رشد تجارت جهانی ادامه دارد، اما همه بخش‌ها سهم برابری از این رشد نمی‌برند. تازه‌ترین گزارش سازمان تجارت جهانی نشان می‌دهد شاخص تجارت کالا در سپتامبر ۲۰۲۵ به عدد ۱۰۱.۸ رسیده؛ عددی که همچنان بالاتر از سطح پایه است و از تداوم حرکت رو به جلو خبر می‌دهد، اما سرعت این حرکت نسبت به گذشته کمتر شده است.

یکی از مهم‌ترین دلایل این تعدیل، پیش‌خرید گسترده کالاها توسط خریداران برای فرار از اثر تعرفه‌های آمریکا بوده؛ اقدامی که باعث شد بخشی از تقاضای آینده زودتر مصرف شود و حالا با پر بودن انبارها، سفارش‌های جدید با احتیاط بیشتری ثبت شوند.

در این میان، تجارت مواد خام کشاورزی کم‌رمق‌تر از سایر گروه‌های کالایی ظاهر شده است.

شاخص‌های مرتبط با لجستیک، حمل‌ونقل هوایی، کانتینر و کالاهای تولیدی مانند قطعات خودرو و لوازم الکترونیکی بالاتر از روند معمول قرار دارند؛ یعنی کشتی‌ها و کانتینرها پر هستند، اما نه از گندم و پنبه، بلکه از کالاهای صنعتی و الکترونیکی.

همین واگرایی نشان می‌دهد مواد خام کشاورزی تنها بخشی است که از ابتدای سال میلادی مسیر کاهشی را تجربه کرده است.

برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات کشاورزی، این وضعیت به معنای رقابت سخت‌تر و وابستگی بیشتر به تقاضای داخلی است. این کالاها به دلیل حجم بالا و ارزش افزوده پایین، حساسیت بیشتری به هزینه حمل‌ونقل، نوسانات ارزی و انبارداری دارند و با کند شدن تجارت جهانی، حاشیه سودشان سریع‌تر فشرده می‌شود. پیش‌بینی سازمان تجارت جهانی برای ۲۰۲۶ همچنان مثبت است، اما رشد محدودتر و همراه با نااطمینانی سیاسی و تعرفه‌ای. در چنین شرایطی، مدیریت ریسک صادرات با ابزارهایی مثل قراردادهای آتی، اختیار معامله و تنوع‌بخشی به بازارهای هدف، به یک ضرورت تبدیل می‌شود؛ شاید تنها راهی برای یافتن روزنه‌ای از ثبات در بازاری که بیش از همیشه به تصمیم‌های سیاستی گره خورده است.