همچنین استدلال کرد که نیروهای آمریکایی واقعا در معرض خطر نیستند؛ زیرا بیشتر اقدامات ایالات متحده توسط پهپادها انجام می‌شود و سایر کشورهای ناتو تا آن زمان، بیشتر کار را انجام می‌دادند. رئیس‌جمهور بیل کلینتون در سال۱۹۹۹، بدون کسب اجازه از کنگره و به‌عنوان بخشی از ماموریت حفظ صلح سازمان ملل، نیروهای نظامی را بیش از ۶۰روز در کوزوو نگه داشت، اما او استدلال کرد که کنگره با تصویب بودجه برای تامین هزینه‌های استقرار نیروها، عملا به آنها اجازه داده است.

کنگره همچنین محدودیت‌هایی را برای زمان هزینه کردن این بودجه تعیین کرد. با این حال مشخص نیست که اگر ترامپ در نهایت کنگره را بر سر قطعنامه اختیارات جنگی به چالش بکشد، دادگاه‌ها آیا وارد عمل خواهند شد یا خیر؟ رهبران حزب جمهوری‌خواه تاکنون عمدتا در حفظ اتحاد حزب خود و جلوگیری از اختلاف‌نظر در مورد آرای مربوط به اختیارات جنگ با ایران (که دموکرات‌ها همچنان در سنا و مجلس نمایندگان به آن فشار می‌آورند) موفق بوده‌اند. اما چندین منبع حزب جمهوری‌خواه به سی‌ان‌ان اذعان کرده‌اند که علامت ۶۰روز می‌تواند نشان‌دهنده تغییر در این وحدت باشد. همچنین مشخص نیست که چه تعداد از اعضای حزب جمهوری‌خواه حاضرند در زمان جنگ، رئیس‌جمهور خود را سرزنش کنند. حتی برخی از جمهوری‌خواهانی که منتقد جنگ بوده‌اند، از رای دادن علیه ترامپ خودداری کرده‌اند. آنها نگران این موضوع هستند که این نوع سرزنش از نظر دشمنان ایالات متحده چگونه به نظر خواهد رسید و همچنین چه نوع انتقامی را از سوی رئیس‌جمهور ممکن است برانگیزد.