اکوایران: انتشار پیام دونالد ترامپ از مکاتبه‌اش با امانوئل ماکرون درباره ایران، سوریه و گرینلند، بار دیگر رویکرد جنجالی رئیس‌جمهوری آمریکا در سیاست خارجی را در کانون توجه قرار داد؛ رویکردی که جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین در گفت‌وگو با اکوایران آن را فاقد عقلانیت متعارف یک رئیس‌جمهوری و برهم‌زننده ساختارهای چندجانبه‌گرای نظم بین‌الملل دانست.

به گزارش اکوایران، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا متن پیام امانوئل ماکرون، رئیس جمهور فرانسه خطاب به خود را 30 دی منتشر کرد که در آن نوشته شده است: دوست من، ما کاملاً در مورد سوریه هم‌نظر هستیم. ما می‌توانیم کارهای بزرگی در مورد ایران انجام دهیم. اما نمی‌فهمم شما در مورد گرینلند چه می‌کنید.

در ادامه این پیام آمده است: من می‌توانم بعد از نشست داووس در پاریس در روز پنج‌شنبه، جلسه گروه هفت را ترتیب دهم. من می‌توانم در حاشیه آن اوکراینی‌ها نیز را دعوت کنم، همین‌طور دانمارکی‌ها، روس‌ها و سوریه‌ای‌ها را. بیا پیش از آنکه به ایالات متحده برگردی، پنج‌شنبه یک ضیافت شام با یکدیگر در پاریس داشته باشیم.

6358397

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه نیز روز گذشته - 1بهمن- در واکنش به این موضوع، گفت: اروپا اکنون در حال مواجهه با پیامدهای خیانت گذشته خود به ایران است؛ آن هم در شرایطی که با رفتاری مشابه از سوی آمریکا روبه‌رو شده است. تهدید آقای ترامپ برای تصاحب گرینلند هر چند از نظر حقوق بین‌الملل یا حتی «نظم قانون محور» کاملاً غیرقانونی است، ولی اروپا سزاوار آن است.

ساداتیان: رفتار ترامپ با اصول روابط بین‌الملل در تضاد است

جلال ساداتیان

جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین و تحلیلگر مسائل بین‌الملل، در گفت‌وگو با اکوایران با انتقاد شدید از رفتارها و مواضع دونالد ترامپ تاکید کرد که عملکرد او فاقد عقلانیت متعارف مورد انتظار از یک رئیس‌جمهور و در تضاد آشکار با اصول پذیرفته‌شده روابط بین‌الملل است.

ساداتیان با اشاره به ادعای آمریکا مبنی بر «رهبری جهان» گفت: ترامپ بارها نشان داده که نه‌تنها رفتاری معقول و متشخص در قامت رئیس‌جمهوری آمریکا از خود بروز نمی‌دهد، بلکه تصمیم‌ها و اظهارنظرهای او به‌صورت مداوم متناقض، غیرقابل پیش‌بینی و بدون ثبات است. به گفته او، ترامپ «هر ساعت یک حرف می‌زند و هر روز به شکلی متفاوت عمل می‌کند» و همین امر باعث شده ساختارهای مبتنی بر تعامل، چندجانبه‌گرایی و نظم بین‌المللی عملاً از سوی واشنگتن زیر پا گذاشته شود.

او با اشاره به شعار «اول آمریکا» تصریح کرد: ترامپ در راستای این شعار، اقداماتی انجام داده که نه‌تنها تعجب‌برانگیز است، بلکه پیامدهای خطرناکی در عرصه بین‌المللی به همراه داشته است.

ساداتیان افزود: در جریان ناآرامی‌های اخیر ایران، ترامپ عملاً مانند یک رهبر اپوزیسیون داخلی در میدان ظاهر شد و به‌صورت مستقیم مردم را به حضور در خیابان‌ها دعوت کرد؛ رفتاری که بسیار عجیب، سؤال‌برانگیز و مغایر با اصول حاکمیت ملی کشورهاست.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: همین الگوی رفتاری سبک و سخیف را می‌توان در مواجهه ترامپ با سایر کشورها نیز مشاهده کرد. او یادآور شد که ترامپ کانادا را «ایالت پنجاه‌ویکم آمریکا» خواند که این اظهارات با واکنش منفی و پاسخ رسمی از سوی کانادا، فرانسه و بریتانیا مواجه شد. همچنین ادعای مالکیت بر گرینلند، چالش‌های جدی جدیدی را برای دولت آمریکا ایجاد کرد.

ساداتیان با اشاره به سیاست‌های ترامپ در قبال ناتو و اروپا گفت: ترامپ اعلام کرد که دیگر هزینه‌های ناتو را پرداخت نخواهد کرد و کشورهای اروپایی باید خودشان وارد جنگ شوند. او سپس تهدید کرد در صورت عدم تبعیت اروپا، تعرفه‌های تجاری را افزایش می‌دهد؛ اقدامی که با واکنش متقابل اتحادیه اروپا و افزایش تعرفه بر کالاهای آمریکایی روبه‌رو شد و در نهایت منجر به تعدیل نسبی بحران گردید.

به گفته او، همین رفتار در قبال چین نیز تکرار شد و پس از افزایش تعرفه‌ها از سوی آمریکا، چین نیز اقدام متقابل انجام داد که در نهایت واشنگتن ناچار به عقب‌نشینی نسبی شد.

او در ادامه به سیاست‌های آمریکا در خاورمیانه اشاره کرد و گفت: درباره آتش‌بس غزه نیز مشخص نشد که در نهایت چه تصمیمی اتخاذ خواهد شد. ساداتیان افزود: همان‌گونه که ترامپ تلاش کرد در مسئله اوکراین با فشار بر اروپا و امتیازدهی به روسیه بحران را مدیریت کند، اکنون نیز در برابر اروپا همان سیاست تهاجمی را دنبال می‌کند.

او یادآور شد که ترامپ در مقطعی در قطب شمال عملاً «فرش قرمز» برای ولادیمیر پوتین پهن کرد تا او را جذب کند، اما پس از عدم تحقق اهدافش، شاهد رد و بدل شدن اظهارات تحقیرآمیز میان طرفین بودیم.

ساداتیان این رفتارها را ناشی از نگاه صرفاً تجاری ترامپ به سیاست دانست و گفت: رئیس‌جمهوری آمریکا سیاست را همچون یک معامله می‌بیند و بدون توجه به ارزش‌ها و قواعد بین‌المللی، هر لحظه به شکلی متفاوت عمل می‌کند. او افزود: ایالات متحده با این رویکرد، خود را مجاز به هر نوع اقدام می‌داند، در حالی که چنین رفتاری نشانه بی‌اعتنایی به کرامت کشورها و ملت‌هاست.

او با اشاره به موضوع گرینلند و دانمارک گفت: پس از طرح ادعای ترامپ، دولت دانمارک بودجه دفاعی خود را دو میلیارد یورو افزایش داد و اتحادیه اروپا نیز برای پاسخ به این تهدید بسیج شد. به گفته ساداتیان، دوره تهاجم سرزمینی به پایان رسیده و بر اساس تعهدات بین‌المللی و منشور سازمان ملل، کشورها دارای استقلال و تمامیت ارضی هستند و گرینلند به‌عنوان بخشی از خاک دانمارک قابل تصاحب نیست.

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با اشاره به فشارهای آمریکا بر اروپا در موضوع اوکراین گفت: واشنگتن تلاش می‌کند اروپا را وادار کند خواسته‌های روسیه، از جمله به رسمیت شناختن مناطق اشغالی مانند دونتسک، لوهانسک و حتی کریمه را بپذیرد و حتی در تعیین رئیس‌جمهوری اوکراین نیز مداخله شود. به باور او، این رویکرد چیزی جز تحقیر اروپا و اعمال فشار روانی شدید بر متحدان آمریکا نیست.

ساداتیان همچنین به مواضع امانوئل مکرون اشاره کرد و گفت: رئیس‌جمهوری فرانسه نیز با طرح ایده امتیازدهی در پرونده‌هایی مانند ایران یا سوریه، نشان داد که تصمیم‌گیری‌هایش چندان مبتنی بر عقلانیت راهبردی نیست. او تأکید کرد که در دنیای امروز جایی برای چنین بده‌بستان‌های غیرشفاف وجود ندارد.

او در ادامه با اشاره به رفتارهای آمریکا در قبال ونزوئلا و سابقه اقدامات تروریستی واشنگتن گفت: ربایش مقامات دولتی، ترور و تحریک جوانان برای حضور در خیابان‌ها و کشته‌شدن آنان، نمونه‌هایی از مسئولیت مستقیم آمریکا در بی‌ثبات‌سازی کشورهاست. به گفته ساداتیان، این اقدامات نشان می‌دهد ادعاهای آمریکا درباره دفاع از آزادی، حقوق بشر و کرامت انسانی صرفاً پوششی برای تأمین منافع کوتاه‌مدت خود است.

در بخش دیگری از این گفت‌وگو، ساداتیان به واکنش وزارت امور خارجه ایران و اظهارات عباس عراقچی اشاره کرد و گفت: واکنش دیپلماتیک ایران به تهدیدها و دخالت‌های خارجی طبیعی و ضروری است. به گفته او، دستگاه سیاست خارجی موظف است به زبان دیپلماتیک از استقلال و حاکمیت ملی کشور دفاع کند.

او در عین حال تأکید کرد: مهم‌ترین عامل بازدارندگی، تقویت انسجام داخلی، رضایت مردم و وحدت ملی است. اگر کشور از درون قدرتمند باشد، هیچ تهدید خارجی نمی‌تواند ایران را نگران کند. ساداتیان افزود: ایران از ظرفیت‌ها و استعدادهای فراوانی برخوردار است و با تقویت همبستگی داخلی، طمع بیگانگان نیز از بین خواهد رفت.

او در پایان گفت: در کنار پاسخ‌های دیپلماتیک، حفظ آمادگی‌های امنیتی و نظامی ضروری است، اما به باور من، دیپلماسی ایران نیازمند تقویت جدی‌تری است و باید با قدرت و انسجام بیشتری دنبال شود.