گزارش شامخ یا «شاخص مدیران خرید» یکی از مهم‌ترین ابزارها برای سنجش وضعیت واقعی تولید در اقتصاد ایران است. این شاخص هر ماه بر اساس نظر مدیران بنگاه‌های تولیدی منتشر می‌شود و تصویری از شرایط صنایع، روند تولید، فروش، سفارش‌های جدید، موجودی مواد اولیه، قیمت‌ها و انتظارات فعالان اقتصادی ارائه می‌دهد. هر عددی کمتر از ۵۰، به معنای قرار گرفتن آن صنعت در محدوده رکود است.

آخرین گزارش شامخ نشان می‌دهد شاخص کل صنعت در اردیبهشت به ۴۵.۳ رسیده است؛ رقمی که اگرچه نسبت به فروردین بهبود یافته، اما همچنان از تداوم رکود در بخش تولید حکایت دارد. بررسی جزئیات این گزارش نشان می‌دهد بسیاری از صنایع نه‌تنها با کاهش تولید و فروش روبه‌رو هستند، بلکه برای تأمین مواد اولیه نیز با محدودیت‌های جدی مواجه شده‌اند.

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های هشداردهنده، کاهش موجودی مواد اولیه در اغلب صنایع است؛ شاخصی که آینده تولید را نشان می‌دهد و می‌تواند از کاهش فعالیت کارخانه‌ها در ماه‌های آینده خبر دهد. در کنار آن، فاصله میان رشد قیمت مواد اولیه و قیمت محصولات نهایی نیز به معنای افزایش فشار بر تولیدکنندگان و کاهش حاشیه سود بنگاه‌هاست. ادامه این روند می‌تواند به کاهش سرمایه‌گذاری، افت تولید، افزایش قیمت کالاها و حتی تعطیلی برخی واحدهای صنعتی منجر شود.

عوامل متعددی از جمله نوسانات نرخ ارز، تحریم‌ها، قطعی برق و گاز، ناترازی انرژی، افزایش هزینه حمل‌ونقل و مشکلات زیرساختی در شکل‌گیری این شرایط نقش دارند. در چنین فضایی، صنایع شیمیایی، فرآورده‌های نفت و گاز و همچنین پوشاک و چرم، نامناسب‌ترین وضعیت را در میان صنایع کشور ثبت کرده‌اند.

در این گزارش بررسی کرده‌ایم که مهم‌ترین شاخص‌های شامخ چه تصویری از اقتصاد ایران ارائه می‌کنند، چرا برخی از آنها به‌عنوان شاخص‌های پیش‌نگر شناخته می‌شوند و این اعداد چه پیام‌هایی برای آینده تولید و سرمایه‌گذاری در کشور دارند.