به گزارش اکوایران- قیمت برنج در آسیا طی ماه مه جهشی کمسابقه را تجربه کرد؛ رخدادی که کارشناسان آن را نتیجه همزمان تشدید ریسکهای آبوهوایی و افزایش هزینههای تولید در پی اختلالات زنجیره تأمین جهانی میدانند. بر اساس دادههای بازار، قیمت برنج سفید تایلند بهعنوان یکی از شاخصهای اصلی بازار آسیا در این ماه ۲۰ درصد افزایش یافت که بالاترین رشد ماهانه از زمان آغاز ثبت دادهها در سال ۲۰۰۸ محسوب میشود. همچنین قراردادهای آتی برنج در بورس کالای شیکاگو نیز حدود ۱۵ درصد رشد کردند.
تحلیلگران معتقدند روند صعودی قیمتها هنوز به پایان نرسیده است. وقوع احتمالی پدیده النینو در ماههای آینده میتواند با ایجاد شرایط گرمتر و خشکتر در بخشهایی از آسیا، تولید برنج را تحت فشار قرار دهد. این در حالی است که کشاورزان منطقه همزمان با افزایش شدید هزینههای سوخت و کود شیمیایی روبهرو هستند؛ هزینههایی که به دنبال اختلال در مسیرهای تأمین انرژی و نهادههای کشاورزی افزایش یافتهاند.
برنج یکی از مهمترین محصولات کشاورزی آسیا و ستون اصلی امنیت غذایی صدها میلیون نفر در این منطقه به شمار میرود. کشورهای تایلند، ویتنام و هند علاوه بر تأمین نیاز داخلی، از بزرگترین صادرکنندگان برنج جهان نیز هستند. از این رو هرگونه کاهش در تولید این کشورها میتواند اثرات قابلتوجهی بر بازارهای جهانی مواد غذایی داشته باشد.
نشانههای فشار بر بخش تولید از هماکنون در برخی کشورهای آسیایی قابل مشاهده است. همزمان با آغاز فصل اصلی کشت، بسیاری از کشاورزان به دلیل افزایش هزینههای تولید، برنامههای خود را تغییر دادهاند. در ویتنام، برخی تولیدکنندگان از کاهش سطح زیر کشت یا حذف یکی از دورههای کاشت سالانه خبر دادهاند. به گفته کشاورزان، ترکیب گرمای شدید و افزایش قیمت کود، سودآوری تولید را کاهش داده و ریسک فعالیت را بالا برده است.
برنج از جمله محصولات کشاورزی است که وابستگی بالایی به مصرف کودهای شیمیایی دارد. همچنین بخش قابل توجهی از سامانههای آبیاری شالیزارها با سوخت دیزل کار میکنند؛ موضوعی که موجب شده افزایش قیمت انرژی مستقیماً بر هزینه تولید این محصول اثر بگذارد.
بر اساس گزارش مؤسسه بینالمللی تحقیقات برنج، قیمت کودهای نیتروژنی در کشورهایی نظیر تایلند، کامبوج و فیلیپین از زمان آغاز بحران اخیر در بازارهای انرژی حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است. کارشناسان این مؤسسه هشدار میدهند که اگر روند تجارت جهانی کود به حالت عادی بازنگردد، کشورهای منطقه در ماههای آینده با کمبود عرضه و فشار بیشتر بر تولید مواجه خواهند شد.
در همین حال، دولت فیلیپین هشدار داده است که وقوع یک النینوی شدید میتواند تولید شلتوک این کشور را تا ۷۰۰ هزار تن کاهش دهد؛ رقمی که معادل ۳.۵ درصد از هدف تولید سالانه این کشور است. چنین کاهشهایی در صورت تکرار در سایر کشورهای تولیدکننده، میتواند توازن بازار جهانی برنج را بر هم بزند.
با وجود این، برخی تحلیلگران معتقدند که افزایش بیشتر قیمتها ممکن است با محدودیتهایی روبهرو شود. ذخایر قابل توجه برنج در کشورهای تولیدکننده، بهویژه هند، و همچنین رشد نهچندان قوی تقاضای جهانی میتواند تا حدی از جهشهای شدیدتر قیمت جلوگیری کند.
با این حال، مجموعه تحولات اخیر نشان میدهد بازار جهانی برنج وارد دورهای از نااطمینانی شده است؛ دورهای که در آن عوامل ژئوپلیتیکی، تغییرات اقلیمی و افزایش هزینههای تولید بهطور همزمان بر یکی از مهمترین محصولات غذایی جهان سایه انداختهاند.
