در سال‌های اخیر، بسیاری از کشورها از گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی سخن گفته‌اند، اما واقعیت بازار انرژی نشان می‌دهد زغال‌سنگ همچنان یکی از مهم‌ترین منابع تأمین انرژی جهان است. بحران انرژی اروپا، جنگ اوکراین و افزایش قیمت گاز طبیعی باعث شد بسیاری از کشورها دوباره نیروگاه‌های زغال‌سنگی را وارد مدار کنند؛ اتفاقی که نشان داد امنیت انرژی، در بسیاری از مواقع، بر اهداف اقلیمی اولویت پیدا می‌کند.

زغال‌سنگ فقط سوخت نیروگاه‌ها نیست. این ماده معدنی، یکی از مهم‌ترین نهاده‌های تولید فولاد، سیمان، کک و بسیاری از صنایع پایه به شمار می‌رود و هرگونه اختلال در تأمین آن می‌تواند زنجیره تولید صنایع بزرگ را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، با وجود تلاش‌های جهانی برای کاهش انتشار کربن، بسیاری از تحلیلگران معتقدند زغال‌سنگ دست‌کم در دهه‌های آینده همچنان جایگاه مهمی در اقتصاد جهان خواهد داشت.

ایران نیز از ظرفیت قابل توجهی در این حوزه برخوردار است. برآوردها از وجود حدود ۱۴ میلیارد تن ذخایر احتمالی زغال‌سنگ در کشور حکایت دارد و بخش عمده این ذخایر در طبس، کرمان و البرز قرار گرفته‌اند. با این حال، استخراج زغال‌سنگ هنوز به چند استان محدود است و بخش بزرگی از ظرفیت‌های معدنی کشور بدون بهره‌برداری باقی مانده‌اند.

این موضوع نشان می‌دهد که توسعه اکتشافات، نوسازی معادن، استفاده از فناوری‌های نوین استخراج و جذب سرمایه‌گذاری می‌تواند علاوه بر تأمین نیاز صنایع داخلی، زمینه افزایش تولید و حتی توسعه صادرات را فراهم کند. اگر این مسیر همزمان با رعایت استانداردهای زیست‌محیطی دنبال شود، زغال‌سنگ می‌تواند نه‌تنها یک ماده معدنی، بلکه بخشی از راهبرد امنیت انرژی، توسعه صنعتی و رشد اقتصادی ایران در سال‌های آینده باشد.