به گزارش اکوایران، در ادامه تحرکات عربستان برای تقویت توان نظامی و کاهش وابستگی امنیتی به غرب، گزارشها از مذاکرات ریاض و اسلامآباد برای تبدیل میلیاردها دلار وام سعودی به خرید جنگندههای JF-17 حکایت دارد؛ توافقی که نهتنها همکاری دفاعی دو کشور را وارد مرحلهای عملیاتی میکند، بلکه میتواند موازنه هوایی منطقه، بهویژه در بحبوحه تحولات یمن و رقابتهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه، را تحت تأثیر قرار دهد.
آسمان ریاض تقویت میشود
به نوشته خبرگزاری رویترز، پاکستان و عربستان در حال مذاکره هستند تا حدود ۲ میلیارد دلار از وامهای عربستان به پاکستان را به یک قرارداد خرید جنگندههای JF-17 تبدیل کنند؛ اقدامی که تنها چند ماه پس از امضای پیمان دفاعی مشترک میان دو کشور در سال گذشته، همکاریهای نظامی آنها را عمیقتر میکند. این مذاکرات نشان میدهد دو متحد قدیمی در حال حرکت به سمت عملیاتی کردن همکاریهای دفاعی خود هستند، آن هم در زمانی که پاکستان با فشار شدید مالی روبهروست و عربستان نیز در حال بازآرایی شراکتهای امنیتی خود برای کاهش ریسک ناشی از عدم قطعیت درباره تعهدات ایالات متحده در خاورمیانه است.
این توافق توان نظامی ریاض را در برابر اسرائیل و ایران تقویت میکند. امضای آن پس از حمله شوکآور اسرائیل به قطر در اوایل این ماه، پیامی هشداردهنده برای بازداشتن تلآویو از هرگونه حمله بیشتر به کشورهای شورای همکاری خلیج (GCC) است.
یکی از منابع نزدیک به ارتش پاکستان گفت این گفتوگوها صرفاً بر تأمین جنگندههای JF-17 تاندر متمرکز است؛ هواپیمای سبک رزمی که بهطور مشترک توسط پاکستان و چین توسعه یافته و در پاکستان تولید میشود. منبع دوم گفت این جنگندهها گزینه اصلی در میان چند گزینه دیگر در حال بررسی هستند. منبع اول افزود ارزش کل این معامله ۴ میلیارد دلار برآورد میشود و افزون بر تبدیل وامها، ۲ میلیارد دلار دیگر نیز برای تجهیزات فراتر هزینه خواهد شد.
یک جنگنده آزمودهشده در میدان نبرد
امیر مسعود، مارشال بازنشسته نیروی هوایی و تحلیلگر نظامی، گفت پاکستان یا در حال مذاکره یا در آستانه نهایی کردن قراردادهایی با شش کشور برای تأمین تجهیزات، از جمله جنگندههای JF-17، سامانههای الکترونیکی و تسلیحاتی مرتبط با این هواپیماهاست. او گفت عربستان در میان این کشورها قرار دارد. او به خبرگزاری رویترز گفت: «قابلیت فروش JF-17 افزایش یافته، چون این هواپیما آزموده شده و در نبرد واقعی به کار رفته است»، و افزود که این جنگنده از نظر هزینه نیز مقرونبهصرفه است. پاکستان اعلام کرده بود که این هواپیما در جریان درگیری با هند در ماه مه سال گذشته به کار گرفته شده.
پیمان دفاعی مشترک که در ماه سپتامبر امضا شد، دو طرف را متعهد میکند که هرگونه تجاوز به یکی از کشورها را بهمنزله حمله به هر دو تلقی کنند؛ توافقی که مشارکت امنیتی چند دههای میان آنها را بهطور قابلتوجهی تعمیق میکند. پاکستان سالهاست که به عربستان پشتیبانی نظامی ارائه میدهد، از جمله در قالب آموزش نیروها و اعزام مشاوران نظامی. در مقابل، عربستان نیز در دورههای فشار اقتصادی بارها به حمایت مالی از پاکستان پرداخته است. در سال ۲۰۱۸، ریاض بسته حمایتی ۶ میلیارد دلاری برای پاکستان اعلام کرد که شامل ۳ میلیارد دلار سپرده در بانک مرکزی و ۳ میلیارد دلار تأمین نفت با پرداخت مؤجل بود. عربستان از آن زمان چندین بار سپردههای خود را تمدید کرده است، از جمله تعویق ۱.۲ میلیارد دلاری در سال گذشته که به اسلامآباد کمک کرد تا در میانه فشارهای مزمن تراز پرداختها، ذخایر ارزی خود را تثبیت کند.
گسترش فروش تسلیحات نظامی توسط پاکستان
پاکستان در ماههای اخیر تلاشهای خود برای توسعه صادرات دفاعی و کسب درآمد از صنعت بومی تسلیحاتیاش را افزایش داده است. ماه گذشته، اسلامآباد با نیروهای شرق لیبی قراردادی تسلیحاتی به ارزش بیش از ۴ میلیارد دلار امضا کرد؛ به گفته مقامات، این یکی از بزرگترین فروشهای تسلیحاتی تاریخ پاکستان بوده و شامل جنگندههای JF-17 و هواپیماهای آموزشی میشود. پاکستان همچنین با بنگلادش درباره فروش احتمالی جنگندههای JF-17 گفتوگوهایی انجام داده است و میکوشد دامنه جاهطلبیهای تسلیحاتی خود را فراتر از جنوب آسیا و خاورمیانه گسترش دهد.
روز سهشنبه، وزیر دفاع پاکستان گفت موفقیت صنعت تسلیحاتی این کشور میتواند چشمانداز اقتصادی پاکستان را دگرگون کند. خواجه آصف به شبکه تلویزیونی جیو نیوز گفت: «هواپیماهای ما آزموده شدهاند و آنقدر سفارش دریافت میکنیم که شاید پاکستان ظرف شش ماه دیگر به صندوق بینالمللی پول نیازی نداشته باشد.» پاکستان در حال حاضر تحت برنامه ۷ میلیارد دلاری صندوق بینالمللی پول قرار دارد؛ بیستوچهارمین برنامه این کشور با IMF که پس از یک توافق کوتاهمدت ۳ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۳ به دست آمد. اسلامآباد این حمایت را پس از آن به دست آورد که عربستان سعودی و دیگر متحدان حوزه خلیج فارس کمکهای مالی و تمدید سپردهها را فراهم کردند.
عربستان و نمایش قدرت نظامی
به نوشته میدل ایست آی، این مذاکرات در شرایطی انجام میشود که عربستان در یمن در حال نمایش قدرت نظامی خود بهویژه در برابر امارات است و پاکستان نیز میکوشد قراردادهای بزرگ تسلیحاتی با کشورهای عربی نهایی کند. عربستان و پاکستان سال گذشته یک پیمان دفاعی مشترک امضا کردند؛ آن هم اندکی پس از آنکه اسرائیل حملهای بیسابقه به قطر انجام داد و مذاکرهکنندگان حماس را در دوحه هدف قرار داد. پاکستان تنها کشور مسلمان دارای سلاح هستهای در جهان به شمار میرود.
اکوایران: تائید فروش هواپیماهای جنگی رادارگریز از سوی ترامپ نشاندهنده گرایش او به نادیده گرفتن نگرانیهای نهادهای امنیتی ایالات متحده در مورد برتری نظامی چین و اسرائیل است.
عربستان سعودی سال ۲۰۲۶ را با رویارویی مستقیم با نیروهای نیابتی امارات در یمن، یعنی شورای انتقال جنوب، آغاز کرده است. تحلیلگران گفتهاند که قدرت هوایی عربستان نقش کلیدی در عقب راندن پیشرویهای STC در شرق یمن داشته است. گزارشها حاکی از آن است که STC در حال آماده شدن برای عقبنشینی از شهر بندری عدن است.
هنوز مشخص نیست دولت ترامپ چگونه به تلاش عربستان برای خرید جنگندههای جدید JF-17 واکنش نشان خواهد داد. واشنگتن و ریاض در حال نهایی کردن توافقی برای فروش جنگندههای F-35 هستند که پیشرفتهترین جنگندههای آمریکا به شمار میروند. برخی اعضای جامعه اطلاعاتی ایالات متحده نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کردهاند که ترامپ ممکن است این جنگندهها را به کشوری بفروشد که از تجهیزات نظامی ساخت چین استفاده میکند.
