به گزارش اکوایران، در حالی که مذاکرات هستهای میان تهران و واشنگتن بار دیگر از سر گرفته شده، نخستوزیر اسرائیل، با محوریت پرونده ایران راهی آمریکا شده است؛ سفری که هدف اصلی آن تأثیرگذاری بر رویکرد دونالد ترامپ و جلوگیری از شکلگیری توافقی صرفاً هستهای عنوان میشود.
هماهنگی با ترامپ
به نوشته باراک راوید، گزارشگر آکسیوس، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حالی روز چهارشنبه به واشنگتن سفر کرده که نسبت به چشمانداز یک توافق عالی بسیار بدبینتر است. ترامپ به اکسیوس گفته که فکر نمیکند نتانیاهو از مذاکرات آمریکا و ایران نگران باشد: «او همچنین خواهان یک توافق است. او خواهان یک توافق خوب است.» او افزود که این سفر - هفتمین سفر نتانیاهو از زمان بازگشت ترامپ به قدرت - از هفته آینده به این هفته موکول شده است تا با برنامه ترامپ هماهنگ شود.
از سوی دیگر، نتانیاهو پیش از سوار شدن به پرواز خود به واشنگتن به خبرنگاران گفت که «چشمانداز خود را در مورد اصول این مذاکرات به رئیس جمهور ارائه خواهد داد - اصول اساسی که به نظر من نه تنها برای اسرائیل، بلکه برای همه کسانی که در سراسر جهان خواهان صلح و امنیت در خاورمیانه هستند، مهم است.» نتانیاهو هنگام رسیدن به واشنگتن با استیو ویتکاف و جرد کوشنر، نمایندگان دولت ایالات متحده دیدار کرد.
ایران همچنان مسئله اصلی است!
در این شرایط، بر اساس ادعای سیانان، نتانیاهو قصد دارد در جریان این سفر درباره گزینههای احتمالی نظامی علیه ایران گفتوگو کند؛ این در حالی است که اسرائیل در حال آمادهسازی سناریوهای احتمالی در صورت فروپاشی مذاکرات آمریکا و ایران است. این خبر را دو منبع اسرائیلی اعلام کردهاند. به گفته یکی از این منابع، اسرائیل نسبت به موفقیت مذاکرات نوپای واشنگتن و تهران تردید دارد، اما در عین حال تلاش میکند اطمینان حاصل کند که منافعش حفظ میشود و همچنین آزادی عمل نظامی اسرائیل در چارچوب هر توافق احتمالی محفوظ بماند.
اکوایران: اگر چه پس از پایان گفتوگوهای روز جمعه در مسقط، هر دو طرف لحن مثبتی در مورد شروع مذاکرات دیپلماتیک داشتند، اما تحلیلگران همچنان تردید دارند که این تعامل برای جلوگیری از درگیری احتمالی کافی باشد
یکی از این منابع افزود نتانیاهو قصد دارد اطلاعات اطلاعاتی جدیدی درباره توانمندیهای نظامی ایران به ترامپ ارائه دهد. این منبع گفت: «اسرائیل نگران پیشرفت ایران در بازسازی ذخایر و توانمندیهای موشکهای بالستیک خود تا سطح پیش از جنگ ۱۲روزه است.» او افزود برآورد اسرائیل این است که در صورت عدم اقدام، ایران ممکن است ظرف چند هفته یا چند ماه ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ موشک بالستیک در اختیار داشته باشد.
واشنگتن گفت ایران «نخستین و مهمترین» موضوع در دستور کار دیدار او با ترامپ در روز چهارشنبه خواهد بود؛ دیداری که هفتمین ملاقات میان دو رهبر از زمان آغاز دور دوم ریاستجمهوری ترامپ به شمار میرود. او هنگام سوار شدن به هواپیما گفت: «در این سفر، درباره مجموعهای از مسائل گفتوگو خواهیم کرد: غزه، منطقه، اما پیش و بیش از هر چیز، مذاکرات با ایران.»
بدترین سناریو برای بیبی
اسرائیل تلاش کرده آمریکا را ترغیب کند که هرگونه توافق با ایران شامل کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنیشده تهران، توقف کامل غنیسازی، اعمال محدودیت بر برنامه موشکهای بالستیک و پایان دادن به حمایت از گروههای مقاومت منطقهای باشد. این فهرست با مجموعهای از مطالبات پیشین آمریکا برای گفتوگوهای گستردهتر درباره توانمندیهای نظامی و فعالیتهای منطقهای ایران همخوانی دارد.
اما ایران تأکید کرده که تنها حاضر است درباره پرونده هستهای گفتوگو کند. ترامپ در پایان هفته گذشته اشاره کرد که ممکن است توافقی را بپذیرد که سایر موضوعات را دربر نگیرد. با این حال او سهشنبه شب بار دیگر اظهار امیدواری کرد که توافق احتمالی شامل موشکهای بالستیک شود.
بدترین سناریو برای نخستوزیر اسرائیل، «یک توافق هستهای محدود است که در آن آمریکا صرفاً به محدودیتهایی بر غنیسازی رضایت دهد». به گفته دنی سیترینوویچ، کارشناس ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی: «از دیدگاه نتانیاهو، دو گزینه مطلوب وجود دارد: یا شکست نظامی ایران از طریق قدرت آمریکا، یا آنچه او شکست مفهومی میداند؛ یعنی توافقی آنقدر جامع که عملاً توانایی دولت برای دفاع از خود را برچیند.»
مستقیم به رأس هرم قدرت
در این شرایط، یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی به بن کاسپیت، تحلیلگر المانیتور گفته نتانیاهو میخواهد اطمینان حاصل کند که ترامپ «همه چیز را مستقیماً و بیواسطه» بشنود.
این درحالی است که در تصمیمی لحظه آخری، نتانیاهو مشارکت فرمانده نیروی هوایی اسرائیل، سرتیپ عمر تیشلر، در این گفتوگوها را لغو کرد. گزارشها درباره همراهی تیشلر در سفر به آمریکا، گمانهزنیهایی را برانگیخته بود مبنی بر اینکه این دیدار که به درخواست فوری نتانیاهو ترتیب داده شده، با هدف هماهنگی طرحهای احتمالی برای حمله آمریکا به ایران است. پایگاه خبری «واینت» روز سهشنبه گزارش داد که برای جلوگیری از اتهام جنگطلبی علیه اسرائیل، تیشلر از این سفر کنار گذاشته شد.
یکی از نزدیکان نتانیاهو به المانیتور گفت که ویتکاف، در دیدارهای اخیر خود در اسرائیل در جریان تازهترین اطلاعات اسرائیل درباره ایران قرار گرفته است. با این حال، این منبع افزود: «مهم است که رئیسجمهور هم این اطلاعات را مستقیماً بشنود.» این اظهارات بازتابدهنده نگرانی عمیق در میان رهبری اسرائیل نسبت به ویتکاف است؛ متحد نزدیک ترامپ که مأموریت دارد توافقها را پیش ببرد و از درگیری جلوگیری کند. به باور رهبران اسرائیل، او صدای دیگر افراد در حلقه ترامپ را که خواهان اقدام نظامی علیه ایران هستند، تحتالشعاع قرار داده است. این منبع افزود: «نتانیاهو همه چیز را برای رئیسجمهور توضیح خواهد داد تا او درک کند که بدون حلوفصل موضوع موشکهای بالستیک و تأمین مالی نیروهای نیابتی در سراسر خاورمیانه، توافق با ایران امکانپذیر نیست.»
آمادگی برای یک نزاع منطقه ای!
در همین حال، اسرائیل و ایالات متحده به آمادگیهای خود برای احتمال واکنش ایران در صورت تشدید نظامی ادامه میدهند. آمریکا سامانههای جدید ضد موشکی تاد (THAAD) را در منطقه، از جمله در اردن، مستقر کرده تا توان دفاعی اسرائیل را تقویت کند. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد برخی سامانههای موجود در منطقه نیز برای رهگیری احتمالی موشکهای شلیکشده از ایران جابهجا شدهاند.
با این حال، به نظر میرسد هم ایران و هم ترامپ همچنان به ادامه مذاکراتی که ۶ فوریه در عمان برای مهار برنامه هستهای ایران آغاز شد، متعهد هستند. اما به گفته یک منبع دیپلماتیک، برخی مقامات اسرائیلی گمان میکنند تصمیم ترامپ برای ازسرگیری مذاکرات ممکن است با هدف ایجاد حس امنیت کاذب در ایران و فراهم کردن زمینه برای یک حمله غافلگیرانه آمریکا باشد.
به گفته این منبع دیپلماتیک ارشد: «ما به سخنان رئیسجمهور گوش میدهیم، اما پیامهای او متناقض است. او میگوید مذاکرات در روزهای آینده از سر گرفته میشود و نسبت به دستیابی به توافق با ایران خوشبین است که این موضوع ما را بسیار نگران میکند. از سوی دیگر، او به تقویت نظامی پیرامون ایران ادامه میدهد.» این منبع افزود نتانیاهو تازهترین اطلاعات درباره توسعه موشکهای ایرانی و تهدید آن برای اسرائیل، خاورمیانه و حتی اروپا را به رئیسجمهور ارائه خواهد کرد. گدعون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل گفت: «تعداد عظیم موشکهای بالستیک دوربردی که رژیم ایران در پی تولید انبوه آنهاست، نه تنها اسرائیل بلکه کشورهای اروپایی را نیز در معرض خطر قرار میدهد».
بهانهای برای غیبت در مراسم «هیئت صلح»
فشار برای برگزاری دیدار در کاخ سفید در همین هفته در حالی که قرار بود نتانیاهو هفته آینده برای کنفرانس سیاستگذاری آیپک در واشنگتن حضور داشته باشد ممکن است به او اجازه دهد از مراسم ۱۹ فوریه مربوط به آغاز به کار «هیئت صلح» ترامپ در واشنگتن نیز غایب باشد؛ دعوتی که او با اکراه و در برابر مخالفت متحدان راستگرای خود پذیرفته بود.
اکوایران: دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، در سفر خود به مسقط، احتمالاً پاسخ تهران به دور اولیه مذاکرات غیرمستقیم هفته گذشته را منتقل خواهد کرد.
یکی دیگر از نزدیکان نتانیاهو به المانیتور گفت: «نتانیاهو در اینجا در موقعیت برد-برد قرار دارد. اگر ترامپ تصمیم به حمله به ایران بگیرد، نتانیاهو میتواند بگوید او را متقاعد کرده است. اگر حملهای صورت نگیرد، میتواند بگوید تا آخرین لحظه تلاش خود را برای قانع کردن رئیسجمهور انجام داده است.» او افزود: «فایده جانبی این وضعیت آن است که از شرکت در نشست جشنگونه هیئت صلح ترامپ در واشنگتن نیز اجتناب خواهد کرد».
نتانیاهو که وعده «پیروزی کامل»، «خلع سلاح کامل» نوار غزه و خلع سلاح حماس را داده بود، با نارضایتی فزاینده تحولات مربوط به غزه به رهبری آمریکا را دنبال میکند. با وجود مخالفتهای او، ترامپ به نظر میرسد نقشهای کلیدی در حفظ صلح و پیشبرد بازسازی غزه را به قطر و ترکیه واگذار میکند. در همین حال، بازگشایی اخیر گذرگاه رفح با مصر — با تقویت نقش مجدد تشکیلات خودگردان فلسطین — نخستوزیر اسرائیل را در مسیر تقابل تازهای با شرکای فوقملیگرای ائتلافش قرار داده است.
