اکوایران: سی‌ان‌ان می‌گوید کرملین ناآرام در پی ترورها و ترس از کودتا، تدابیر امنیتی اطراف پوتین را تشدید کرده است. فشارهای ناشی از جنگ اوکراین بر روی شهروندان عادی روسیه و حتی قشر هوادار او و نیز بر روی مقامات مسکو به مراحل خطرناکی رسیده‌اند.

به گزارش اکوایران، سی‌ان‌ان ادعا می‌کند که بر اساس گزارشی از یک نهاد اطلاعاتی اروپایی که به دست این خبرگزاری رسیده است، کرملین به‌طور چشمگیری تدابیر امنیتی پیرامون ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور جمهوری فدراسیون روسیه، را افزایش داده و در خانه‌های کارکنان نزدیک او سامانه‌های نظارتی نصب کرده است؛ اقدامی که در پی موجی از ترور مقام‌های ارشد نظامی روسیه و نگرانی از وقوع کودتا صورت گرفته است.

این گزارش می‌افزاید آشپزها، محافظان و عکاسانی که با رئیس‌جمهور کار می‌کنند نیز از استفاده از حمل‌ونقل عمومی منع شده‌اند. همچنین، دیدارکنندگان با رئیس کرملین باید دو بار مورد بازرسی قرار گیرند و افرادی که در نزدیکی او کار می‌کنند تنها مجاز به استفاده از تلفن‌های بدون دسترسی به اینترنت هستند.

افزایش بی‌سابقه تدابیر حفاظتی از پوتین

بر اساس این گزارش، برخی از این اقدامات در ماه‌های اخیر و در پی کشته شدن یک ژنرال ارشد در ماه دسامبر اجرا شده است؛ رویدادی که به بروز اختلاف در سطوح بالای نهادهای امنیتی روسیه انجامید. این تحولات نشان‌دهنده افزایش نگرانی در داخل کرملین است، درحالی‌که این کشور با مشکلات فزاینده داخلی و خارجی، از جمله بحران اقتصادی، نشانه‌های رو به رشد نارضایتی و عقب‌نشینی‌ها در میدان نبرد اوکراین روبه‌رو است.

بر اساس این گزارش، مقام‌های امنیتی روسیه به‌طور قابل‌توجهی شمار مکان‌هایی را که پوتین به‌طور منظم از آن‌ها بازدید می‌کند کاهش داده‌اند. او و خانواده‌اش دیگر به اقامتگاه‌های معمول خود در منطقه مسکو و والدای، اقامتگاه تابستانی دورافتاده رئیس‌جمهور بین سن‌پترزبورگ و پایتخت، نمی‌روند.

photo_2026-05-04_11-16-58 (2)

اقدامات امنیتی تازه پس از ترور سپهبد فانیل ساروواروف که به‌احتمال زیاد اوکراین آن را انجام داد، در پیش گرفته شدند/ عکس: آناستازیا باراشکووا-رویترز

این گزارش می‌گوید پوتین در سال جاری تاکنون از هیچ تأسیسات نظامی بازدید نکرده است، درحالی‌که در سال ۲۰۲۵ سفرهای منظمی به چنین مکان‌هایی داشت. برای جبران این محدودیت‌ها، کرملین تصاویر از پیش ضبط‌‌شده‌ای از او منتشر می‌کند.

همچنین، از زمان آغاز تهاجم به اوکراین در سال ۲۰۲۲، پوتین گاه هفته‌ها در پناهگاه‌های ارتقایافته، اغلب واقع در منطقه کراسنودار در سواحل دریای سیاه و چند ساعت دورتر از مسکو، اقامت دارد.

فشار بر روی مسکو بر اثر جنگ اوکراین

این پرونده اطلاعاتی که آن را منبعی نزدیک به یک نهاد اطلاعاتی اروپایی در اختیار سی‌ان‌ان و دیگر رسانه‌ها قرار داده است، در زمانی منتشر می‌شود که تصور از یک بحران فزاینده در اطراف کرملین، چهار سال پس از جنگی که پرهزینه و ناموفق توصیف شده، افزایش یافته است.

برآورد کشورهای غربی نشان می‌دهند که تلفات روسیه به حدود ۳۰ هزار کشته و زخمی در هر ماه رسیده است. این در کنار پیشروی‌های محدود در خط مقدم و حملات مکرر پهپادی اوکراین به عمق خاک روسیه، هزینه جنگ را به سطحی رسانده که بسیاری آن را ناپایدار می‌دانند.

هزینه اقتصادی جنگ نیز اکنون ملموس است؛ به‌طوری که اختلال‌های مکرر در شبکه تلفن همراه در شهرهای بزرگ، حتی طبقه متوسط حامی پوتین را خشمگین کرده و نشان می‌دهد اثرات جنگ به نخبگان شهری نیز رسیده است.

این گزارش جزئیات نادری از نگرانی‌های مسکو درباره وخامت امنیت داخلی ارائه می‌دهد و همچنین به اختلافات در فرماندهی نظامی و امنیتی روسیه درباره مسئولیت حفاظت از مقامات ارشد اشاره می‌کند؛ اختلافاتی که به بازنگری در پروتکل‌های امنیتی پوتین و گسترش سطح حفاظت شخصی به ۱۰ فرمانده ارشد دیگر منجر شد.

«خطر کودتا»

گزارش می‌گوید از اوایل مارس ۲۰۲۶ «کرملین و شخص ولادیمیر پوتین نگران افشای اطلاعات حساس و نیز خطر توطئه یا تلاش برای کودتا علیه رئیس‌جمهور روسیه بوده‌اند. او به‌ویژه نسبت به استفاده از پهپادها برای ترور احتمالی به‌دست اعضای نخبگان سیاسی روسیه بدگمان است.»

اما مهم‌ترین بخش گزارش به سرگئی شویگو، متحد سابق پوتین، مربوط می‌شود.

بر اساس این گزارش، وزیر دفاع پیشین که اکنون دبیر شورای امنیت است، «با خطر کودتا مرتبط دانسته می‌شود، زیرا همچنان نفوذ قابل‌توجهی در فرماندهی عالی نظامی دارد.»

در ادامه آمده است که بازداشت روسلان تسالیکوف، معاون پیشین و نزدیک به شویگو، در ۵ مارس «نقض توافق‌های نانوشته میان نخبگان» تلقی شده و باعث تضعیف شویگو و افزایش احتمال هدف قرار گرفتن او در تحقیقات قضایی شده است.

photo_2026-05-04_11-16-58 (3)

دود پس از حمله پهپادی اوکراین که به آتش‌سوزی در یک پالایشگاه نفت در توآپسه، روسیه، در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ انجامید، به هوا برخاست/رویترز

کمیته تحقیقاتی روسیه اعلام کرده بود تسالیکوف به اتهام اختلاس، پول‌شویی و رشوه‌خواری بازداشت شده است. گزارش‌ها درباره فساد در میان نخبگان نظامی روسیه رایج بوده، اما از زمان آغاز جنگ اوکراین افزایش یافته است. این گزارش شواهدی برای ادعاها علیه شویگو ارائه نمی‌دهد. همچنین انتشار آن که ممکن است با هدف بی‌ثبات کردن کرملین باشد، همزمان می‌تواند به‌طور غیرمستقیم هشداری به خود کرملین تلقی شود.

پوتین پیش‌تر نیز از یک تلاش برای کودتا در ژوئن ۲۰۲۳ جان سالم به در برده بود، زمانی که یوگنی پریگوژین، فرمانده نیروهای مزدور، راهپیمایی ناموفقی به سوی مسکو انجام داد.

اختلافات داخلی در میان نخبگان مسکو معمولاً محل گمانه‌زنی‌های گسترده است، اما به‌ندرت آشکار می‌شود. در شرایطی که پشتیبانی آمریکا از اوکراین کاهش یافته، نهادهای اطلاعاتی اروپایی انگیزه قابل‌توجهی دارند تا از افزایش تنش و بی‌اعتمادی در کرملین سخن بگویند. ماهیت چنین اطلاعاتی باعث می‌شود راستی‌آزمایی برخی جزئیات دشوار باشد. سی‌ان‌ان برای دریافت واکنش با کرملین تماس گرفته است.

شواهد میدانی دال بر درستی گزارش

برخی از تدابیر امنیتی ذکرشده پیش‌تر نیز گزارش شده یا به‌طور گسترده‌ای مفروض گرفته می‌شدند؛ از جمله بازرسی‌های شدید بدنی، پرهیز از تلفن‌های هوشمند و محدود کردن جابه‌جایی‌های رئیس‌جمهور. بااین‌حال، پوتین همچنان به‌طور منظم در انظار عمومی دیده می‌شود؛ از جمله دیدار اخیر با رمضان قدیروف، رهبر چچن، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران.

پوتین از زمان همه‌گیری کووید-۱۹ نیز تمایل به انزوا داشته و اغلب در فاصله‌ای دور از مهمانان بلندپایه خود می‌نشست. گزارش‌هایی نیز حاکی از آن است که او از چیدمان مشابهی از دفتر کار در مکان‌های مختلف برای ارتباط ویدئویی با کابینه استفاده می‌کند.

جزئیات تدابیر امنیتی تازه چند روز پس از اعلام تغییرات مهم در رژه ۹ مه میدان سرخ، برای بزرگداشت پیروزی بر آلمان نازی، منتشر شده است. مراسم امسال، پنجمین رژه از زمان آغاز جنگ اوکراین، بدون نمایش تسلیحات سنگین مانند زره‌پوش‌ها و موشک‌ها برگزار خواهد شد.

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، تهدید حملات دوربرد اوکراین را یکی از دلایل این تصمیم دانست و گفت: «در پس‌زمینه این تهدید تروریستی، همه اقدامات لازم برای به حداقل رساندن خطر در حال انجام است.»

اختلاف در کرملین

این گزارش همچنین به مشاجره‌ای شدید میان فرماندهان ارشد در نشستی در کرملین در اواخر سال گذشته اشاره می‌کند که تا حدی به اجرای تدابیر نو انجامید. پس از ترور سپهبد فانیل ساروواروف در مسکو در ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ که احتمالاً عوامل اوکراینی آن را انجام داده بودند، پوتین سه روز بعدش مقامات امنیتی کلیدی را فراخواند.

در این جلسه، والری گراسیموف، رئیس ستاد کل، الکساندر بورتنیکوف، رئیس سرویس امنیت فدرال  (FSB)، را به دلیل ناتوانی در حفاظت از افسرانش مورد انتقاد قرار داد. در مقابل، بورتنیکوف از کمبود منابع و نیرو گلایه کرد.

در گزارش آمده است: «با تأکید بر ترس و تضعیفی که این وضعیت در میان نیروهای نظامی ایجاد کرده، والری گراسیموف به‌شدت همتایان خود در سرویس‌های ویژه را به دلیل فقدان دوراندیشی مورد انتقاد قرار داد.»

پوتین

ولادیمیر پوتین، همزمان با شرکت در رژه نظامی روز پیروزی در میدان سرخ مسکو در ۹ مه ۲۰۲۵، با یک کهنه‌سرباز دست می‌دهد/ عکس: گاوریل گریگوروف-اسپوتنیک-رویترز

در پایان این نشست پرتنش، پوتین خواستار آرامش شد و از شرکت‌کنندگان خواست ظرف یک هفته راه‌حل‌های مشخصی ارائه دهند. نتیجه سریع این تصمیم، گسترش دامنه فعالیت سرویس حفاظت فدرال (FSO)— که پیش‌تر تنها از گراسیموف محافظت می‌کرد — برای تأمین امنیت ۱۰ فرمانده ارشد دیگر بود.

گزارش ادعا می‌کند که تشدید تدابیر امنیتی شخصی پوتین پس از این گسترش مأموریت FSO صورت گرفته است.

افشای چنین جزئیاتی از نشست‌های محرمانه به‌دست نهادهای اطلاعاتی غربی امری نادر است، زیرا می‌تواند منابع انسانی یا الکترونیکی آن‌ها را به خطر اندازد. بااین‌حال، انتشار این گزارش ممکن است نشان‌دهنده تلاش مقامات اروپایی برای تقویت این امید باشد که برخی منتقدان آن را تنها راهبرد آن‌ها برای شکست روسیه در اوکراین می‌دانند: انتظار برای فروپاشی داخلی این کشور.