به گزارش اکوایران، سازههای غذاخوری خیابانی در نخستین ماههای همهگیری کرونا در بسیاری از شهرهای جهان گسترش پیدا کردند. زمانی که نشستن در فضای بسته خطرناک بود و محدودیتهای بهداشتی ظرفیت رستورانها را کاهش داده بود، شهرداریها اجازه دادند کسبوکارها از جای پارک، حاشیه خیابان و بخشی از فضاهای عمومی برای میز و صندلی استفاده کنند.
آنطور که بخش سیتی لبِ بلومبرگ نوشته، مقررات در آن مقطع ساده بود؛ هدف اصلی جلوگیری از ورشکستگی رستورانها بود. اما سازههایی که قرار بود موقت باشند، خیلی زود به بخشی از زندگی روزمره شهرها تبدیل شدند. بعد از پایان محدودیتهای کرونا، معادله تغییر کرد. شهرداریها با اعتراضهایی درباره اشغال فضای عمومی، دسترسی افراد دارای معلولیت، نظافت، ایمنی و استفاده از خیابان مواجه شدند. در نتیجه، برنامههای اضطراری جای خود را به مقررات دائمی دادند. همین مقررات جدید در برخی شهرها آنقدر هزینه و پیچیدگی ایجاد کرد که بخشی از رستورانها ترجیح دادند از فضای خیابانی صرفنظر کنند.
تجربه نیویورک
نیویورک یکی از روشنترین نمونههاست. در اوج برنامه غذاخوری خیابانی این شهر حدود ۱۲ هزار کسبوکار مشارکت داشتند، اما اکنون فقط حدود هزار و ۶۰۰ رستوران مجوز دارند. یکی از دلایل کاهش استقبال، فصلی بودن برنامه بود. رستورانها فقط از اول آوریل تا پایان نوامبر اجازه داشتند سازه خیابانی خود را فعال نگه دارند. بنابراین هر سال باید سازه را نصب، دوباره باز و سپس انبار میکردند. «لینکلن رستلر»، عضو شورای شهر نیویورک، میگوید همین هزینه نصب، برچیدن و انبار کردن برای بسیاری از رستورانهای محلی آنقدر زیاد بود که حضور در برنامه دیگر توجیه اقتصادی نداشت.
شورای شهر نیویورک در ماه اوت مقررات را تغییر داد و اجازه داد رستورانها در تمام طول سال از این فضاها استفاده کنند. سازهها همچنین میتوانند برای فصل زمستان آماده شوند. با این حال، فعالان صنعت رستوران هنوز محتاطاند. مشخص نیست الزامات مربوط به گرم کردن، پوشاندن و آمادهسازی سازهها در زمستان چه میزان هزینه تازه به کسبوکارها تحمیل خواهد کرد. رئیس انجمن رستورانهای نیویورک معتقد است موفقیت اصلاحات جدید کاملاً به جزئیات دستورالعملها بستگی دارد. مسئله فقط نیویورک نیست. شهرهایی مانند بوستون، پورتلند و تورنتو نیز استفاده از حاشیه خیابان برای غذاخوری را عمدتاً به ماههای گرم سال محدود کردهاند. در مقابل، شهرهایی مانند واشنگتن و سندیگو برنامههای دائمی دارند.
مسیر متفاوت در لندن
لندن مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. شهرداری این شهر نهتنها در حال کاهش محدودیتهاست، بلکه برای ایجاد فضای غذاخوری خیابانی کمک مالی هم پرداخت میکند. در تابستان امسال، شهرداری لندن نزدیک به ۵۰۰ هزار پوند برای ۱۴ پروژه در ۱۲ منطقه اختصاص داد. این پول صرف تبدیل خیابانها، پارکینگها و دیگر فضاهای عمومی به فضاهای غذاخوری، بازار شبانه، جشنواره و رویدادهای محلی شده است.
برخی مناطق برای پروژههای بزرگ پیادهراهسازی تا ۱۰۰ هزار پوند و پروژههای کوچکتر تا ۱۰ هزار پوند دریافت کردند. هدف فقط کمک به رستورانها نیست. سیاستگذاران شهری امیدوارند افزایش فعالیت در فضای باز بتواند اقتصاد شبانه و سرزندگی محلات را هم تقویت کند. «شین شاپیرو»، کارشناس سیاست شهری، میگوید اداره رستوران و کسبوکارهای حوزه مهمانداری در لندن به دلیل مالیات بالا و رشد مداوم هزینهها دشوار شده است. شهرداری ابزار چندانی برای کاهش این هزینهها ندارد، بنابراین افزایش فضای فیزیکی قابل استفاده یکی از معدود راههایی است که میتواند به ورود مشتری بیشتر و افزایش درآمد کسبوکارها کمک کند.
واشنگتن سازهها را برچید
واشنگتن اما تصویر دیگری از این سیاست را نشان میدهد. در برخی محلههای این شهر، بیشتر سازههای غذاخوری دوران کرونا برچیده شدهاند. کسبوکارها میگویند برای دریافت مجوز یک سازه گاهی باید با چهار نهاد مختلف سروکار داشته باشند. هر نهاد مدارک و الزامات جداگانهای دارد و صاحبان رستورانها میگویند پیگیری این فرایند تقریباً به یک شغل تماموقت تبدیل شده است.
به این هزینه اداری باید هزینه طراحی، ساخت سازه، مجوز و اجاره فضای عمومی را نیز اضافه کرد؛ رقمی که ممکن است در مجموع به دهها هزار دلار برسد. شهرداری واشنگتن میگوید هزینه استفاده از جای پارک را از ۲۰ دلار به ۱۵ دلار به ازای هر فوت مربع کاهش داده و این تخفیف نوعی حمایت از رستورانها محسوب میشود. اما برای برخی کسبوکارها حتی این کاهش نیز کافی نیست. داستان غذاخوریهای خیابانی در نهایت تنها درباره رستورانها نیست. مسئله به نحوه قیمتگذاری فضای عمومی و اولویتهای شهر بازمیگردد. چند متر از خیابان میتواند محل پارک یک یا دو خودرو باشد یا به فضایی تبدیل شود که دهها نفر در طول روز از آن استفاده میکنند و برای یک کسبوکار درآمد ایجاد میکند.
تجربه شهرهای مختلف نشان میدهد اگر هزینه مجوز و مقررات بیش از مزایای اقتصادی این فضاها شود، رستورانها عقبنشینی میکنند. نیویورک با دائمی کردن برنامه، لندن با کمک مالی و واشنگتن با کاهش نسبی هزینه استفاده از فضای خیابان، هرکدام در حال آزمودن راهی برای یافتن این تعادلاند. سازههایی که در دوران کرونا از سر اجبار به خیابان آمدند، حالا به یک پرسش دائمی در مدیریت شهری تبدیل شدهاند: خیابان صرفاً مسیری برای حرکت و توقف خودرو است، یا بخشی از اقتصاد و زندگی اجتماعی شهر؟
