«کرک اسپرد» یا حاشیه سود پالایشی، یکی از کلیدیترین شاخصها برای تحلیل صنعت پالایش نفت در بازار سرمایه است. این شاخص از تفاوت قیمت نفت خام با فرآوردههای اصلی مانند بنزین و گازوئیل به دست میآید و بهنوعی دماسنج سودآوری پالایشگاهها محسوب میشود. هرچه فاصله قیمتی بین خوراک ورودی و محصولات خروجی بیشتر باشد، حاشیه سود شرکتهای پالایشی تقویت میشود و برعکس، کاهش این فاصله میتواند فشار مستقیمی بر سودآوری و در نهایت قیمت سهام آنها وارد کند.
بررسی دادههای ماههای اخیر نشان میدهد کرک اسپرد با نوسانات قابلتوجهی همراه بوده؛ از سطوح تکرقمی در ابتدای سال تا اوجگیری در پاییز و سپس تعدیل مجدد. این تغییرات عمدتاً تحتتأثیر نوسان قیمت جهانی نفت خام و تغییرات سمت تقاضای فرآوردهها رخ داده است. در سناریوی رشد همزمان قیمت نفت و تقاضای فرآوردهها، حاشیه سود تقویت میشود؛ اما در صورت رکود یا افت تقاضا، فشار بر پالایشگاهها افزایش خواهد یافت.
مقایسه شرکتهای بورسی نیز نشان میدهد اختلاف در ترکیب تولید و ساختار هزینهها میتواند به تفاوت معنادار در کرک اسپرد شرکتها منجر شود؛ موضوعی که برای تحلیلگران و سرمایهگذاران اهمیت ویژهای دارد.
