به گزارش اکوایران- بنا بر گزارش بلومبرگ، برای هزاران سال، جنگجویان در زمان جنگ تلاش کردهاند زیرساختهای دشمنان خود را از کار بیندازند؛ مسموم کردن چاهها، خراب کردن پلها یا حتی حمله به راهآهنها، پالایشگاهها و فرودگاهها از این دست اقدامات به شمار میروند. اما در جنگی که اکنون در سراسر خاورمیانه در جریان است، مراکز داده به عنوان نوع دیگری از اهدف زیرساختی ظهور کرده اند.
حملات پهپادی طی روزهای اخیر به سه تاسیسات مرتبط با مراکز داده که توسط شرکت آمازون در امارات متحده عربی و بحرین اداره میشوند موجب ایجاد آسیبی شدید و خسارات زیادی شده است. البته به نظر میرسد طبق گزارش سازمان غیرانتفاعی Holistic Resilience که حملات هوایی را نقشهبرداری میکند، اسرائیل و ایالات متحده نیز دستکم دو مرکز داده در تهران را هدف قرار دادهاند.
به گفته دنیل افراتی، مدیرعامل شرکت اسرائیلی NED Data Centers که در حوزه ساخت و مقاومسازی مراکز داده فعالیت دارد، حمله به چنین تأسیساتی میتواند بانکها را فلج کند و حتی دفاتر دولتی و صنایع کلیدی را از کار بیندازد. او میگوید: «تنها یک دقیقه قطعی در ارائه خدمت ممکن است برای هر سازمانی میلیونها دلار هزینه ایجاد کند.»
اگرچه مشخص نیست که ایران عامدانه مراکز داده متعلق به شرکت آمازون را هدف گرفته بوده یا نه، اما بهوضوح ظرفیت پردازشی و رایانشی به یک ضرورت راهبردی و زیرساختی حساس تبدیل شده است. تاسیسات سروری که دادهها را ذخیره میکنند و خدمات دیجیتال ارائه میدهند، دیگر فقط داراییهای تجاری تلقی نمیشوند؛ بلکه به نوعی عاملی تعیین کننده در میزان قدرت دولتها شناخته میشوند.
فناوریهای دفاعی، امروزه بهطور فزایندهای به هوش مصنوعی و خدمات ابری برای نظارت، هدایت پهپادها و تحلیل لحظهای ویدئو و تصاویر ماهوارهای متکی هستند. برای مثال، از تقریبا چهار سال پیش که روسیه حمله تمامعیار خود به اوکراین را آغاز کرد، بارها زیرساختهای فناوری اطلاعات را هدف قرار داده است.
در سالهای اخیر، غولهای فناوری آمریکایی برای بهرهبرداری از انرژی ارزان و زمینهای در دسترس و خالی، به منطقه خلیج فارس هجوم آوردهاند. بیشتر پروژههای آنان از طریق همکاری با شرکتهای محلی مراکز داده انجام میشود بنابراین قابل تشخیص نیست که کدام تأسیسات در مالکیت مستقیم شرکتهای آمریکایی هستند.
طبق گزارشها، از حدود ۲۳۰ مرکز داده که در شش کشور عربی حاشیه خلیج فارس ساخته شده یا در حال ساخت هستند، تنها تعداد کمی بهطور کامل به غول فناوری آمازون تعلق دارند و توسط آن اداره میشوند. سه مورد از همین مراکز همانهایی بودند که اخیرا مورد حمله قرار گرفتند.
مشخص نیست این مراکز به منظور استفاده در عملیات نظامی تاسیس شدند یا نه اما چیزی که واضح است این است که آمازون (به همراه گوگل) یک قرارداد ۱.۲ میلیارد دلاری با دولت اسرائیل امضا کرده که طی آن خدمات ابری و هوش مصنوعی را برای نهادهایی از جمله نیروهای نظامی اسرائیل فراهم کند.
به همین دلیل اد گالوین، بنیانگذار شرکت پژوهشی DC Byte، معتقد است که حمله به مراکز داده متعلق به آمازون تصادفی نیست. او میگوید: «همین همکاری نظامی آمازون با اسرائیل باعث شده تا مراکز داده متعلق به آن راحتتر از مراکز دادهای که توسط بقیه شرکتها به صورت محلی فعالیت میکنند هدف حمله ایران قرار بگیرند.»
شرکتهای آمریکایی بزرگترین اپراتورهای این منطقه نیستند و این جایگاه متعلق به شرکت Khazna Data Center است که توسط صندوق حاکمیتی ابوظبی امارت، ایجاد شده و با مایکروسافت همکاری دارد. همچنین شرکت Center3 در عربستان سعودی، که زیرمجموعه بزرگترین شرکت مخابراتی آن کشور است، تقریباً نیمی از مراکز داده عربستان را در اختیار خود دارد.
غولهای فناوری همچون مایکروسافت، گوگل و دیگر شرکتهای آمریکایی معمولاً برای ارائه خدمات ابری در منطقه، ظرفیت مراکز داده را از اپراتورهای محلی اجاره میکنند و معمولا به صورت مستقیم تاسیسات نمیسازند. برخی از آنها نیز قراردادهایی با ارتش آمریکا دارند که ممکن است حساسیتزا باشد و باعث شود شرکای محلی آنان مورد توجه قرار بگیرند.
این درحالیست که مایکروسافت و گوگل از اظهار نظر درمورد حملات نظامی خودداری میکنند و آمازون نیز درباره حملات پهپادی حرفی نمیزند. البته آمازون اخیرا بیانیهای منتشر کرده و به مشتریان توصیه کرده است تا اقدامات لازم برای مقابله با بحران را انجام دهند تا دادههایشان در معرض نابودی قرار نگیرند.
سایه تهدید حمله نظامی که به طور همزمان مراکز داده منطقه را در معرض ریسک قرار داده، شرکتها را مجبور کرده که در استراتژیهای محافظتی خود تجدیدنظر کنند. تأمین امنیت مراکز داده تا امروز شامل محافظت در برابر حملات سایبری و اطمینان از این بوده که افراد غیرمجاز نتوانند وارد تاسیسات شوند. در نتیجه شرکتها هرگز به دفاع در برابر موشکها یا پهپادها فکر نکرده بودند.
نگرانی دیگری که برای شرکتهای فناوری وجود دارد این است که این درگیری نظامی باعث افزایش حق بیمه یا هزینههای امنیتی برای این تأسیسات، دستکم در منطقه خلیج فارس شود. تهدید نظامی و ریسک از بین رفتن مراکز داده میتواند جاهطلبیهای عربستان سعودی و امارات برای تبدیل شدن به هاب منطقهای خدمات ابری و هوش مصنوعی را به طور کامل مختل کند. نوآ سیلویا، تحلیلگر اندیشکده دفاعی RUSI در بریتانیا، میگوید: «شاید بتوان برای مراکز داده پدافند هوایی در نظر گرفت اما هرگز نمیتوان آنها را پنهان کرد.»
