​ مسعود پزشکیان در نخستین بخش از گفت‌وگوی تفصیلی خود با مردم، بیش از آنکه به ارائه آمارهای اقتصادی بپردازد، تلاش کرد تصویری از شرایطی ترسیم کند که به گفته او دولت طی دو سال گذشته با آن روبه‌رو بوده است؛ شرایطی که از جنگ، تحریم و تهدیدهای امنیتی تا بحران آب، ناترازی انرژی و فشارهای اقتصادی را به‌صورت هم‌زمان در بر می‌گرفت. رئیس‌جمهور تأکید کرد دولت در این دوره، در حالی مسئولیت اداره کشور را برعهده داشت که همزمان با شدیدترین فشارهای خارجی و مشکلات ساختاری داخلی مواجه بود، اما توانست از بروز فروپاشی اجتماعی و اختلال در اداره کشور جلوگیری کند.

پزشکیان در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به اینکه دولت از نخستین روز آغاز به کار با بحران‌های متعددی روبه‌رو شد، گفت ترور اسماعیل هنیه، ناترازی برق و گاز، تشدید بحران آب، خشکسالی کم‌سابقه سال ۱۴۰۴، افزایش فشارهای تحریمی، تلاش برای فعال‌سازی سازوکار اسنپ‌بک و در نهایت جنگ ۱۲ روزه، مجموعه‌ای از چالش‌هایی بود که به‌صورت هم‌زمان بر کشور تحمیل شد.

رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه خشکسالی سال گذشته یکی از شدیدترین خشکسالی‌های نیم‌قرن اخیر بود، این موضوع را عاملی مهم در تشدید مشکلات اقتصادی و معیشتی دانست و گفت دولت علاوه بر مدیریت پیامدهای جنگ و تحریم، ناچار بود همزمان بحران‌های انرژی و منابع آب را نیز کنترل کند.

هدف دشمن، فشار اقتصادی و نارضایتی اجتماعی بود

پزشکیان معتقد است هدف اصلی فشارهای خارجی، صرفاً وارد کردن خسارت نظامی یا اقتصادی نبود، بلکه طراحان این اقدامات به دنبال ایجاد نارضایتی عمومی و فروپاشی اجتماعی بودند. به گفته او، تشدید تحریم‌های بانکی و مالی، محدودسازی مبادلات اقتصادی، افزایش فشارهای بین‌المللی و در نهایت جنگ، حلقه‌های یک سناریوی واحد برای زمین‌گیر کردن ایران محسوب می‌شد.

وی با بیان اینکه دولت تلاش کرد اجازه ندهد مردم آثار این فشارها را به شکلی که دشمنان طراحی کرده بودند، احساس کنند، گفت اگرچه کشور با مشکلات متعددی روبه‌رو بود، اما مجموعه دولت، نیروهای مسلح، مدیران اجرایی و همراهی مردم موجب شد روند اداره کشور متوقف نشود و ایران همچنان به فعالیت خود ادامه دهد.

شایسته‌سالاری؛ محور نگاه اقتصادی دولت

بخش مهم دیگری از سخنان رئیس‌جمهور به موضوع «وفاق» و شیوه اداره کشور اختصاص داشت؛ موضوعی که به‌طور مستقیم با مدیریت اقتصادی نیز گره خورده است. پزشکیان تأکید کرد وفاق از نگاه دولت به معنای تقسیم قدرت میان جریان‌های سیاسی نیست، بلکه به معنای استفاده از همه ظرفیت‌های انسانی کشور بدون توجه به گرایش‌های سیاسی، قومی یا مذهبی است.

او با بیان اینکه بزرگ‌ترین آسیب مدیریت کشور، کنار گذاشتن افراد توانمند به دلیل وابستگی‌های جناحی است، گفت معیار واگذاری مسئولیت‌ها باید تخصص، کارآمدی و توان حل مسئله باشد. به اعتقاد رئیس‌جمهور، اگر مدیران صرفاً بر اساس شایستگی انتخاب شوند، بسیاری از مشکلات موجود در اقتصاد، صنعت، کشاورزی و مدیریت کشور قابل حل خواهد بود.

پزشکیان در ادامه با انتقاد از فاصله گرفتن از شایسته‌سالاری، اظهار کرد بسیاری از مشکلات امروز کشور ناشی از آن است که مسئولیت‌ها همیشه بر پایه توانمندی افراد توزیع نشده و همین مسئله موجب کاهش بهره‌وری در بخش‌های مختلف شده است.

مردم، سرمایه اصلی دولت در عبور از بحران‌ها

رئیس‌جمهور همچنین بر نقش مردم در عبور از بحران‌های اقتصادی تأکید کرد و گفت سرمایه اصلی دولت، اعتماد و همراهی مردم بوده است. به گفته او، حتی افرادی که از شرایط اقتصادی و اجتماعی گلایه داشتند، در مقاطع حساس با حفظ آرامش و پرهیز از تنش، به ثبات کشور کمک کردند و همین همراهی اجازه نداد برنامه دشمنان برای ایجاد آشوب و بی‌ثباتی به نتیجه برسد.

وی تأکید کرد دولت خود را خدمتگزار همه مردم می‌داند و میان اقشار مختلف جامعه تفاوتی قائل نیست و همین همراهی مردمی، مهم‌ترین پشتوانه کشور در عبور از بحران‌ها بوده است.

ظرفیت ایرانیان خارج از کشور برای توسعه اقتصادی

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، پزشکیان به ظرفیت ایرانیان خارج از کشور نیز اشاره کرد و از پیگیری سازوکاری برای تسهیل بازگشت آنان خبر داد. او معتقد است ایرانیان خارج از کشور می‌توانند در توسعه اقتصادی، انتقال دانش، سرمایه‌گذاری و تقویت ارتباطات بین‌المللی نقش مهمی ایفا کنند و دولت تلاش دارد موانع بازگشت و فعالیت آنان را کاهش دهد.

به گفته رئیس‌جمهور، اگر فردی از نظر مراجع ذی‌صلاح برای ورود به کشور محدودیتی داشته باشد، باید پیش از سفر از این موضوع مطلع شود و نباید پس از ورود با مشکلات قضایی یا امنیتی مواجه شود.

روایت دولت از دو سال پرچالش

در مجموع، بخش نخست گفت‌وگوی رئیس‌جمهور بیش از آنکه بر اعلام سیاست‌های جدید اقتصادی متمرکز باشد، تلاشی برای تشریح شرایطی بود که دولت در دو سال گذشته با آن روبه‌رو بوده است. از نگاه پزشکیان، همزمانی جنگ، تحریم، ناترازی انرژی، خشکسالی و فشارهای اقتصادی، دولت را در یکی از دشوارترین مقاطع پس از انقلاب قرار داد؛ با این حال، مهم‌ترین دستاورد این دوره حفظ ثبات کشور، جلوگیری از تشدید بحران‌های اجتماعی و استمرار اداره اقتصاد در شرایطی بود که به گفته او، دشمنان بر فروپاشی داخلی ایران حساب باز کرده بودند.