اکوایران: جنگ ایران و آمریکا وارد روز بیستم شد. کوروش احمدی، دیپلمات پیشین کشورمان در گفت‌وگو با اکوایران به تفسیر ابعاد این جنگ و روندی که در پیش گرفته است، پرداخت.

به گزارش اکوایران، جنگ ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران وارد روز بیستم شد. جنگی که از 9 اسفند با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به کشورمان آغاز شد.

روز گذشته در پی حمله موشکی اسرائیل و آمریکا، بخشی از تاسیسات گازی پارس‌جنوبی در عسلویه، فازهای ۳، ۴، ۵ و ۶ این میدان گازی هدف قرار گرفتند. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز در پاسخ به حمله پارس جنوبی، هشدار تخلیه برای پتروشیمی‌ها و تاسیسات گازی عربستان قطر و امارات صادر کرد. پالایشگاه «رأس لَفّان» قطر نیز در دو نوبت مورد اصابت موشک قرار گرفت. این پالایشگاه بزرگ‌ترین صادرکننده گاز جهان است.

بن فرحان، وزیر خارجه عربستان نیز در محکومیت حملات ایران به مواضع انرژی کشورهای منطقه، گفت: عربستان حق اقدام نظامی علیه ایران را محفوظ می‌داند و هرگونه اعتمادی به تهران از بین رفته است. این فشار از سوی ایران از نظر سیاسی و اخلاقی نتیجه معکوس خواهد داشت و ما قطعاً در صورت لزوم، حق انجام اقدامات نظامی را برای خود محفوظ می‌دانیم. اگر ایران فوراً [اقدامات خود را] متوقف نکند، فکر می‌کنم تقریباً هیچ‌چیز نمی‌تواند اعتماد را دوباره برقرار کند.

وزارت امور خارجه عمان نیز با صدور بیانیه‌ای، هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی در میدان گازی پارس جنوبی ایران را محکوم کرد و نوشت: هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی در میدان پارس ایران، تهدیدی مستقیم برای امنیت منطقه و تامین انرژی در سطح جهان است.

همچنین وزارت خارجه عربستان در بیانیه‌ای اعلام کرد که عصر امروز نشستی مشورتی در سطح وزرای خارجه تعدادی از کشورهای عربی و اسلامی در شهر ریاض پایتخت این کشور برگزار خواهد شد. در این نشست در خصوص راه‌های تقویت امنیت و ثبات در منطقه تبادل نظر خواهد شد.

احمدی: تنگه هرمز، اهرم فشار ایران برای اتمام جنگ است

کوروش احمدی

کوروش احمدی، دپیلمات پیشین در گفت‌وگو با اکوایران به تفسیر ابعاد گسترده جنگ جاری پرداخت.

احمدی گفت: پس از آغاز جنگ اگر طرفین به موازات جنگ، اقدامات دیپلماتیک را از دستور کار خارج کنند، جنگ ممکن است هر آن ابعاد جدیدی پیدا کند و از کنترل دو طرف خارج شود. طرفین که درگیر جنگ هستند، از روی عصبانیت، خشم و با هدف اقدام متقابل، با فرض اینکه اقدام متقابل می‌تواند مانع اقدامات بعدی طرف مقابل شود، مواضع یکدیگر را مورد هدف قرار می‌دهند و این امر می‌تواند به صورت یک چرخه باطل ادامه‌دار و بی‌انتها باشد.

او ادامه داد: به نظر می‌رسد ایران با آمریکا و اسرائیل، که به صورت مشترک به کشورمان تجاوز کردند، نیز در این چرخه قرار گرفته و مشکل اساسی این است که هیچ کانالی برای حداقلی از اقدامات دیپلماتیک برای کاهش تنش و جلوگیری از بالا گرفتن زد و خوردها وجود ندارد. کشورهایی برای میانجی‌گری اعلام آمادگی کرده اند، اما هیچ پاسخی مناسبی به آنها داده نشده است.

دیپلمات پیشین کشورمان در ادامه افزود: با توجه به نبود کانال‌های دیپلماتیک، کشورهای درگیر  در جنگ ها دست خودشان را برای ادامه جنگ افزایش سطح برخوردها باز می‌بینند و ممکن است هیچ انتهایی برای آن نباشد.

احمدی درخصوص مدت زمان ادامه‌دار بودن جنگ نیز گفت: نمی‌توان پیش‌بینی دقیقی از زمان اتمام جنگ داشت؛ اما بهرحال بانک اهداف دو طرف از مواضع یکدیگر محدود است. شاید بتوان با بررسی این موضوع، پایانی برای جنگ متصور بود. البته این حالت جنگی، صرف نظر از اینکه دو طرف چه تعداد از مواضع یکدیگر را مورد هدف قرار می‌دهند، می‌تواند ادامه پیدا کند.

او تصریح کرد: این وضعیت جنگی، صرف نظر از شدت و ضعف آن، مادام که دو طرف در حداقلی از تماس دیپلماتیک نیستند، ممکن است به همین ترتیب ادامه پیدا کند. اکنون مسئله اصلی برای آمریکا و طرف‌های غربی، تنگه هرمز است. اسرائیل نیز که مایل نیست این جنگ به این زودی ها خاتمه یابد، از اینکه تنگه هرمز به نقطه تقابلی بین ایران و آمریکا تبدیل شده است، ظاهرا احساس رضایت می‌کند؛ چراکه این مسئله می‌تواند این جنگ را طولانی کند.

دیپلمات پیشین ایران ادامه داد: مادام که جمهوری اسلامی ایران بر رفت و آمد‌ها در تنگه هرمز کنترل دارد، این قضیه برای ترامپ باتوجه به موقعیت‌اش در سیاست داخلی و خارجی نمی‌تواند قابل قبول باشد و او تا این مسئله به نحوی حل نشده، نه تنها بعید است که او حاضر به خاتمه جنگ باشد، بلکه برعکس ممکن است موجب افزایش سطح درگیری شود. 

احمدی تاکید کرد: حل مشکل تنگه هرمز نیز در حال حاضر بسیار دشوار است. ایران از طریق یک جنگ نامتقارن کنترل تردد در تنگه هرمز را به دست گرفته است. آمریکا با نیروی دریایی و ابزارهای کلاسیکی که آمریکا در اختیار دارد، مشکل می‌تواند از پس چنین جنگ نامتقارنی بربیاید.

او ادامه داد: ایران با یکسری پهپادها و موشک کوتاه‌برد که در نوار جنوبی کشور و در اطراف سواحل خلیج فارس و تنگه هرمز مستقر هستند، به راحتی می‌تواند کشتی‌ها و نفت‌کش‌هایی را که بدون همآهنگی قصد تردد از تنگه هرمز دارند، هدف قرار بدهد. مقابله با این پایگاه‌های این پهپادها و موشکها نیز کار راحتی برای ارتش کلاسیک آمریکا نیست. به همین دلیل، در روزهای اخیر صحبت هایی در مورد پیاده کردن نیروی زمینی در این مناطق ساحلی و جزیره ای در واشنگتن شنیده می شود؛ کاری که نه از نظر سیاسی و نه از حیث نظامی برای آمریکا به هیچ وجه راحت نیست و ایران می‌تواند با موشک‌های کوتاه برد و پهپاد تهدیدی برای آن‌ها به حساب بیاید.

این دیپلمات پیشین ادامه داد: از طرفی، تلاش آمریکا در جهت ایجاد یک ائتلاف جهانی در ارتباط با تنگه هرمز نیز با پاسخ منفی و یا اکراه بسیاری از کشورهای اروپایی و برخی دیگر از کشورها مواجه شده است. همچنین باید دید واکنش کشورهای آسیاسی، از جمله کشورهای منطقه و همچنین کشورهای آفریقایی چگونه خواهد بود.

احمدی در ادامه با اشاره به صحبت‌های وزیر امور خارجه عربستان مبنی بر محکومیت ایران به خاطر حمله به زیرساخت‌های عربستان سعودی، گفت: کشورهای عربی مثل عربستان برای انجام عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران اکراه دارند. چون این کشورها، دیدی بلندمدت دارند و صرفا به لحظه کنونی و امروز و فردا نگاه نمی‌کنند.

او ادامه داد: البته در این جنگ هیچ چیزی بعید نیست. احتمال اینکه این کشورها نیز به آمریکا و اسرائیل بپیوندند و اقدامات نظامی علیه ایران انجام دهند را نیز نباید منتفی دانست. بزرگ‌ترین تهدیدی که اکنون وجود دارد، تهدید حمله به زیرساخت‌ها است. در تمام جنگ‌های معاصر نیز طرفین درگیر زیرساخت‌های یکدیگر را هدف قرار می‌دهند: از جمله جنگ ایران و عراق، جنگ روسیه و اوکراین، جنگ هند و پاکستان و... .

دیپلمات پیشین کشورمان با اشاره به اینکه حمله به زیرساخت های انرژی می‌تواند هم نیروهای نظامی و هم زندگی مردم عادی را فلج کند، گفت: زیرساخت‌ها، اهداف سهل‌الوصولی در جنگ ها هستند و این امر کل کشور و مردم را مورد تهدید قرار می‌دهد. بعلاوه، مشکل این است که باتوجه به وجود تحریم‌ها و مشکلات مالی که داریم، درصورت هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های، بازسازی آنها نیز راحت نخواهد بود.

احمدی در جمع‌بندی سخنانش با تاکید بر اینکه وجود کانال‌های دیپلماتیک برای تسریع در اتمام جنگ و کاهش سطح درگیری‌ها و جلوگیری از تصاعد ضروری است، گفت: اهرمی که اکنون ایران در تنگه هرمز دارد، می‌تواند اهرم بسیار خوبی برای چانه‌زنی در مسیر دیپلماتیک باشد؛ اهرمی که اگر استفاده نشود ممکن است از دست برود. جمهوری اسلامی ایران می‌تواند از این اهرم برای رسیدن به یک آتش‌بس شرافتمندانه استفاده کند.