به گزارش اکوایران، در حالیکه بار دیگر پرونده مذاکرات ایران و آمریکا به مسقط عمان بازگشته، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه در گفتوگویی تازه با شبکه الجزیره تلاش کرد خطوط قرمز تهران را شفافتر از گذشته ترسیم کند. او با تاکید بر اینکه «برنامه موشکی ایران هرگز قابل مذاکره نیست»، هشدار داد هرگونه حمله به خاک کشور با واکنشی جدی و قاطع روبهرو خواهد شد.
عراقچی با اشاره به مذاکرات روز جمعه در مسقط، این دور از گفتوگوها را «آغاز خوبی» توصیف کرد و گفت در حاشیه مذاکرات حتی فرصتی برای دست دادن با هیأت آمریکایی نیز فراهم شده است. با این حال، وزیر خارجه ایران تاکید کرد که مسیر اعتمادسازی میان تهران و واشنگتن همچنان طولانی و پرچالش است.
این گفتوگوها در شرایطی از سر گرفته شده که به گفته ناظران، ایالات متحده با تعریف مواضعی سختگیرانهتر به مسقط آمده است. واشنگتن تلاش دارد علاوه بر پرونده هستهای، موضوع برنامه موشکی ایران و نقش منطقهای تهران را نیز وارد دستور کار مذاکرات کند؛ خواستههایی که جمهوری اسلامی ایران بارها آنها را خارج از چارچوب هرگونه مذاکره دانسته است.
اکوایران: مذاکرات جدید میان تهران و واشنگتن در فضایی آغاز شده که نه میتوان آن را نشانه آشتی دانست و نه مقدمه تقابل؛ گفتوگوهایی که بیش از هر چیز، تلاشی برای مدیریت تنش در جهانی بیقاعده است. در همین فضا، نخستین کنگره ملی سیاست خارجی ایران برگزار شد تا دیپلماتها و تصمیمسازان، همزمان با جریان مذاکرات، از الزامات و اولویتهای سیاست خارجی سخن بگویند.
در این میان، عراقچی ضمن تاکید دوباره بر حق ایران برای غنیسازی اورانیوم، اعلام کرد تهران آماده است برای دستیابی به توافقی «اطمینانبخش» در حوزه هستهای، از خود انعطافپذیری نشان دهد. با این حال، او تصریح کرد که توان موشکی ایران خط قرمزی غیرقابل عبور است و هیچگونه معاملهای بر سر آن صورت نخواهد گرفت.
در سوی مقابل، آمریکا همزمان با مذاکرات، مسیر فشار را رها نکرده است. استقرار ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» در منطقه، صدور فرمان اجرایی برای اعمال تعرفه علیه کشورهایی که با ایران روابط تجاری دارند و اعمال تحریمهای جدید علیه شرکتها و شناورهای فعال در حوزه کشتیرانی، از نگاه تحلیلگران نشانههایی از تداوم سیاست فشار حداکثری واشنگتن است.
صادقی: تداوم گفتوگوها برای کاهش تنش محتملتر از توقف مذاکرات است
در همین خصوص محمود صادقی، نماینده ادوار مجلس و تحلیلگر مسائل سیاسی در گفتوگو با اکوایران با اشاره به روند مذاکرات اخیر ایران و آمریکا تاکید کرد که در مقطع کنونی هنوز نمیتوان قضاوت قطعی درباره سرنوشت گفتوگوها داشت.
به گفته او، مذاکرات عملاً به نتیجه نهایی نرسیده و همچنان در مرحله شکلگیری و ارزیابی قرار دارد.
صادقی معتقد است هرچند برخی نشانهها حاکی از آن است که طرفهای رسمی، دور نخست مذاکرات را مثبت ارزیابی کرده و آن را زمینهساز ادامه گفتوگوها دانستهاند، اما همزمان گمانهزنیها و تحلیلهای متضادی نیز مطرح شده که از افزایش بدبینیها در روزهای اخیر حکایت دارد.
او با این حال، ارزیابی خود را مبتنی بر احتمال بالاتر تداوم مذاکرات دانست و گفت به نظر میرسد مسیر گفتوگوها دستکم برای دستیابی به نتایجی در جهت مدیریت تنش و کاهش سطح تخاصم موجود ادامه پیدا کند. صادقی افزود: هرچند هیچ نتیجهای در این مرحله قابل پیشبینی قطعی نیست، اما مجموعه شواهد، احتمال کاهش تنش و استمرار مذاکرات را تقویت میکند.
این نماینده پیشین مجلس در ادامه به برخی گمانهزنیها درباره محتوای مذاکرات اشاره کرد و گفت حضور برخی چهرهها در ترکیب تیمهای مذاکرهکننده، از جمله حضور یک مقام اقتصادی -معاون اقتصادی وزیر امور خارجه- در تیم ایران و همچنین حضور فردی مثل جرد کوشنر، مشاور رئیسجمهوری ایالات متحده آمریکا در طرف مقابل که تمرکز بیشتری بر مسائل اقتصادی دارد، میتواند موید این تحلیل باشد که احتمالاً موضوعات اقتصادی و حتی گشایشهای محدود در حوزه روابط اقتصادی نیز در دستور کار گفتوگوها قرار گرفته است.
به گفته او، با توجه به اولویتهای اعلامی دونالد ترامپ، نمیتوان احتمال شکلگیری مسیرهایی برای گشایش اقتصادی را نادیده گرفت.
صادقی تاکید کرد در مجموع، تداوم مذاکرات با هدف کاهش تخاصم در مرحله نخست و حرکت تدریجی به سمت توسعه روابط در مراحل بعدی، سناریویی محتملتر به نظر میرسد؛ هرچند همچنان هیچ چیز بهطور قطعی قابل پیشبینی نیست.
او در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به شرایط حساس مذاکرات، بر ضرورت حفظ آرامش در فضای سیاست داخلی تاکید کرد و گفت زمانی که کشور در حال گفتوگو با یک دشمن خارجی است؛ دشمنی که همزمان ناوهای جنگی و پایگاههای نظامی خود را در اطراف کشور مستقر کرده و فضای منطقهای نیز شکننده است، ایجاد ثبات و آرامش در داخل به یک ضرورت امنیتی و سیاسی تبدیل میشود. صادقی تصریح کرد برخورد با فعالان سیاسی، بهویژه آنچه از شب گذشته تشدید شده، خلاف مصالح امنیت ملی است و میتواند به روند جاری مذاکرات آسیب بزند.
این نماینده ادوار مجلس همچنین با اشاره به دیدار بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ در روزهای آینده، نقش لابی اسرائیل در واشنگتن را مورد توجه قرار داد.
به گفته صادقی، اگرچه از جزئیات تحولات پشتپرده در دورههای پیشین مذاکرات اطلاع دقیقی در دست نیست، اما نمیتوان نقشآفرینی اسرائیل در تخریب روند گفتوگوها را نادیده گرفت. صادقی با اشاره به اظهارات ترامپ درباره وقایع گذشته گفت ممکن است اگر حساسیتهای لازم در مقاطع پیشین در نظر گرفته میشد، شرایط به وضعیت کنونی نمیرسید.
این تحلیلگر سیاسی همچنین افزود از نگاه اسرائیل، کاهش تنش میان ایران و آمریکا با منافع این رژیم همخوانی ندارد و به همین دلیل، لابی اسرائیل همواره تلاش کرده با شیطنتهای سیاسی و دیپلماتیک، روند مذاکرات را مختل کند.
صادقی احتمال تاثیرگذاری این لابی بر فضای تصمیمگیری در آمریکا را قابل توجه دانست، هرچند تاکید کرد که برخی تحلیلها نشان میدهد هدف اصلی نتانیاهو الزاماً برهمزدن کامل مذاکرات نیست، بلکه تلاش دارد خواستهها و ملاحظات اسرائیل را در هرگونه توافق احتمالی میان ایران و آمریکا بگنجاند.
