آمار رشد ششماهه تولید و فروش محصولات منتخب بخش صنعت و معدن منتهی به نیمه نخست سال ۱۴۰۴ تصویری متنوع و ناهمگون از وضعیت فعالیتهای صنعتی ارائه میدهد؛ تصویری که در آن برخی محصولات با رشد همزمان تولید و فروش مواجهاند، در حالی که در برخی دیگر شکاف معناداری میان این دو شاخص دیده میشود. این ناهمگونی نشان میدهد که تحولات صنعت در سطح محصول، بیش از آنکه یکنواخت باشد، تابع شرایط خاص هر زنجیره تولید و بازار مصرف آن است.
در گروه محصولات معدنی، گندله با رشد ۲.۱ درصدی تولید و رشد ۱۰.۶ درصدی فروش عملکردی نسبتاً مثبت دارد. فاصله میان رشد فروش و تولید نشان میدهد که تقاضا برای این محصول از ظرفیت رشد بیشتری نسبت به تولید برخوردار بوده و بخشی از فروش میتواند از محل موجودیها یا افزایش کارایی شبکه توزیع تأمین شده باشد. کنسانتره نیز رشد ۴.۸ درصدی تولید را ثبت کرده، اما فروش آن ۱۳.۶ درصد کاهش یافته است. این اختلاف معکوس بیانگر ضعف در جذب بازار یا محدودیت در سمت تقاضاست که مانع از تبدیل افزایش تولید به فروش شده است. در مقابل، گروه «سایر- معدن» با رشد ۱۲.۸ درصدی تولید و ۸.۶ درصدی فروش، از هماهنگی نسبی میان عرضه و تقاضا برخوردار بوده و یکی از باثباتترین عملکردها را در میان محصولات معدنی نشان میدهد.
در بخش صنایع غذایی، وضعیت متنوعتر و در برخی موارد نگرانکننده است. روغنیها با رشد بالای تولید و فروش، به ترتیب ۱۵.۵ و ۱۳.۲ درصد، عملکردی مثبت و متوازن دارند که از پایداری تقاضا و توان پاسخگویی تولید حکایت میکند. در مقابل، لبنیات با افت ۲.۷ درصدی تولید و کاهش یک درصدی فروش، وارد محدوده رکود خفیف شده است. محصولات نانوایی و شیرینی نیز کاهش ۵.۳ درصدی تولید و ۲.۶ درصدی فروش را تجربه کردهاند که نشاندهنده افت همزمان عرضه و تقاضاست. وضعیت «سایر- غذایی و آشامیدنی» حادتر است؛ جایی که تولید ۱۸.۴ درصد کاهش یافته، در حالی که فروش تنها ۲ درصد افت کرده است. این شکاف بزرگ حاکی از فشار شدید بر تولیدکنندگان و احتمال استفاده از ذخایر یا کاهش صادرات برای حفظ سطح فروش داخلی است.
در گروه مواد شیمیایی، تصویر دوگانهای دیده میشود. مواد شیمیایی اساسی با کاهش ۵.۷ درصدی تولید، رشد ۶.۲ درصدی فروش را ثبت کردهاند. این الگو نشان میدهد که علیرغم محدودیت در تولید، بازار مصرف همچنان فعال بوده و تقاضا توانسته افت عرضه را تا حدی جبران کند. کودها و ترکیبات نیتروژن نیز با افت ۴.۷ درصدی تولید و رشد قابل توجه ۱۳.۱ درصدی فروش، شکاف مشابهی را نشان میدهند که از فشار سمت عرضه و پایداری یا حتی تقویت تقاضا حکایت دارد.
در سایر محصولات صنعتی نیز نوسانات قابل توجهی مشاهده میشود. برخی محصولات با رشد دو رقمی همزمان در تولید و فروش همراهاند که نشانه بهبود شرایط بازار و تولید است، در حالی که در برخی دیگر، افت شدید فروش حتی در کنار رشد تولید دیده میشود. نمونههایی از کاهش بسیار شدید همزمان تولید و فروش، از وجود رکود عمیق در بازار آن محصولات حکایت دارد و نشان میدهد که نه عرضه و نه تقاضا توان حفظ سطح فعالیت پیشین را نداشتهاند.
در مجموع، آمار ششماهه محصولات صنعتی و معدنی نشان میدهد که رکود یا رونق صنعت بهصورت یکنواخت توزیع نشده است. در برخی محصولات، تقاضا جلوتر از تولید حرکت میکند و فشار اصلی بر سمت عرضه است، در حالی که در برخی دیگر، ضعف بازار مانع از تبدیل تولید به فروش شده است. این تفاوتها تأکید میکند که تحلیل وضعیت صنعت بدون توجه به سطح محصول، تصویر ناقصی از واقعیت ارائه خواهد داد.