به گزارش اکوایران، مذاکرات ایران و ایالات متحده که گفته میشود این هفته در استانبول برگزار میشود، با هدف جلوگیری از درگیری و کاهش تنشها در حالی آغاز میشود که هر دو طرف درگیر فشارهای داخلی و خارجی هستند. در حالی که ایالات متحده بهویژه از طریق تهدیدات نظامی در خلیج فارس فشار میآورد، تهران تنها آمادگی برای بحث در مورد مسائل هستهای را اعلام کرده و به وضوح از گنجاندن موضوعات دیگر خودداری کرده است. در این میان، ترکیه و کشورهای دیگر تلاش کردهاند تا با میانجیگری و دیپلماسی، بحران را مدیریت کنند، اما تردیدها در مورد اینکه آیا مذاکرات به نتیجهای ملموس خواهد رسید یا خیر، همچنان باقی است.
جلوگیری از یک نبرد
به نوشته رویترز، اولویت مذاکرات بین ایران و آمریکا که این هفته در استانبول برگزار میشود، در درجه اول جلوگیری از هرگونه درگیری و کاهش تنشها بین دو طرف است که به دنبال آن کشورهای منطقه نیز دعوت شدهاند.
اکوایران: قدرتهای منطقهای در تلاشند تا مذاکرات سطح بالا در مورد برنامه هستهای تهران را به امید جلوگیری از وقوع جنگ با موفقیت برگزار کنند.
بر اساس ادعای منابع این خبرگزاری، برخی از کشورهای دعوتشده به مذاکرات در سطح وزیر امور خارجه شامل پاکستان، عربستان، قطر، مصر، عمان و امارات هستند. با این حال این خبرگزاری گزارش کرده که قالب دقیق این نشستها هنوز مشخص نیست، اما ملاقات اصلی روز جمعه برگزار خواهد شد و شروع گفتگو بین طرفین برای جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها اهمیت دارد.
دیپلماسی با چاشنی کشتیهای جنگی
باراک راوید، گزارشگر آکسیوس، هم در این رابطه نوشته ترامپ پس از تردید در حمله به ایران، به دیپلماسی کشتی جنگی روی میآورد. او برای سومین بار از زمانی که به مقام خود بازگشته است، در تلاش است تا توافق هستهای با ایران به دست آورد. در حالی که مقامات آمریکایی مدعیند این تلاش جدید صادقانه است اما ترامپ پیشتر از دیپلماسی به سمت جنگ حرکت کرده است و در شرایطی وارد مذاکرات ظاهرا برنامهریزی شده میشود که اهرم فشار یک تجمع عظیم نظامی در خلیج فارس را در دست دارد.
در عین حال، به نوشته راوید، مقامات آمریکایی تردید دارند که ایران حاضر باشد به شرایطی که ترامپ برای هرگونه توافق احتمالی تعیین کرده، نزدیک شود. مجموعه قبلی مذاکرات هستهای به جنگ انجامید، جایی که ترامپ ابتدا بهطور ضمنی حملات اسرائیل را تایید کرد و سپس بهطور مستقیم تأسیسات هستهای ایران را در ماه ژوئن هدف قرار داد. تلاش دوم در پاییز گذشته بود، زمانی که ایالات متحده تلاش کرد از تمایل ایران برای جلوگیری از فعال شدن اسنپ بک استفاده کند تا تهران را قانع کند که اورانیوم غنیشده خود را از تحویل دهد. این تلاش به جایی نرسید. یکی از چالشها این بود که پنهانکاری ترامپ در ماه ژوئن باعث بیاعتمادی شدید در تهران شد.
یک پوشش دیگر؟
مقامات آمریکایی در گفتوگو با راوید مدعی شدهاند که تصمیم ترامپ برای اعزام نمایندگان خود، استیو ویتکاف و جارد کوشنر، برای گفتگو با وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، پوششی برای حمله غافلگیرانه دیگر نیست. اما ایالات متحده حجم زیادی از توان نظامی را به منطقه منتقل کرده است، برای حالتی که ترامپ تصمیم به اقدام نظامی بگیرد. در کاخ سفید تردیدهایی وجود داشته که آیا بمبارانهای آمریکایی واقعا میتوانند تاثیرات قطعی ایجاد کنند. همچنین نگرانیهایی درباره تهدیدات ایران برای واکنش شدید در سراسر منطقه وجود داشت.
در عین حال، ترکیه، قطر، مصر و کشورهای دیگر تلاش دیپلماتیک فشردهای را برای کاهش تنشها آغاز کردند و در نهایت منجر به برگزاری جلسهای برای روز جمعه در استانبول شدند. وزیر امور خارجه ترکیه از چندین کشور عربی دعوت کرد که بهعنوان ناظر در این جلسه شرکت کنند.
همانطور که ایالات متحده یک ناو هواپیمابر و دیگر داراییهای نظامی را در منطقه مستقر کرده است، برنامههای نظامی در دست بحث بسیار جاهطلبانهتر شدهاند. اسرائیل مخالف حملات محدودتری بود که ترامپ سه هفته پیش در نظر داشت، زیرا احساس میکرد که این حملات تنها نمادین خواهند بود و خطر واکنش گسترده را به همراه دارند. به نوشته راوید، اکنون این وضعیت تغییر کرده است. یک سری از فرماندهان اسرائیلی از جمله ژنرال ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل اخیراً به واشنگتن آمدهاند. زمیر در دیدار با رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، ژنرال دان کین، درباره برنامههای تهاجمی و تدافعی اسرائیل در صورت جنگ با ایران صحبت کرد. یک مقام آمریکایی، گفت که هیچ چیزی از آن ملاقات بهدست نیامد که نظر کین یا نظر ترامپ را تغییر دهد . او مدعی شده که «این واقعاً اسرائیلیها هستند که خواهان حملهاند. رئیسجمهور هنوز به این نقطه نرسیده است».
ترامپ به دنبال جنگ نیست؟
یک مقام ارشد آمریکایی دیگر به راوید گفته که ترامپ «واقعا نمیخواهد این کار را انجام دهد، در حالی که او در ماه ژوئن باور داشت که فعالیتهای هستهای ایران تهدیدی «معتبر و قریبالوقوع» است. او اکنون اینطور احساس نمیکند.» سه مشاور ترامپ هم به آکسیوس گفتند که آنها فکر میکنند راهاندازی گزینه نظامی در حال حاضر درست نیست.
یکی از این منابع گفت که این تردید برای بسیاری از افرادی که در حلقه نزدیک ترامپ هستند، وجود دارد. مشاور دیگر گفت که یک حمله در حال حاضر تنها بسیاری از برنامههای رئیسجمهور در منطقه و جهان را تضعیف خواهد کرد. ترامپ در عین حال در طول هفته گذشته تقریباً هر روز گفته است که «کشتیهای بزرگ» به منطقه میفرستد، اما همچنین آمادگی برای گفتگو را نیز نشان داده است.
ایران پیش از مذاکرات جمعه تأکید کرده که فقط در مورد مسئله هستهای گفتگو خواهد کرد و نه سایر موضوعاتی که ترامپ مطرح کرده است، مانند موشکها. حتی در مورد مسائل هستهای، به نظر میرسد که دو طرف فاصله زیادی دارند. ترامپ در حال حاضر در مسیر دیپلماسی قرار دارد، اما ممکن است برای مدت طولانی آن را دنبال نکند. با این حال یک مقام ارشد از یکی از کشورهای میانجی مدعی شده: «اگر ایران روز جمعه با مسائل ملموس به مذاکرات نیاید، ممکن است خیلی سریع خود را در وضعیتی بسیار بد بیابد».
