به گزارش اکوایران، فروپاشی حکومت بشار اسد در سوریه در دسامبر ۲۰۲۴ ضربه مهمی به راهبرد روسیه در خاورمیانه وارد کرد. مسکو طی دههها روابط نزدیکی با دمشق داشت و پس از مداخله نظامی در جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۵، پایگاههای حمیمیم و طرطوس را به مراکز مهم قدرتنمایی و لجستیک نظامی خود در مدیترانه و آفریقا تبدیل کرده بود؛ اما با پیشروی شورشیان در سال ۲۰۲۴، روسیه که پس از حمله تمامعیار به اوکراین با محدودیت سیاسی و نظامی بیشتری روبهرو شده بود، از نجات اسد خودداری کرد. اکنون دولت جدید سوریه نیز در حال کاهش حضور انحصاری روسیه در این پایگاههاست.
روسیه؛ از گسترش نفوذ تا تلاش برای حفظ جایگاه جهانی
این تحول بخشی از روند گستردهتری است که در آن برخی متحدان و شرکای سنتی مسکو در حال فاصله گرفتن از کرملین هستند. در قفقاز جنوبی، ارمنستان روابط امنیتی خود را متنوع کرده و به غرب نزدیکتر شده است. قزاقستان نیز مواضع مستقلتری اتخاذ کرده و حتی صربستان، با وجود روابط تاریخی با روسیه، گامهایی در جهت تعامل با اوکراین برداشته است. در نتیجه، حوزه نفوذ سنتی روسیه در میان کشورهای سابق شوروی و برخی مناطق دیگر با فشار روبهرو شده است.
اکوایران: روسیه از زمان حمله به اوکراین از یک «دیکتاتوریِ تبلیغاتی» که در آن حکومت عمدتاً از طریق دستکاری اطلاعات، نهادها و انتخابات قدرت را به دست میآورد و حفظ میکرد، به نوعی «دیکتاتوری ترس» تبدیل شده است؛ زیرا پوتین بهطور فزایندهای به ابزارهای سخت سرکوب روی آورده است.
بااینحال، مسکو هنوز تلاش میکند جایگاه خود را حفظ کند. پوتین جنگ اوکراین را تشدید کرده و همزمان به همکاری نظامی با کشورهایی مانند کره شمالی روی آورده است؛ کشوری که در سالهای اخیر مهمات، موشک و نیرو در اختیار روسیه قرار داده است.
در مجموع، جنگ اوکراین ساختار روابط خارجی روسیه را تغییر داده و وابستگی آن به چین و همکاری با کشورهای منزوی را افزایش داده است. آینده نفوذ جهانی مسکو تا حد زیادی به نتیجه جنگ اوکراین بستگی دارد؛ پیروزی یا شکست روسیه میتواند بر توانایی کرملین برای بازسازی حوزه نفوذ خود تأثیر تعیینکنندهای بگذارد.
مجله تایم گزارش تصویری پیشرو را تهیه کرده است و اکوایران آن را همراه با زیرنویس فارسی ارائه میدهد.
