به گزارش اکوایران، تشدید فزاینده تنشها با تهران، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، را در وضعیت تصمیمگیری دشوار قرار داده است. از یک سو سناریوهای گوناگونی را برای رویارویی به او پیشنهاد دادهاند و از طرف دیگر جنبش ماگا و بسیاری از مقامات آمریکایی از احتمال ورود این کشور به یک درگیری بزرگ احساس خطر می کنند. حالا، با توجه به این که ترامپ با مشاوران خود مخصوصا ویتکاف در حال گمانهزنی است، به نظر می رسد این روزها تصمیم سرنوشتسازی از جانب ترامپ گرفته شود.
تصمیم پس از مشورت با مشاوران
به نوشته گاردین، تصمیم ترامپ برای تصمیم در قبال ایران تا حدی به ارزیابی نمایندگان ویژه او، استیو ویتکاف و جرد کوشنر در مذاکرات با ایران بستگی خواهد داشت. رئیسجمهور آمریکا هنوز تصمیم نهایی را نگرفته است. این در حالی که دولت آمریکا منتظر دریافت تازهترین پیشنهاد ایران در این هفته است؛ پیش از آنچه مقامهای آمریکایی آن را «آخرین تلاش» مذاکراتی توصیف کردهاند که قرار است روز پنجشنبه در ژنو برگزار شود.
اکوایران: ه نظر میرسد کشاکش میان روایتهای رسانهای در مورد آنچه در کاخ سفید میگذرد هر لحظه در حال اوج گرفتن است.
این گفتوگوها به رهبری ویتکاف و کوشنر انجام خواهد شد و ارزیابی آنها درباره احتمال دستیابی به توافق، در محاسبات ترامپ نقش تعیینکننده خواهد داشت. ادعا شده اگر توافقی حاصل نشود، ترامپ به مشاورانش گفته در حال بررسی حملات محدود برای تحت فشار قرار دادن ایران است و در صورت ناکامی این رویکرد، گزینه حملهای بسیار گستردهتر را نیز مدنظر دارد. یک مقام آمریکایی روز دوشنبه گفت ویتکاف از جمله افرادی است که درباره نحوه پیشبرد پرونده ایران به ترامپ مشاوره میدهد و در تمامی نشستهای مرتبط با این موضوع حضور داشته است.
گزینههای روی میز و پاسخ متفاوت تهران
به نوشته گاردین و به نقل از منابع آگاه، ترامپ چندین بار درباره گزینههای نظامی توجیه شده است؛ از جمله اخیراً روز چهارشنبه در اتاق وضعیت کاخ سفید. او همچنین در هفتههای اخیر دیدگاههای طیف گستردهای از مقامهای بخش غربی کاخ سفید را درباره نحوه برخورد با ایران جویا شده است. دیگر مشاوران اصلی او عبارتاند از: جیدی ونس، مارکو روبیو، جان رتکلیف رئیس سیا، پیت هگست وزیر دفاع، ژنرال دن کین رئیس ستاد مشترک ارتش، سوزی وایلس رئیس دفتر کاخ سفید و تولسی گبرد مدیر اطلاعات ملی.
ونس هر دو سوی استدلال درباره حملات هوایی را مطرح کرده، اما در عین حال از ژنرال کین درباره خطرات احتمالی پرسشهای جدی کرده است؛ از جمله به این دلیل که نسبت به احتمال موفقیت حمله به ایران به مراتب کمتر از عملیات بازداشت نیکولاس مادورو، اطمینان دارد. به گفته منابع گاردین، نگرانی اصلی کین به کمبود ذخایر سامانههای ضد موشکی مربوط میشود.
ایران این بار وعده داده در پاسخ به هرگونه حمله آمریکا، متفاوت از جنگ دوازدهروزه و به شدیدترین شکل ممکن واکنش نشان دهد. به گفته یک منبع آگاه، کین در داخل پنتاگون نسبت به نگرانیهایش صریحتر سخن گفته تا در جلسات توجیهی با ترامپ؛ موضوعی که برخی مقامها آن را تلاشی برای پرهیز از این برداشت دانستهاند که او از گزینه خاصی حمایت میکند. در داخل دولت آمریکا نیز تردیدهایی وجود دارد درباره اینکه آیا حملات هوایی میتواند برای پیش بردن توافق دلخواه کافی باشد. در همین راستا، مقامهای دولت گزینههای خروج از بحران برای پرهیز از درگیری نظامی را نیز بررسی کردهاند. از جمله ایدههایی که مطرح شده اجازه دادن به ایران برای حفظ سطح محدودی از غنیسازی صرفاً برای تحقیقات پزشکی، درمان یا دیگر مصارف غیرنظامی انرژی است.
به گفته دو منبع آگاه، روبیو قرار است در دیدارهایی که برای ۲۸ فوریه برنامهریزی شده، به اسرائیل سفر کند تا نتایج مذاکرات را به نخستوزیر این رژیم، بنیامین نتانیاهو، اطلاع دهد. با این حال، پیش از آنچه ممکن است آخرین دور مذاکرات باشد، نشانههایی از سختتر شدن مواضع دیده میشود. ویتکاف روز یکشنبه در شبکه فاکسنیوز گفت دستور ترامپ این است که ایران باید بهطور کامل از هرگونه توانایی غنیسازی هستهای صرفنظر کند. در مقابل، عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران، در برنامه «فیس د نیشن» شبکه سیبیاس اعلام کرد که تهران آماده کنار گذاشتن غنیسازی نیست.
بزرگترین قمار ترامپ و بنبست پیش رو
پس از هفتهها ترغیب ایران به توافق دونالد ترامپ روز دوشنبه ویدیویی از مارک لوین مجری فاکسنیوز، منتشر کرد که در آن استدلال میشد مذاکره با ایران دیگر بیفایده است. این ویدیو بازتابی از افزایش ناامیدی رئیسجمهور آمریکا بود؛ اینکه موج تهدیدهای او تاکنون نتوانسته امتیاز واقعی از تهران بگیرد. همچنین این اقدام نشاندهنده تنگنایی است که ترامپ در آن قرار گرفته، در حالی که بزرگترین قمار سیاست خارجی دوره دوم ریاستجمهوریاش حمله تمامعیار به ایران را بررسی میکند.
به گفته آرون دیوید میلر، کارشناس خاورمیانه در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی و مذاکرهکننده پیشین صلح آمریکا در منطقه: «واقعیت این است که رئیسجمهور خودش را در یک بنبست قرار داده است». به گفته میلر، ترامپ با ادعای حمایت از معترضان و استقرار مجموعهای از داراییهای نظامی در فاصله حمله به تهران، خود را محدود کرده است. به نوشته فایننشنال تایمز، علاوه بر این، موفقیت عملیات آمریکا برای کنار زدن نیکولاس مادورو از قدرت در ونزوئلا باعث شده ترامپ نسبت به شانس خود در ایران بیش از حد مطمئن شود. به گفته میلر: «او خود را در موقعیتی قرار داده که اگر نتواند امتیاز قابل توجهی از ایرانیها بگیرد تا از جنگی که نمیخواهد اجتناب کند، ناچار به ورود به آن خواهد شد. این بحرانی است که خودش ساخته است.»
رزماری کلانیک، دانشمند علوم سیاسی و کارشناس خاورمیانه در اندیشکده «دفاع اولویتها» در واشنگتن، که نسبت به مداخلهگرایی هشدار میدهد، هم متذکر شده ترامپ در دو ماه گذشته فهرستی برای حمله به ایران ارائه کرده است. آسیب زدن به موشکهای بالستیک ایران نیز یکی دیگر از انگیزههاست هرچند این موشکها بردی برای رسیدن به خاک آمریکا ندارند. کلانیک گفت: «به نظر من پرسشهای بزرگی وجود دارد درباره اینکه اصلاً چرا ایالات متحده در حال انجام این کار است».
سردرگمی نسبت به واکنش تهران
با وجود این افزایش نظامی و تهدیدهای مکرر ترامپ به استفاده از این تجهیزات از جمله برای حملات محدود احتمال ایران تاکنون با هیچ نوع توافقی موافقت نکرده است؛ موضوعی که موجب سردرگمی مقامهای آمریکایی شده است. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، روز شنبه به فاکسنیوز گفت: «ترامپ متعجب است که چرا تحت چنین فشاری، با این میزان قدرت دریایی و نیروی دریایی که آنجا داریم، آنها نیامدهاند بگویند: ما اعلام میکنیم که سلاح نمیخواهیم؟» ویتکاف همچنین ادعا کرد ایران «احتمالاً یک هفته با دستیابی به مواد لازم برای ساخت بمب در مقیاس صنعتی فاصله دارد»، هرچند کارشناسان این ارزیابی را تأیید نمیکنند.
با این حال، یک مقام اطلاعاتی اسرائیل به فایننشالتایمز گفته حتی با ورود قریبالوقوع ناو یواساس جرالد آر فورد، آمریکا تنها توان انجام چهار تا پنج روز حمله شدید هوایی، یا حدود یک هفته حملات کم شدتتر را دارد. تلفات آمریکایی نیز میتواند واکنش منفی داخلی در میان پایگاه «ماگا»ی ترامپ و همچنین رأیدهندگانی که نسبت به جنگ محتاطتر از بیعملی در قبال ایران هستند، ایجاد کند. طبق نظرسنجی جدید دانشگاه مریلند، یکچهارم جمهوریخواهان با مداخله نظامی آمریکا در شرایط کنونی مخالفاند، در حالی که ۴۰ درصد از آن حمایت میکنند. اکثریت قاطع دموکراتها نیز با آن مخالفاند.
به گفته میلر: «چه کسی این را میخواهد؟ هیچکس. ما در حال راه رفتن در خواب به سوی جنگ هستیم، بدون آنکه راهبردی داشته باشیم». با این حال، تحلیلگران میگویند ترامپ به دلیل موفقیت در ونزوئلا و واکنش محدود تهران به اقداماتی که حتی مشاوران رئیسجمهور آمریکا نیز پرریسک میدانستند، جسورتر شده است. به گفته کریم سجادپور، عضو بنیاد کارنگی، ترامپ در هر یک از این موارد ریسک کرد و احساس کرد حق با او بوده است.
