به گزارش اکوایران، در شرایطی که هنوز به طور رسمی محل مذاکرات روز جمعه جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده اعلام نشده، باراک راوید، گزارشگر آکسیوس در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: یک منبع عرب به من گفت که انتظار میرود مذاکرات هستهای بین ایالات متحده و ایران روز جمعه در عمان برگزار شود. این منبع گفت که دولت ترامپ با درخواست ایران برای انتقال مذاکرات از ترکیه موافقت کرده است.
راوید در ادامه افزوده: این منبع گفت که مذاکرات هنوز در مورد اینکه آیا کشورهای عربی و مسلمان منطقه به مذاکرات در عمان خواهند پیوست یا خیر، ادامه دارد. کاخ سفید از اظهار نظر خودداری کرد.
این در حالی است که سهشنبهشب، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفت مذاکرات با ایران برای تلاش برای کاهش تنشها در خلیج فارس ادامه دارد، آن هم در شرایزی که ساعاتی پیش از آن ارتش آمریکا اعلام کرد یک پهپاد ایرانی را که به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب نزدیک شده بود، سرنگون کرده است. به نوشته الجزیره، ترامپ سهشنبه شب در کاخ سفید به خبرنگاران گفت که واشنگتن «همین الان» در حال مذاکره با ایران است، اما از اعلام محل مذاکرات خودداری کرد.
ترامپ گفت: «[رایزنیها] تمام شده است. اما آنها در حال مذاکره هستند. آنها میخواهند کاری انجام دهند و خواهیم دید که آیا کاری انجام میشود یا خیر». او با اشاره به عملیاتی که در ژوئن گذشته توسط نیروی هوایی و دریایی ایالات متحده علیه سه تأسیسات هستهای ایران انجام شد، افزود: «آنها مدتی پیش فرصتی برای انجام کاری داشتند و نتیجهای نداشت. و ما «چکش شبانه» را انجام دادیم، فکر نمیکنم آنها بخواهند دوباره این اتفاق بیفتد».
دو حادثه دریایی
این سخنان در شرایطی اظهار شد که فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) سهشنبه شب اعلام کرد یک جنگنده آمریکایی از ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن «در دفاع از خود و برای محافظت از ناو هواپیمابر و پرسنل آن، پهپاد ایرانی را سرنگون کرد». سنتکام اعلام کرد که پهپاد شاهد-۱۳۹ «به طرز تهاجمی» به ناو هواپیمابر که در حدود ۸۰۰ کیلومتری (۵۰۰ مایلی) از سواحل جنوبی ایران در حرکت بود، با «نیت نامشخص» نزدیک شد و «با وجود اقدامات تنشزدایی انجام شده توسط نیروهای آمریکایی که در آبهای بینالمللی فعالیت میکنند، به پرواز خود به سمت کشتی ادامه داد».
پیش از این هم والاستریت ژورنال مدعی شده بود قایقهای تندروی ایرانی بامداد سهشنبه در تنگه هرمز به یک نفتکش آمریکایی نزدیک شدند و به آن دستور توقف دادند. شرکت امنیت دریایی Vanguard Tech در پیامی به مشتریان خود اعلام کرد که شش قایق تندروی ایرانی مسلح به تیربارهای کالیبر ۵۰ به این نفتکش نزدیک شدند، درست زمانی که کشتی وارد این آبراه راهبردی میشد، و به آن دستور دادند موتورهایش را خاموش کند و برای بازرسی آماده شود. در عوض، نفتکش سرعت خود را افزایش داد و بعداً توسط یک ناو جنگی آمریکا اسکورت شد.
با این حال، خبرگزاری فارس به نقل از مقامات ایرانی که نامشان فاش نشده بود، اعلام کرد که یک کشتی بدون مجوزهای قانونی لازم وارد آبهای سرزمینی ایران شده و نیروهای ایرانی به این کشتی هشدار دادهاند و این شناور «بدون هیچ اتفاق امنیتی خاصی» منطقه را ترک کرده است.
بدون اختلال در مذاکرات
با این حال، به نظر نمیرسد این دو حادثه برنامههای مذاکراتی را که قرار است روز جمعه برگزار شود، تغییر دهد. کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، روز سهشنبه در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، «قرار است اواخر این هفته با ایرانیها گفتگوهایی داشته باشد». لیویت گفت: »این گفتگوها هنوز در حال برنامهریزی هستند».
اکوایران: ایران و آمریکا بهطور مشروط توافق کردهاند تا مذاکرات هستهای را از سر بگیرند. این دیدار که در استانبول برگزار خواهد شد، اولین گفتوگوهای سطح بالا از زمان بمباران سایتهای هستهای ایران توسط دولت ترامپ در تابستان گذشته است.
خبرگزاری تسنیم به نقل از سخنگوی وزارت امور خارجه گزارش داد که رایزنیهایی برای انتخاب محل برگزاری این نشست در حال انجام است و ترکیه، عمان و چندین کشور دیگر در منطقه پیشنهاد میزبانی دادهاند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس هم به نقل از یک مقام ترکیهای که نامش فاش نشده، گزارش داد که از وزرای امور خارجه عمان، پاکستان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز برای شرکت در مذاکرات، در صورت برگزاری، دعوت شدهاند. به گفته علی واعظ، مدیر میز ایران در گروه بینالمللی بحران: «واکنش بیسابقه و هماهنگ منطقهای، حمایت از ایران نیست، بلکه به نوعی عقبنشینی جمعی در مقابل احتمال مداخله آمریکا است که هرج و مرج ایجاد میکند و به مرزهای ملی محدود نمیماند».
خبرگزاری رویترز هم به نقل از یک منبع منطقهای گزارش داده که ایران خواستار برگزاری مذاکرات در عمان، نه ترکیه، و محدود شدن دامنه آن به مذاکرات دو جانبه فقط در مورد مسائل هستهای است.
مذاکرات مثمر ثمر؟
مقامات ایرانی گفتهاند که میخواهند مذاکرات بر برنامه هستهای متمرکز باشد، در حالی که طبق گزارشها، واشنگتن میخواهد در مورد طیف وسیعی از مسائل، از جمله روابط ایران با گروههای مقاومت منطقه و همچنین برنامههای موشکی بالستیک و دفاعی کشور، بحث کند.
به همین واسطه، برخی تحلیلگران امید چندانی ندارند که این مذاکرات میتواند مثمر ثمر باشد. الکس وطنخواه، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه به الجزیره گفته: «سوال این است که آیا این به چیزی منجر خواهد شد؟ من هیچ سیگنالی از واشنگتن یا تهران ندیدهام که نشان دهد هیچ یک از طرفین مایل به کمرنگ کردن خطوط قرمز خود باشند». او گفت: «بنابراین، مگر اینکه این چیزی تغییر کند، مگر اینکه طرف آمریکایی یا ایرانی در آخرین لحظه تغییر جهت بدهد، واقعاً نمیتوانم تصور کنم که چگونه برگزاری مذاکرات دیپلماتیک میتواند این بحران را به سمت مسالمتآمیز سوق دهد».
وطنخواه افزود: «این بار، ایالات متحده «قدرتنمایی» بیشتری انجام داده است. اکنون سوال این است که آیا ایالات متحده تمام این داراییهای نظامی را برای جلب توجه ایران به لزوم توافق در اسرع وقت به کار میگیرد؟ یا شاید در حال آماده شدن برای چیزی طولانی مدت است؟»
