تیمور رحمانی، اقتصاددان، در نشست نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ و اقتصاد ایران اظهار کرد: همه ما کموبیش درباره ۱۰ قرنی که به قرون وسطی معروف هستند شنیدهایم؛ دورانی که به عقیده برخی مورخان، تاریکی مطلق بر اروپا حکمفرما بوده است.
اصل داستان این است که جامعه متمدن روم -که معرف کل اروپا بود- در نهایت توسط هونها از هم میپاشد و اروپا وارد فضای ملوکالطوایفی میشود؛ فضایی که اساساً در آن دولت مرکزی قدرتمندی باقی نمیماند و کلیساها سکان هدایت را به دست میگیرند.
این سبب شد جوامع اروپایی به سمت خودکفایی بروند و جوامع بسته ایجاد شوند؛ در حالی که خصلت جوامع بسته عدم رشد است و کشوری که بسته باشد نمیتواند رشد کند.
اروپا نیز در چنین شرایطی قادر به رشد نبود و تولید ناخالص انگلستان پس از قرون وسطی در حد همان روم قبل از فروپاشی باقی ماند.
