در نشست سالانه بانک مرکزی اروپا در سینترای پرتغال، روسای بانک‌های مرکزی آمریکا، اروپا، انگلیس و کانادا بر لزوم فاصله گرفتن از سیاست «راهنمایی آینده» تأکید کردند. اگرچه درباره مسیر بعدی نرخ بهره اختلاف‌نظرهایی وجود دارد، اما پیام مشترک آنها این بود که از این پس تصمیم‌های پولی بیش از گذشته به داده‌های اقتصادی وابسته خواهد بود و بازارها باید کمتر به سیگنال‌های از پیش اعلام‌شده بانک‌های مرکزی تکیه کنند.

به گزارش اکوایران، نشست سالانه بانک مرکزی اروپا در شهر سینترای پرتغال، امسال بیش از هر چیز بر یک تغییر مهم در شیوه سیاست‌گذاری بانک‌های مرکزی تمرکز داشت؛ اینکه دوران ارائه سیگنال‌های صریح درباره مسیر آینده نرخ بهره رو به پایان است و سرمایه‌گذاران باید بیش از گذشته، تصمیم‌های بانک‌های مرکزی را از دل داده‌های اقتصادی پیش‌بینی کنند.

در این نشست، کوین وارش رئیس فدرال رزرو آمریکا، کریستین لاگارد رئیس بانک مرکزی اروپا، اندرو بیلی رئیس بانک انگلستان و تیف مکلم رئیس بانک مرکزی کانادا، هر کدام از زاویه‌ای متفاوت درباره آینده سیاست پولی سخن گفتند؛ اما در یک موضوع اشتراک نظر داشتند: «راهنمایی آینده» یا Forward Guidance دیگر ابزار مناسبی برای هدایت انتظارات بازار نیست.

پایان دوران «راهنمایی آینده»؟

این مفهوم که پس از بحران مالی ۲۰۰۸ به یکی از مهم‌ترین ابزارهای بانک‌های مرکزی تبدیل شد، به معنای ارائه چشم‌انداز از تصمیم‌های آینده درباره نرخ بهره است. اما به اعتقاد مقامات پولی، تجربه سال‌های اخیر نشان داده که چنین وعده‌هایی گاهی خود بانک‌های مرکزی را به تصمیم‌هایی متعهد می‌کند که با تغییر شرایط اقتصادی دیگر مناسب نیستند.

وارش و لاگارد؛ هم‌نظر در روش، متفاوت در شرایط اقتصاد

کوین وارش در نخستین حضور خود در نشست سینترا به عنوان رئیس فدرال رزرو، بار دیگر تاکید کرد که تمایلی به ارائه پیش‌نگری درباره تصمیم‌های آینده ندارد. او اعلام کرد کمیته سیاست‌گذاری فدرال رزرو در نشست اواخر ماه جولای براساس داده‌های جدید تصمیم خواهد گرفت و از ارائه هرگونه سیگنال درباره افزایش یا عدم افزایش نرخ بهره خودداری کرد.

با این حال، وارش همزمان پیام دیگری نیز به بازارها داد. او تاکید کرد که فدرال رزرو همچنان متعهد به بازگرداندن تورم به هدف دو درصدی است و اجازه نخواهد داد ثبات قیمت‌ها از دست برود. همین موضع باعث شد بخشی از نگرانی بازارها درباره افزایش سریع‌تر نرخ بهره کاهش پیدا کند و قیمت طلا نیز پس از سخنان او تا حدودی تقویت شود.

در سوی دیگر، کریستین لاگارد از تصمیم بانک مرکزی اروپا برای افزایش نرخ بهره در ماه ژوئن دفاع کرد و گفت با توجه به افزایش چشم‌انداز تورم و فاصله گرفتن تورم از هدف دو درصدی، این تصمیم اجتناب‌ناپذیر بود. با این حال، او تاکید کرد که شرایط نسبت به چند هفته قبل متعادل‌تر شده است؛ زیرا قیمت نفت پس از کاهش تنش‌های خاورمیانه افت کرده و برخی ریسک‌های تورمی کاهش یافته‌اند.

لاگارد همچنین گفت اگر تنها یک موضوع باشد که درباره سال‌های گذشته از آن ابراز پشیمانی می‌کند، اتکای بیش از حد به سیاست «راهنمایی آینده» است. به گفته او، از این پس بانک مرکزی اروپا بیشتر توضیح خواهد داد که تصمیم‌هایش بر چه مبنایی گرفته می‌شود، اما از ارائه وعده درباره مسیر آینده نرخ بهره خودداری خواهد کرد.

اندرو بیلی، رئیس بانک انگلستان نیز با این دیدگاه همراه شد و گفت ارائه راهنمایی درباره آینده بسیار آسان است، اما زمانی که بازارها آن را به‌عنوان یک تعهد قطعی تلقی می‌کنند، کنار گذاشتن آن بسیار دشوار خواهد بود. تیف مکلم، رئیس بانک مرکزی کانادا نیز تاکید کرد بانک‌های مرکزی باید بیش از گذشته انعطاف‌پذیر باشند و تصمیم‌های خود را متناسب با داده‌های جدید تغییر دهند.

اختلاف بر سر نرخ بهره اروپا

البته درباره مسیر نرخ بهره همچنان اختلاف‌نظرهایی وجود دارد. در حالی که برخی اعضای شورای حکام بانک مرکزی اروپا معتقدند آثار تورمی جنگ خاورمیانه هنوز به طور کامل از اقتصاد منطقه یورو خارج نشده است، برخی دیگر با اشاره به افت شدید قیمت انرژی و کاهش تورم، افزایش دوباره نرخ بهره را در کوتاه‌مدت ضروری نمی‌دانند.

یانیس استورناراس، رئیس بانک مرکزی یونان، نیز در حاشیه این نشست اعلام کرد کاهش قابل توجه قیمت انرژی و افت تورم منطقه یورو این احتمال را تقویت کرده که بانک مرکزی اروپا در نشست ماه جولای نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کند، مگر آنکه شرایط اقتصادی به شکل محسوسی تغییر کند.

در مجموع، پیام اصلی نشست امسال سینترا برای بازارهای مالی روشن بود؛ بانک‌های مرکزی همچنان مبارزه با تورم را اولویت اصلی خود می‌دانند، اما در عین حال می‌خواهند از ارائه وعده‌های از پیش تعیین‌شده درباره مسیر سیاست پولی فاصله بگیرند. به این ترتیب، از این پس انتشار داده‌هایی مانند تورم، اشتغال و رشد اقتصادی نقش پررنگ‌تری در شکل دادن به انتظارات بازار نسبت به تصمیم‌های آینده بانک‌های مرکزی خواهد داشت.