طرح رایگان‌سازی حمل‌ونقل عمومی که مدتی پیش از سوی برخی اعضای شورای شهر تهران مطرح شده بود، هرچند در نهایت توسط پیشنهاددهندگان اولیه آن پس گرفته شد، اما بررسی‌های کارشناسی انجام‌شده از سوی بازوی مطالعاتی شهرداری تهران نشان می‌دهد که اجرای چنین سیاستی لزوماً به تحقق اهداف مورد نظر طراحان آن منجر نمی‌شد. این گزارش با مرور تجربه شهرهای مختلف جهان و ارزیابی پیامدهای اقتصادی و مدیریتی این سیاست، به چالش‌های متعدد رایگان‌سازی کامل حمل‌ونقل عمومی اشاره کرده است.

بر اساس این پژوهش، رایگان‌سازی حمل‌ونقل عمومی در کوتاه‌مدت می‌تواند به‌عنوان یک سیاست حمایتی، به کاهش بخشی از هزینه‌های خانوارها کمک کرده و از منظر اجتماعی و سیاسی نیز با استقبال عمومی مواجه شود. با این حال، تبدیل این رویکرد به یک سیاست دائمی، بدون پیش‌بینی منابع مالی پایدار و برنامه‌ریزی دقیق، می‌تواند پیامدهای قابل توجهی برای مدیریت شهری به همراه داشته باشد.

کارشناسان معتقدند حذف درآمدهای حاصل از فروش بلیت، فشار بیشتری بر بودجه شهرداری وارد می‌کند و در صورت نبود منابع جایگزین، ممکن است کیفیت خدمات حمل‌ونقل عمومی تحت تأثیر قرار گیرد. همچنین افزایش تقاضا برای استفاده از ناوگان عمومی بدون توسعه متناسب زیرساخت‌ها و ظرفیت خدمات، می‌تواند به ازدحام بیشتر، کاهش کیفیت سفر و نارضایتی شهروندان منجر شود.

در این گزارش همچنین بر موضوع عدالت شهری تأکید شده است. به اعتقاد پژوهشگران، بهره‌مندی یکسان همه شهروندان از خدمات رایگان لزوماً به معنای توزیع عادلانه منابع نیست و در بسیاری از موارد، سیاست‌های هدفمند حمایتی می‌توانند اثربخشی بیشتری داشته باشند. تجربه شهرهای موفق جهان نیز نشان می‌دهد که به‌جای رایگان‌سازی مطلق، استفاده از تخفیف‌های هدفمند برای گروه‌های خاص، ارائه مشوق‌های هوشمند و سرمایه‌گذاری در ارتقای کیفیت خدمات نتایج بهتری به همراه داشته است.

بر این اساس، مسئله اصلی در مدیریت حمل‌ونقل شهری نه صرفاً رایگان بودن یا نبودن خدمات، بلکه طراحی یک نظام مالی و مدیریتی پایدار است که بتواند همزمان کیفیت خدمات، دسترسی عمومی و پایداری اقتصادی شبکه حمل‌ونقل را تضمین کند.