اکوایران: صنعت سیمان در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ با یک تناقض مهم مواجه شده است، در حالی که تولید سیمان حدود ۴ درصد افزایش یافته، تولید کلینکر به‌عنوان ماده اولیه اصلی سیمان حدود ۱۰ درصد کاهش داشته است. این فاصله نشان می‌دهد که حفظ عرضه سیمان در بازار طی ماه‌های اخیر بیش از آنکه حاصل تداوم ظرفیت تولید باشد، به استفاده از ذخایر کلینکر متکی بوده است.

به گزارش اکوایران- علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن سیمان، با اشاره به محدودیت‌های انرژی صنایع اعلام کرد که تولید کلینکر در چهار ماهه امسال به حدود ۲۳ میلیون تن رسیده است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۶ میلیون تن بود. به این ترتیب، نزدیک به ۳ میلیون تن از تولید کلینکر صنعت سیمان کاسته شده که معادل افت حدود ۱۰ درصدی است.

اما در بخش تولید سیمان، تصویر متفاوت است. طبق اظهارات الوندیان، تولید سیمان در چهار ماهه امسال به حدود ۲۱.۸ میلیون تن رسیده که در مقایسه با ۲۱ میلیون تن در مدت مشابه سال گذشته، رشد حدود ۴ درصدی را نشان می‌دهد.

این اختلاف میان تولید کلینکر و سیمان، مهم‌ترین نکته در ارزیابی وضعیت صنعت سیمان است. کلینکر در فرآیند تولید سیمان نقش ماده واسط را دارد و کاهش تولید آن در شرایطی که تولید سیمان همچنان افزایش یافته، به این معناست که کارخانه‌ها توانسته‌اند با استفاده از موجودی انبارها، بخشی از اثر محدودیت انرژی بر تولید را جبران کنند.

این مسئله در آمار تیرماه با وضوح بیشتری دیده می‌شود. تولید کلینکر در تیرماه سال گذشته ۶.۲ میلیون تن بود، اما در تیرماه امسال و همزمان با تشدید محدودیت برق، به ۳.۸ میلیون تن رسید؛ یعنی افتی حدود ۳۷ درصدی. با این حال، تولید سیمان در همین ماه از حدود ۴.۶ میلیون تن در سال گذشته به ۴.۹۵ میلیون تن افزایش یافت.

به گفته دبیر انجمن سیمان، یکی از عوامل مؤثر در جلوگیری از کاهش عرضه سیمان، تأمین بخشی از برق مورد نیاز صنایع از طریق خرید آزاد برق از بورس انرژی بوده است. به بیان دیگر، صنعت در شرایط محدودیت برق، بخشی از هزینه و ریسک تأمین انرژی را مستقیماً بر عهده گرفته تا تولید سیمان و عرضه آن به بازار متوقف نشود.

ذخایر؛ راه‌حل موقت یا علامت هشدار؟

اگرچه استفاده از ذخایر در کوتاه‌مدت می‌تواند مانع ایجاد کمبود در بازار شود، اما تداوم این وضعیت می‌تواند برای صنعت سیمان یک هشدار باشد. ذخایر کلینکر ظرفیت نامحدودی ندارند و در صورتی که محدودیت برق در ماه‌های آینده ادامه پیدا کند، امکان جبران افت تولید از محل موجودی انبارها نیز کاهش خواهد یافت.

از این منظر، رشد ۴ درصدی تولید سیمان در چهار ماهه نخست سال نباید به‌تنهایی به‌عنوان نشانه بهبود وضعیت تولید صنعت تفسیر شود. شاخص کلینکر تصویر متفاوتی از فشار واردشده به ظرفیت تولید ارائه می‌کند.

در واقع، صنعت سیمان در چهار ماه نخست سال توانسته است عرضه محصول نهایی را حفظ کند، اما بهای این حفظ عرضه، کاهش تولید کلینکر و مصرف بخشی از ذخایر بوده است. بنابراین، ادامه روند تولید در نیمه دوم سال تا حد زیادی به نحوه تأمین برق کارخانه‌ها و میزان دسترسی آنها به انرژی وابسته خواهد بود.

اگر محدودیت‌های برق در فصل‌های پیش‌رو کاهش نیابد، فاصله میان تولید سیمان و کلینکر می‌تواند کوچک‌تر شود و در نهایت فشار آن مستقیماً به تولید و عرضه سیمان منتقل شود؛ موضوعی که علاوه بر ظرفیت تولید کارخانه‌ها، می‌تواند بر موجودی بازار و سازوکار قیمت‌گذاری سیمان نیز اثر بگذارد.