به گزارش اکوایران، در حالی که نشانههایی از کاهش تنش میان ایران و آمریکا دیده میشود، همچنان ابهامهای زیادی درباره آینده این روند وجود دارد.
از روز گذشته تا کنون صحبتهایی از جانب ترامپ و رسانههای غربی از توافق موقت برای پایان دادن به جنگ، آتشبس ۶۰ روزه و بازگشایی تنگه هرمز مطرح شده و از سوی دیگر، اختلاف روایت تهران و واشنگتن درباره پرونده هستهای، آینده مذاکرات را در هالهای از تردید قرار داده است.
همزمان، ورود فعال کشورهای منطقه به روند میانجیگری و نگرانی اسرائیل از شکلگیری توافق احتمالی، نشان میدهد تحولات اخیر تنها محدود به روابط ایران و آمریکا نیست، بلکه میتواند بر معادلات امنیتی و سیاسی کل خاورمیانه تأثیر بگذارد.
در چنین شرایطی، این پرسش مطرح است که آیا تحرکات دیپلماتیک اخیر میتواند به یک توافق پایدار منجر شود یا آنچه اکنون در جریان است، صرفاً تلاشی برای مهار موقت بحران و جلوگیری از بازگشت به جنگی گستردهتر است؟ همچنین، میزان موفقیت یا شکست راهبرد فشار حداکثری آمریکا و اهداف اسرائیل در این بحران، به یکی از محورهای اصلی تحلیلها تبدیل شده است.
علی سقائیان، دیپلمات پیشین در گفتوگو با اکوایران ابعاد مختلف این تحولات، چشمانداز توافق احتمالی میان تهران و واشنگتن و نقش بازیگران منطقهای و اسرائیل در روند پیشرو را بررسی کرده است.
سقائیان: ترامپ برای خروج از بحران بهدنبال توافق آتشبس است
سقائیان با اشاره به تحولات اخیر میان تهران و واشنگتن، تأکید کرد که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا پس از ماهها تنش و فشار علیه ایران، اکنون ناچار شده به سمت توافقی برای توقف درگیریها حرکت کند.
به گفته سقائیان، پس از گذشت بیش از یک سال از تشدید بحران، رفتار و راهبرد دولت ترامپ برای ایران و بازیگران منطقهای تا حد زیادی قابل پیشبینی شده و بسیاری از سناریوهایی که واشنگتن و اسرائیل دنبال میکردند، به نتیجه مطلوب آنها نرسیده است.
او با اشاره به تلاشهای آمریکا و اسرائیل برای اعمال فشار اقتصادی و محاصره ایران گفت: طرحهایی که با هدف تحت فشار قرار دادن اقتصاد و مردم ایران طراحی شده بود، به نتیجه نرسید. ایران توانست با استفاده از ظرفیت همسایگان و روشهای دور زدن تحریمها، بخشی از این فشارها را خنثی کند.
این دیپلمات پیشین همچنین معتقد است که ترامپ اکنون بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد از «بحران و باتلاقی» که به گفته او خود ایجاد کرده، خارج شود. سقائیان در این باره افزود: ترامپ علاوه بر فشارهای منطقهای، با مسائل داخلی آمریکا نیز روبهروست؛ از جمله انتخابات پیشرو و همچنین ملاحظات مربوط به برگزاری رقابتهای بینالمللی و شرایط امنیتی منطقه.
او با اشاره به اهداف اسرائیل در جریان جنگ اخیر اعلام کرد: برنامه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیری اسرائیل برای وارد کردن ضربه جدی به زیرساختهای ایران نیز به اهداف مورد نظر نرسید. در مقابل، پاسخهای ایران و توان موشکی کشور باعث شد فشار قابل توجهی به اسرائیل وارد شود.
سقائیان همچنین تأکید کرد که کشورهای عربی منطقه، از جمله عربستان سعودی، کویت و بحرین، نسبت به گسترش جنگ و تبعات آن نگران شدهاند و برای جلوگیری از وقوع درگیری گستردهتر، به آمریکا فشار وارد کردهاند.
او افزود: کشورهای منطقه بهخوبی میدانند هرگونه جنگ تازه، خسارتهای سنگینی برای زیرساختهای انرژی و امنیت منطقه خواهد داشت؛ به همین دلیل تلاش میکنند از تشدید بحران جلوگیری شود.
این دیپلمات پیشین درباره احتمال نقشآفرینی اسرائیل برای برهم زدن روند توافق احتمالی میان ایران و آمریکا نیز گفت: این احتمال وجود دارد که اسرائیل تلاش کند روند مذاکرات را مختل کند، اما مواضع رسمی ایران بارها تأکید کرده که تهران به دنبال جنگ و سلاح هستهای نیست.
سقائیان با اشاره به مواضع مقامات ایرانی درباره برنامه هستهای کشور تاکید کرد: ایران همواره اعلام کرده فعالیت هستهایاش صلحآمیز است و تحت سختترین نظارتهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد. به همین دلیل، ادعاهای اسرائیل درباره تهدید هستهای ایران دیگر کارایی گذشته را ندارد.
او در پایان گفت: به نظر میرسد استفاده از پرونده هستهای ایران بهعنوان ابزار فشار سیاسی، برای اسرائیل به یک کارت سوخته تبدیل شده است؛ کارتی که نتانیاهو همچنان تلاش میکند از آن استفاده کند.
