اکوایران: با ورود جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران به نهمین روز، تحرکات دیپلماتیک برای مهار درگیری افزایش قابل‌توجهی یافته است. نام 10 کشور برای ایفای نقش میانجی‌گری به گوش می‌رسد.

به گزارش اکوایران، جنگ میان جمهوری اسلامی ایران با ایالات متحده آمریکا و اسرائیل وارد روز نهم خود شده است. همزمان گزارش‌ها از آغاز برخی تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه، اروپا و آفریقا برای پایان دادن به جنگ حکایت دارد. نام کشورهای عربستان، قطر، عمان، روسیه، چین، اندونزی، پاکستان، مصر، آفریقای جنوبی و ایتالیا در این بین به میان آمده است.

هر چند، پیش‌تر وانگ یی، وزیر امور خارجه چین گفته بود که چین فرستاده ویژه‌ای در امور خاورمیانه به منطقه اعزام خواهد کرد تا به میانجیگری و پیشبرد صلح و ثبات کمک کند.

کشورهای منطقه و تعامل مستقیم ریاض با تهران

به گفته چند مقام اروپایی، عربستان سعودی برای مهار جنگ در خاورمیانه که باعث آشوب شده و بازارهای جهانی را تحت فشار قرار داده است، تعامل مستقیم با ایران را افزایش داده است. بلومبرگ در گزارشی نوشت: این مقام‌ها که به دلیل حساسیت گفت‌وگوهای خصوصی نامشان فاش نشده، اعلام کردند، در روزهای اخیر مقام‌های سعودی با فوریت بیشتری از کانال‌های دیپلماتیک محرمانه خود با ایران استفاده کرده‌اند تا تنش‌ها را کاهش دهند و از بدتر شدن درگیری جلوگیری کنند.

به گفته این مقام‌ها، چندین کشور اروپایی و خاورمیانه‌ای نیز از این تلاش‌ها حمایت می‌کنند. آنها افزودند این گفت‌وگوها هم شامل نهادهای امنیتی و هم دیپلمات‌ها بوده است، اما مشخص نیست که آیا مقام‌های ارشدتر نیز در آن دخیل بوده‌اند یا نه. 

همچنین روز پنجشنبه خبرگزاری آناتولی گزارش داد که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در تماس تلفنی با امانوئل مکرون، همتای فرانسوی خود گفته که ادامه تنش‌ها در ایران می‌تواند منبع ناپایداری در منطقه و جهان باشد و ترکیه تلاش می‌کند مسیر مذاکرات دوباره فعال شود. او همچنین تأکید کرد که مسیرهای بحران‌ها در جهان ایجاب می‌کند همکاری دفاعی میان اعضای ناتو تقویت شود تا امنیت جمعی حفظ شود.

قطر نیز در ادامه تماس‌های دیپلماتیک خود با چند کشور، بر ضرورت کاهش تنش‌ها و بازگشت طرف‌ها به مسیر گفت‌وگو تأکید کرد. طبق گزارش الجزیره، در همین چارچوب، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر در گفت‌وگوی تلفنی با ماریا مالمِر استنرگارد، وزیر خارجه سوئد بر ضرورت توقف فوری اقدامات تنش‌زا و بازگشت طرف‌ها به میز گفت‌وگو تاکید کرد. در عمان نیز بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان خواستار توقف جنگ در منطقه شد.

هم‌زمان وزارت خارجه اندونزی اعلام کرد که پیشنهاد پرابوو سوبیانتو، رئیس‌جمهوری این کشور برای سفر به تهران و کمک به کاهش تنش در منطقه خلیج فارس، در چارچوب سیاست خارجی آزاد و فعال این کشور بوده و در صورت موافقت طرف‌های درگیر، این سفر به همراه نخست‌وزیر پاکستان انجام خواهد شد.

میانجی‌های اروپایی و آفریقایی

در اروپا نیز آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه و معاون نخست‌وزیر ایتالیا، روز جمعه عنوان کرد: ما همچنان با دولت ایران در حال مذاکره هستیم و هدف پایان دادن هر چه سریع‌تر به خصومت‌هاست. تایانی تاکید کرد: راه گفت‌وگوها باید همواره باز باشد. هدف این است که در سریع‌ترین زمان ممکن به خصومت‌ها پایان دهیم. ما به تلاشمان برای تحقق این هدف ادامه خواهیم داد و هماهنگی‌ها را در سطح اروپایی انجام خواهیم داد.

عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهوری مصر نیز اعلام کرد: کشورش همچنان در تلاش برای میانجیگری صادقانه با هدف توقف جنگ است. او گفت که کشورش در نتیجه جنگ جاری در غرب آسیا، وضعیت اقتصادی «تقریباً اضطراری» را تجربه می‌کند و نسبت به پیامدهای بحران فعلی بر قیمت‌ها هشدار داد.

سخنگوی ریاست‌جمهوری مصر در بیانیه‌ای که توسط العین نیوز منتشر شده، تأکید کرد که مصر مشتاق جلوگیری از این تشدید تنش است زیرا به‌خوبی از تجربه خود می‌داند که جنگ‌ها تنها ویرانی، تخریب و آسیب به منافع و منابع ملت‌ها را به همراه دارند.

سیریل رامافوسا، رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی در حاشیه یک کنفرانس انرژی در کیپ‌تاون به خبرنگاران گفت: آفریقای جنوبی همیشه آماده است تا نقشی مشارکتی ایفا کند، چه به صورت میانجیگری و چه به هر شکل دیگری.

به گزارش گاردین، رامافوسا گفت: اگر فرصتی پیش بیاید، ما صحبت خواهیم کرد و خواهیم گفت که باید آتش‌بس برقرار شود. گفت‌وگو همیشه بهترین راه برای پایان دادن به درگیری و سپس پایان دادن به جنگ است. و ما می‌خواهیم این جنگ فوراً پایان یابد.

پاسخ ایران به پیشنهادها برای میانجیگری

اما پاسخ ایران به این تلاش‌ها برای میانجیگری چگونه بود؟ به گزارش مهر، مسعود پزشکیان رئیس جمهوری در شبکه ایکس نوشت: «برخی از کشورها تلاش‌هایی برای میانجی‌گری شروع کرده‌اند. پاسخ ما به آنها واضح است: ما متعهد به صلح پایدار در منطقه هستیم، اما در دفاع از عزت و اقتدار کشورمان سر سوزنی تردید نداریم.

پزشکیان بیان کرد: مخاطب میانجیگری باید کسانی باشند که با دست کم گرفتن مردم ایران آتش‌افروزی کردند. علاوه بر تلاش‌ها برای میانجیگری، گفت‌و‌گوهایی نیز در جهت کاهش تنش‌ها بین طرف ایرانی و دیگر طرف‌ها در جریان است. در این راستا، بر اساس اعلام کرملین جمعه شب ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه یک گفت‌وگوی تلفنی با پزشکیان انجام داد.

پوتین تاکید کرد با رهبران کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در تماس مداوم است. مسعود پزشکیان نیز به پوتین اطلاعات دقیق در خصوص تحولات مرحله شدید فعلی درگیری در غرب آسیا ارائه کرد.

حال باید دید سرانجام این جنگ میان جمهوری اسلامی و آمریکا به کجا خواهد انجامید و آیا دستیابی به آتش‌بس نزدیک است یا جنگ و تقابل نظامی ادامه‌دار خواهد بود.