به گزارش اکوایران، تصمیم جدید رئیسجمهور ایالات متحده در میانه جنگ با ایران، بار دیگر به تردیدها درباره استراتژی منسجم واشنگتن در مورد این کارزار دامن زد.
تلاش برای آرام کردن بازارها
به نوشته بلومبرگ، تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، برای عقبنشینی از تهدید خود برای حمله به زیرساختهای برق ایران پس از آن صورت گرفت که متحدان این کشور و دولتهای خلیج فارس بهطور خصوصی به او در مورد خطرات اجرای تهدیدش هشدار دادند.
تصمیم ترامپ همچنین بهعنوان تلاشی برای آرام کردن بازارهایی که تحت تاثیر تهدیدهای او و مناقشهی جاری متلاطم شده بودند، تلقی شد و ترامپ ارتباط بین مذاکرات و تأثیر بالقوه بر قیمت نفت را تصدیق کرد. به گفته افراد آگاه، تصمیم دونالد ترامپ برای عقبنشینی از تهدید خود برای نابودی زیرساختهای برق ایران پس از آن اتخاذ شد که متحدان آمریکا و کشورهای خلیج فارس به طور خصوصی به رئیس جمهور در مورد خطرات عملی کردن تهدیدش هشدار دادند.
تبدیل کارزار به فاجعه
تصمیم ترامپ پس از آن اتخاذ شد که برخی از متحدان او هشدار دادند که جنگ به سرعت در حال تبدیل شدن به یک فاجعه است. به گفته منابع آگاه، شرکای منطقهای به ایالات متحده گفتند که آسیب دائمی به زیرساختهای ایران پس از پایان درگیری منجر به یک وضعیت فرومانده خواهد شد.
این عقبنشینی همچنین با یکی دیگر از منافع رئیس جمهور آمریکا همراه بود: آرام کردن بازارهایی که از تهدیدهای او و مناقشه جاری متشنج شده بودند. به گفته این منابع، تصمیم ترامپ که اندکی قبل از شروع معاملات ایالات متحده اعلام شد، تا حدی برای رسیدگی به این نگرانیها طراحی شده بود و بلافاصله باعث کاهش شدید نفت خام برنت و افزایش شاخص S&P 500 و اوراق خزانهداری ایالات متحده شد.
دانا استرول، معاون سابق دستیار وزیر دفاع در امور خاورمیانه، گفت: «ترامپ به راهی نیاز داشت تا از تهدیدی که مطمئناً دور جدیدی از تشدید تنش را آغاز میکرد، فاصله بگیرد، چرا که این اقدام از آستانه جدیدی عبور میکرد که احتمالاً جنایت جنگی محسوب میشود. مطمئناً تصادفی نیست که اعلام توقف پنج روزه و مذاکرات درست قبل از باز شدن بازارها در ایالات متحده در صبح دوشنبه صورت گرفت.»
عملیات فریب؟
با این حال، پیشینه ترامپ در عقبنشینی از تهدیدهای حداکثری، سابقه دو طرف در به تعویق انداختن مذاکرات هستهای، و نمونههای اخیر استفاده ایالات متحده از مذاکرات با تهران به عنوان یک ترفند پیش از اقدام نظامی جدید، همگی باعث شده که دیپلماتها و معاملهگران این سوال را مطرح کنند که آیا مذاکرات احتمالاً به یک توافق واقعی منجر خواهد شد یا خیر.
شرکت Clearview Energy Partners LLC در یادداشتی تحلیلی نوشت: "رئیسجمهور همچنین تمایل زیادی به گمراه کردن نشان داده و ما نمیتوانیم این احتمال را رد کنیم که ضربالاجل ۴۸ ساعته او ممکن است پوششی برای برخی رویدادهای کوتاهمدت باشد که میتواند حقایق میدانی را تغییر دهد."
همچنین، تلاش فوری ایران برای انکار وقوع چنین مذاکراتی، پرسشهای جدی را مطرح کرده است. خبرگزاری فارس ایران به نقل از یک منبع ایرانی گزارش داد: «او پس از شنیدن اینکه اهداف ما تمام نیروگاههای غرب آسیا خواهند بود، عقبنشینی کرد.» پس از گزارش فارس، قیمت نفت خام حدود نیمی از ضررهای اولیه خود را جبران کرد و برخی از معاملهگران در مورد صحت اظهارات ترامپ تردید داشتند.
اصرار موکد ترامپ بر وجود ارتباطات مستقیم، با احتیاط بسیاری از متحدان ایالات متحده مواجه شد که رویکرد صبر و انتظار را در پیش گرفتند و با توجه به عقبنشینیهای متعدد ایالات متحده در طول درگیری سه هفتهای، نسبت به این آخرین حمله تردید داشتند.
تهدید برای بازدارندگی
به گفته جاناتان پانیکوف، معاون سابق افسر اطلاعات ملی برای خاور نزدیک در شورای اطلاعات ملی ایالات متحده: «از نگاه تهران، تهدید علیه زیرساختهای انرژی در منطقه، میتواند ایالات متحده را مجبور به عقبنشینی کند. از نظر تهران، ایران نه تنها در حال پیروزی است، بلکه این نوع اقدامی است که بازدارندگی خود را افزایش میدهد.»
گفته میشود کشورهای مختلف خاورمیانه، از جمله ترکیه، عربستان سعودی و عمان، در دو هفته گذشته درگیر مذاکرات پشت پرده با ایران بودهاند تا سعی کنند جنگ را مهار کنند و در حالت ایدهآل به توافق آتشبس برسانند.
به گفته یک دیپلمات ارشد مستقر در منطقه، در روزهای منتهی به اعلام ترامپ، فعالترین کانالهای ارتباطی با ایران، کانالهای ارتباطی ترکیه و عمان بودند، در حالی که به گفته یک دیپلمات ارشد دیگر، پیامها از طریق ریاض، دهلی نو و قاهره نیز رد و بدل میشدند. اما مشخص نیست که این بحثها چه تأثیری بر تصمیم ترامپ داشته است.
در عین حال، مقامات چندین کشور خلیج فارس که برای دوری از جنگ تلاش میکردند، پس از هفتهها بمباران از سوی تهران، مواضع خود را علیه ایران سختتر کردهاند. به گفته افراد آگاه، عربستان سعودی به ایالات متحده گفته که اگر نیروگاههای برق و آب خود را توسط جمهوری اسلامی هدف قرار دهد، آماده حمله به ایران است. امارات متحده عربی از جمله کشورهایی بوده است که بیشترین واکنش را نشان داده است، به طوری که چندین مقام گفتهاند که از خود دفاع خواهد کرد.
تصمیم ترامپ نشاندهنده رویکرد آشفتهای است که او در قبال جنگ اتخاذ کرده است. این تصمیم پس از سه روز اتخاذ شد که در آن هزاران تفنگدار دریایی را به منطقه فرستاد و در مورد عملیات زمینی بالقوه صحبت کرد؛ این ایده را مطرح کرد که جنگ "رو به پایان" است؛ پیشنهاد داد که بازگشایی تنگه را به دیگران واگذار میکند؛ و سپس اولتیماتوم ۴۸ ساعته را صادر کرد.
