به گزارش اکوایران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در حالی از شی جینپینگ، رهبر جمهوری خلق چین، استقبال کرد که رهبران دو کشور با وجود تنشهای عمیق به دنبال ثبات میگردند. انتظار میرود دو رهبر روز پنجشنبه، پس از مراسم استقبال در کاخ سفید و سان دیدن از نیروهای نظامی، بیشتر درباره مسائل اساسی گفتوگو کنند.
تمدید آتشبس تجاری میان آمریکا و چین
به گزارش آسوشیتدپرس، شی جینپینگ، روز چهارشنبه وارد واشنگتن شد و پس از آنکه مقامهای ارشد دو کشور توافق کردند آتشبس تجاری را تا ژانویه تمدید کنند، با استقبال نادری از سوی دونالد ترامپ در کنار هواپیما روبهرو شد.
اکوایران: چین ممکن است در موقعیتی منحصربهفرد برای کمک به پایدار کردن یک توافق قرار داشته باشد؛ البته تنها در صورتی که شی که این هفته به آمریکا سفر میکند، بتواند ترامپ را با این رویکرد همراه کند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری دولت ترامپ، در جریان مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز، همزمان با استقبال ترامپ از شی در پایگاه مشترک اندروز در خارج از واشنگتن، تمدید این آتشبس را اعلام کرد. بر اساس این توافق، دو کشور موافقت کردهاند تعرفهها را کاهش دهند و از اعمال محدودیتهای تجاری تازه خودداری کنند.
بسنت در این مصاحبه گفت: «نمیدانم آیا میتوان به توافق بزرگتری دست یافت یا نه. نمیدانم آیا فقط توافق فعلی را تمدید خواهیم کرد یا نه.» او خاطرنشان کرد که تمدید توافق تا ۱۰ ژانویه میتواند فرصت بیشتری در اختیار رهبران دو کشور قرار دهد تا در نشستهای بینالمللی پیشِ رو در ماه نوامبر در چین و ماه دسامبر در فلوریدا، درباره مسائل مورد اختلاف گفتوگو کنند. چین خواهان تمدید طولانیتر آتشبس تجاری بود؛ توافقی که قرار بود در ۱۰ نوامبر منقضی شود.
وندی کاتلر، مذاکرهکننده سابق تجاری آمریکا و معاون ارشد کنونی در مؤسسه سیاستگذاری جامعه آسیا، گفت: «این موضوع نشان میدهد که ایالات متحده همچنان درباره اجرای کامل تعهدات چین تحت این آتشبس، بهویژه در مورد صادرات مواد معدنی حیاتی و خرید محصولات کشاورزی، نگرانی دارد.»
کریگ سینگلتون، پژوهشگر ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت این بازه زمانی کوتاه به آمریکا فرصت میدهد آزمایش کند که آیا چین به وعدههای محققنشده خود برای خرید محصولات کشاورزی آمریکا عمل خواهد کرد یا نه. او گفت: «این موضوع کمتر درباره خرید دو ماه آرامش است و بیشتر درباره این است که چین برای به دست آوردن تمدید بعدی، باید شایستگی خود را نشان دهد.»
جزئیاتی از مراسم استقبال
این نخستین بار در ۱۱ سال گذشته بود که یک رئیسجمهور آمریکا در پایگاه مشترک اندروز از یک رهبر خارجی استقبال میکرد؛ آخرین بار در سال ۲۰۱۵ بود که باراک اوباما، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، از پاپ فرانسیس استقبال کرد.
دونالد ترامپ و همسرش ملانیا ترامپ از شی جینپینگ و همسرش پنگ لیوآن در پایگاه مشترک اندورز استقبال میکند. 24 سپتامبر 2026/عکس از آسوشیتدپرس
فرش قرمزی به طول 30 متر در پایین پلکان درِ هواپیمای شی پهن شده بود. یک گارد افتخار ۲۱ نفره در دو طرف فرش قرار داشت و ترامپ و بانوی اول، ملانیا ترامپ، در نزدیکی پلکان کنار هواپیما ایستاده بودند و با شی و همسرش، پنگ لییوان، دست دادند. مراسم استقبال همچنین شامل پرواز دو بمبافکن B-1، صفهایی از نیروهای هر یک از شاخههای ارتش آمریکا و ارائه پرچمها و نواخته شدن سرودهای ملی دو کشور بود. ترامپ و همسرش با همتایان خود صحبت کردند، اما سخنان آنها شنیده نمیشد.
سناتور راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، از این «استقبال پرزرقوبرق» انتقاد کرد. ویکر، سناتور جمهوریخواه از ایالت میسیسیپی، روز سهشنبه در سخنرانی خود در سنا گفت ترامپ نباید با توجه به «تمام مسائل نگرانکنندهای که با رئیسجمهور شی و حزب کمونیست چین داریم»، رهبر چین را دعوت میکرد.
هوش مصنوعی و تجارت: دو عرصه با بخت بیشتر برای تفاهم
خبرگزاری رویترز در گزارشی در همین رابطه مینویسد که انتظار نمیرود دستاوردهای بزرگی از این سفر حاصل شود. تحلیلگران میگویند نتایج ملموس این نشست احتمالاً به تمدید آتشبس تجاری که در ماه نوامبر منقضی میشود و توافقی برای بررسی تهدیدهای ناشی از هوش مصنوعی محدود خواهد بود. افراد آگاه از برنامهها میگویند این مذاکرات ممکن است به توافقهایی برای کاهش برخی تعرفهها، مقابله با قاچاق مواد مخدر و گسترش گفتوگوهای نظامی میان دو کشور نیز منجر شود. همچنین انتظار میرود ترامپ خواستار آزادی آمریکاییها و دیگر افرادی شود که در چین بازداشت هستند.
فرش قرمز پیش از آنکه دونالد ترامپ در پایگاه مشترک اندروز، مریلند، روز چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ از شی جین پینگ استقبال کنند، پهن شده است/عکس از آسوشیتدپرس
تجارت چشمانداز امیدوارکنندهتری دارد. ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای به دنبال دستاوردهای تجاری است و جیمسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، اوایل ماه جاری گفت دو کشور «درباره کشاورزی و موانع غیرتعرفهای، چند اعلامیه» منتشر خواهند کرد. گریر روز دوشنبه گفت چین در زمینه تعهد خود برای خرید ۲۰۰ فروند هواپیمای بوئینگ پیشرفت کرده است، اما هیچ نشانهای ارائه نکرد که سفارشهای بیشتری در آستانه نهایی شدن باشند.
تحلیلگران میگویند هوش مصنوعی میتواند حوزهای برای همکاری باشد، زیرا پیامدهایی برای امنیت ملی، رقابت اقتصادی و توانمندیهای نظامی دارد و نگرانیهای مشترک آمریکا و چین درباره سوءاستفاده از آن وجود دارد.
بسنت در آخر هفته درباره هوش مصنوعی با هه لیفنگ گفتوگو کرد و مارکو روبیو گفت ایدهای اولیه برای ایجاد چیزی شبیه «خط تلفنی که در دوران جنگ سرد داشتیم» در حال شکلگیری است تا از وقوع حوادث خطرناکی که «میتواند بر اقتصادها یا جوامع تأثیر بگذارد و حتی به درگیری میان دولتها منجر شود» جلوگیری شود.
فهرست مهمانان شام رسمی روز پنجشنبه شامل مدیران عامل شرکتهایی مانند تیم کوک از اپل، جف بزوس از آمازون، ساندار پیچای از آلفابت، سم آلتمن از اوپن ایآی، ایلان ماسک از تسلا و جنسن هوانگ از انویدیا است؛ اما افراد مطلع از برنامههای آمریکا میگویند ترامپ احتمالاً کنترلهای صادراتی سختگیرانه آمریکا بر فناوریهایی را که شی خواهان کاهش محدودیتهای آنهاست، همچنان حفظ خواهد کرد.
پنج محور اصلی گفتوگوی پکن و واشنگتن
به نوشته فایننشیالتایمز، مهمترین هدف رهبر چین، تمدید آتشبس تجاری با آمریکا است، اما انتظار میرود درباره تایوان، ایران و هوش مصنوعی نیز گفتوگو کند.
اما مهمترین هدف او حفظ تنشزدایی میان چین و آمریکا خواهد بود؛ روابطی که دو طرف هنگام میزبانی شی از ترامپ در پکن در ماه مه، آن را «ثبات راهبردی سازنده» توصیف کردند. در دوره نسبتاً آرام دیپلماتیک از آن زمان تاکنون، چین تلاشهای خود را برای ارتقای فناوری کشور با هدف رقابت با آمریکا و احیای اقتصاد داخلی که از رکود پنجساله بخش املاک آسیب دیده، سرعت بخشیده است.
تجارت
هدف شماره یک شی، تمدید آتشبس بوسان خواهد بود. مازاد تجاری چین در سطح جهانی، که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ به آغاز جنگ تجاری کمک کرد، در مسیر عبور از رکورد ۱.۲ تریلیون دلاری سال ۲۰۲۵ قرار دارد؛ این در حالی است که صادرات مستقیم چین به آمریکا طی سالهای اخیر کاهش یافته است.
اسکات بسنت، روز چهارشنبه در واشنگتن، پیش از دیدار با مقام چینی/عکس از خبرگزاری رویترز
پس از بوسان، آمریکا تعرفههای خود بر کالاهای چینی را کاهش داد، اما این توافق قرار است در ۱۰ نوامبر منقضی شود. اگر آتشبس تمدید نمیشد، دو طرف ممکن بود تعرفههای بالاتر و کنترلهای سختگیرانه صادراتی را که سال گذشته متوقف شده بودند، دوباره اعمال کنند. به گفته افراد مطلع از مذاکرات، مقامهای ارشد آمریکایی و چینی در آخر هفته درباره تمدید آتشبس گفتوگو کردند، اما به توافق نرسیدند.
واشنگتن معتقد است چین به اندازه کافی به وعده خود برای کاهش کنترلهای صادراتی بر عناصر نادر خاکی که برای تولیدات فناوری پیشرفته حیاتی هستند، عمل نکرده است و تهدید کرده که ممکن است تمدید آتشبس را تنها برای شش ماه بپذیرد. چین میخواست این آتشبس تا پایان دوره ریاستجمهوری ترامپ ادامه داشته باشد.
چین پیشتر توافق کرده بود سالانه ۲۵ میلیون تن سویا و همچنین ۱۷ میلیارد دلار دیگر از محصولات کشاورزی آمریکا خریداری کند. گمانهزنیهایی وجود دارد که شی یک هیئت از مدیران و چهرههای بانفوذ تجاری چین را نیز با خود به واشنگتن خواهد برد. این اقدام مشابه هیئت همراه ترامپ در سفر او به پکن در ماه مه خواهد بود که شامل تیم کوک از اپل، جنسن هوانگ از انویدیا و ایلان ماسک از تسلا بود.
ایران
نشانههایی وجود دارد که چین از جنگ ایران بیش از گذشته احساس نارضایتی میکند. قیمت نفت در دومین اقتصاد بزرگ جهان هفته گذشته به رکوردهای جدیدی رسید؛ پس از آنکه عربستان سعودی در پی حملات یک خط لوله مهم به دریای سرخ را بست.
وانگ یی، وزیر خارجه چین، هفته گذشته در پکن با عباس عراقچی، همتای ایرانی خود، دیدار کرد. وانگ، بنا بر گزارش خبرگزاری دولتی شینهوا، گفت: «چین نمیخواهد شاهد سرایت بیشتر تنشهای منطقهای به یمن و دریای سرخ باشد.» تحلیلگران میگویند سفر وزیر ایرانی به چین باعث شد شی در جریان کامل جدیدترین خواستههای تهران قرار بگیرد.
هوش مصنوعی
رسانههای دولتی چین اظهارات اسکات بسنت را تأیید کردهاند که دو طرف توافق کردهاند یک «سازوکار» گفتوگو درباره هوش مصنوعی ایجاد کنند تا از طریق آن درباره تدابیر حفاظتی مربوط به این فناوری گفتوگو کنند.
انتظار میرود ترامپ و شی درباره هوش مصنوعی گفتوگو کنند و بسنت در مصاحبهای با فایننشیالتایمز گفت دو طرف دو ماه دیگر نشست دیگری درباره این موضوع خواهند داشت. چین با این گفتوگو موافق است، اما کارشناسان هشدار دادهاند که پکن نمیخواهد آمریکا از این گفتوگوها برای محدود کردن توسعه هوش مصنوعی چین استفاده کند. رهبران صنعت هوش مصنوعی در آمریکا هشدار دادهاند که انسانها ممکن است کنترل این فناوری را از دست بدهند.
تایوان
موضوع تایوان بار دیگر میتواند عامل پیشبینیناپذیر در این نشست باشد. تحلیلگران انتظار دارند شی بر آنچه مزیت روانیای میداند که در جریان مذاکرات ماه مه در پکن در برابر ترامپ به دست آورده است، تأکید کند؛ موضوعی که در آن زمان باعث شد یک دیپلمات در تایپه بگوید: «شی در جنگ شناختی پیروز شد.»
عکسی از یک رزمایش نظامی چین در شرق تایوان در دسامبر گذشته که از ویدئویی گرفته شده است/عکس از فرماندهی جبهه شرقی چین از طریق رویترز
اگرچه ترامپ بیش از هر رئیسجمهور پیشین آمریکا برای تایوان سلاح تصویب کرده است، از جمله یک بسته رکوردشکن ۱۱.۱ میلیارد دلاری در ماه دسامبر، اما پس از دیدار ماه مه خود با شی به شبکه فاکسنیوز گفت تسلیحات آمریکا «یک اهرم مذاکره خوب» برای تعامل با چین هستند.
این موضع بیسابقه بود؛ رؤسایجمهور آمریکا پیش از این از صحبت درباره فروش تسلیحات به چین خودداری کرده بودند. ترامپ همچنین ظاهراً ادعای شی را پذیرفت که لای چینگته، رئیسجمهور تایوان، در حال تلاش برای استقلال است و اشاره کرد که ممکن است تمایلی به اعزام ارتش آمریکا برای جنگ در تنگه تایوان نداشته باشد.
اظهارات او این پرسشها را مطرح کرد که آیا ترامپ بسته تسلیحاتی برنامهریزیشده دیگری به ارزش ۱۴ میلیارد دلار برای تایوان را اجرا خواهد کرد یا خیر. اما ژو، سرهنگ ارشد بازنشسته، گفت مشخص نیست که دو طرف این بار در این موضوع به پیشرفتی دست پیدا کنند. او گفت: «در مسئله تایوان، مطمئنم رئیسجمهور شی زیاد درباره آن صحبت خواهد کرد، اما همچنین مطمئن نیستم که ترامپ حرف چندانی بزند.»
ثبات
در مجموع، به نظر میرسد راهبرد رهبر چین در قبال ترامپ این است که از دیدارهای نسبتاً مکرر برای ایجاد یک رابطه شخصی استفاده کند؛ رابطهای که به حفظ ثبات روابط دوجانبه کمک کند. این نشست دومین دیدار از چهار دیدار احتمالی با رئیسجمهور آمریکا در سال جاری خواهد بود و آنچه وزارت خارجه چین «دیپلماسی سران کشورها» مینامد را تثبیت خواهد کرد.
چنین دیدارهای منظمی که یکی از ویژگیهای رابطه بسیار نزدیکتر رهبر اقتدارگرای چین با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور فدراسیون روسیه، نیز بوده است، به شی امکان میدهد سیاستهای دوجانبه را مستقیماً با ترامپ تعیین کند و در نتیجه احتمالاً مشاوران و مقامهای رئیسجمهور را دور بزند.
استقبال بیش از حد از شی؟
وبگاه شورای روابط خارجی (CFR) در گزارشی تحلیلی مینویسد که دومین دیدار از چهار دیدار سال ۲۰۲۶ میان رهبران آمریکا و چین بعید است به دستاوردهای مهمی منجر شود.
سفر شی سومین دیدار حضوری او با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ۱۱ ماه گذشته است. این موج دیدارهای سطح بالای آمریکا و چین با نشست این هفته پایان نخواهد یافت. ترامپ و شی قرار است دو بار دیگر در سال ۲۰۲۶ با یکدیگر دیدار کنند. در ماه نوامبر، آنها در حاشیه نشست رهبران APEC در شنژن چین با یکدیگر دیدار خواهند کرد. یک ماه بعد نیز هر دو در نشست گروه ۲۰ (G20) شرکت خواهند کرد که در مجموعه گلف ترامپ نشنال دورال میامی در فلوریدا برگزار خواهد شد.
دونالد ترامپ و ملانیا ترامپ، بانوی اول، در پایگاه مشترک اندروز، مریلند، روز چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ از شی جین پینگ و همسرش پنگ لییوان استقبال میکنند/عکس از آسوشیتدپرس
چرا ترامپ موافقت کرد شخصاً در پایگاه مشترک اندروز از شی استقبال کند، درحالیکه شی هنگام ورود ترامپ به پکن در ماه مه، بهطور آشکاری از دیدار شخصی با او خودداری کرد؟ آیا آن اقدام نوعی بیاعتنایی بود و اگر چنین بود، آیا تمایل ترامپ برای نادیده گرفتن آن نشاندهنده تغییری در این است که چه کسی در رقابت میان قدرتهای بزرگ دست بالا را دارد؟ و چرا شی در اوایل ماه جاری به اجلاس سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان و اجلاس بریکس در دهلینو رفت، اما این هفته مراسم افتتاحیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد را در نیویورک، که تنها فاصله کوتاهی با واشنگتن دارد، نادیده گرفت؟
جولیان گِوِرتز، پژوهشگر ارشد دانشگاه کلمبیا در دانشکده امور بینالملل و عمومی و بانی لین، مدیر پروژه قدرت چین و مشاور ارشد در مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل، میگویند که تصمیم ترامپ برای دیدار با شی در پایگاه مشترک اندروز غیرمعمول است و نشاندهنده دیدگاه او درباره محل استقرار قدرت واقعی در جهان است.
ترامپ معمولاً زمانی با رهبران خارجی دیدار میکند که آنها به کاخ سفید میرسند، نه در فرودگاه. او این امتیاز را تنها به یک رهبر دیگر اعطا کرده است، هرچند نه در واشنگتن: ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، که ترامپ در آگوست ۲۰۲۵ در پایگاه مشترک المندورف-ریچاردسون در انکوریج، آلاسکا، روی باند فرودگاه به استقبالش رفت.
جولیان در این باره گفت: «ما شاهد الگویی در رفتار رئیسجمهور ترامپ هستیم که در آن او شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین، یعنی این رهبران خودکامه کشورهای بزرگ، را همتایان خود میبیند؛ رهبرانی که شایسته این میزان احترام یا ملاحظه هستند. درحالیکه رهبران متحدان سنتی آمریکا چنین رفتاری دریافت نمیکنند. من... فکر نمیکنم ما هرگز آن روز را ببینیم که رئیسجمهور ترامپ مارک کارنی را روی باند فرودگاه به استقبال بگیرد.»
آتشبس تجاری، بدون توافق پایدار
گفتوگوهای میان دو رهبر، آتشبس کنونی در روابط آمریکا و چین را ادامه خواهد داد، بدون آنکه توافقهای جدید و مهمی حاصل شود. دستاوردهای دیپلماتیک معمولاً پس از حجم زیادی از کارهای مقدماتی در دستگاههای دولتی حاصل میشوند؛ اما به نظر نمیرسد چنین مقدماتی در اینجا انجام شده باشد. دو ابرقدرت همچنان با بدگمانی به یکدیگر نگاه میکنند و هر یک امیدوار است در رقابت میان دو کشور دست بالا را پیدا کند.
مهار تنشها بهخودیخود یک دستاورد است، اما پرسش واقعی این است که کدام طرف از این آتشبس بهره بیشتری میبرد. چینیها اطمینان دارند که این طرف خودشان هستند؛ تا حد زیادی به دلیل آنچه آنها اشتباهات آمریکا میدانند.
جنگ با ایران آمریکا را در خاورمیانه گرفتار کرده و آسیبپذیریهای یک راهبرد دفاعی مبتنی بر تسلیحات پیشرفته و گرانقیمتی را آشکار کرده است که بهسرعت مصرف میشوند و جایگزین کردن آنها دشوار است. در همین حال، دولت ترامپ روابط با بسیاری از دوستان، شرکا و متحدان سنتی آمریکا را تحت فشار قرار داده و یکی از پایههای اساسی قدرت آمریکا را تضعیف کرده است. تصادفی نیست که یک اندیشکده چینی در اوایل سال جاری گزارشی با عنوان «از ترامپ تشکر کنید» منتشر کرد.
