به گزارش اکوایران:در جنوب عربستان، جایی نزدیک دریای سرخ، تکهای از بیابان حالا دیگر فقط شن و گرما نیست؛ یک مزرعه خورشیدی به وسعت ۵۰ کیلومتر مربع روی آن نشسته که برق را با قیمتی تولید میکند که در جهان کمسابقه است، کمی بیشتر از یک سنت برای هر کیلوواتساعت. یعنی تقریباً یکبیستم هزینه برق یک نیروگاه هستهای در بریتانیا.
اما هدف فقط تولید برق نیست. عربستان میخواهد با این برق ارزان، «هوش مصنوعی» تولید کند.
امروز هزینه استفاده از هوش مصنوعی بیشتر از هر چیز به برق وابسته است. سرورهایی که چتباتها و مدلهای هوشمند را اجرا میکنند، برق را مثل آب مینوشند. تراشه ارزان هم راهحل نیست، چون سرعت و کیفیت را پایین میآورد. پس کشوری برنده است که برق ارزان داشته باشد.مزیتی که عربستان حالا روی آن حساب باز کرده است.
برای همین، شرکت تازهای به نام «هیومین» ایجاد شد که به عنوان بازوی دیجیتال آرامکو فعالیت دارد. مأموریت آن ساده اما بزرگ است. این شرکت باید عربستان را به یکی از قطبهای جهانی هوش مصنوعی تبدیل کند.
«هیومین» میگوید فقط در دو هفته اول فعالیت خود بیش از ۲۰۰ نقطه مناسب برای ساخت مراکز داده پیدا کرده است، نقاطی که برق و زمین هر دو مهیاست.
گلوگاه اصلی اما «تراشه» است، همان قطعاتی که مغز هوش مصنوعیاند. عربستان برای این بخش سراغ قراردادهای میلیارددلاری رفته است؛ از خرید نیمهرسانا تا گرفتن مجوز واردات تراشههای پیشرفته انویدیا از آمریکا که البته هنوز کافی نیست، اما نشانهای است که درِ فناوری کاملاً به روی ریاض بسته نمانده است.
مدل کسبوکار نیز جالب است، کاهش قیمت «توکن». در دنیای هوش مصنوعی هر پرسش و پاسخ به واحدهایی به نام توکن شکسته میشود و شرکتها بابتش پول میگیرند. هیومین میگوید با برق ارزان میتواند هزینه پاسخگویی مدلها را تا نصف قیمت جهانی پایین بیاورد؛ یعنی همان چیزی که میتواند مشتریان بینالمللی را وسوسه کند.
در کنار زیرساخت، عربستان سراغ محتوا نیز رفته است. مدل عربیزبان «علام» برای کارمندان دولت فعال شده و همکاری با شرکتهای نرمافزاری بینالمللی هم آغاز شده است. یعنی تنها دیتاسنتر نمیسازند بلکه میخواهند «کاربرد» هم تولید کنند.
اما سوال بزرگ باقی است: آیا برق ارزان برای تبدیلشدن به ابرقدرت هوش مصنوعی کافی است؟
موفقیت عربستان به چیزهایی فراتر از آفتاب و شن وابسته است، دسترسی پایدار به تراشه، نیروی انسانی متخصص و روابط سیاسی باثبات. بدون این سه ضلع، مزیت انرژی ممکن است کافی نباشد.
عربستان روی فرمول ساده اما هوشمندانهای شرط بسته است، «آفتاب + زمین + سرمایه = هوش مصنوعی ارزان». در صورتی که این کشور زنجیره حیاتی تراشهها و نیروی انسانی متخصص خود را نیز حفظ کند، قادر خواهد بود سهم قابل توجهی از بازار جهانی AI را به دست آورد. با این حال، اگر هر یک از این حلقهها دچار اختلال شود، حتی ارزان بودن برق هم به تنهایی نمیتواند معجزه کند.
