به گزارش اکوایران- بر اساس دادههای منتشرشده، قیمت سوخت دیزل در بازارهای مرجع آسیایی به حدود ۱۸۰ دلار در هر بشکه رسیده که نسبت به سطح پیش از آغاز درگیریها، افزایشی نزدیک به ۹۵ درصد را نشان میدهد. این جهش قیمتی نهتنها ناشی از اختلالات واقعی در عرضه، بلکه حاصل افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک و نگرانی از محدودیت در مسیرهای حیاتی انتقال انرژی، بهویژه تنگه هرمز است؛ مسیری که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند.
صنعت معدن به دلیل وابستگی شدید به سوختهای فسیلی، بیش از بسیاری از صنایع دیگر از این تحولات تأثیر پذیرفته است. عملیات استخراج در مقیاس بزرگ، بهویژه در معادن روباز، نیازمند ناوگان گستردهای از ماشینآلات سنگین است که مصرف سوخت بالایی دارند. برآوردها نشان میدهد هر افزایش ۱۰ سنتی در قیمت سوخت دیزل میتواند دهها میلیون دلار هزینه اضافی برای شرکتهای بزرگ معدنی ایجاد کند. در مجموع، بزرگترین تولیدکنندگان سنگآهن جهان با صدها میلیون دلار افزایش هزینه مواجه شدهاند؛ رقمی که در صورت تداوم شرایط فعلی، به میلیاردها دلار در سال خواهد رسید.
این فشار هزینهای در مناطق مختلف جهان بهصورت متفاوتی بروز کرده است. معادن فعال در استرالیا، جنوب شرق آسیا و آفریقا به دلیل وابستگی به واردات سوخت و مسیرهای حملونقل دریایی، بیشترین آسیب را متحمل شدهاند. افزایش هزینه حمل سوخت، رشد نرخ بیمه و طولانیتر شدن مسیرهای جایگزین، همگی به افزایش هزینه نهایی تولید دامن زدهاند.
در چنین شرایطی، شرکتهای معدنی ناگزیر به بازنگری در مدلهای عملیاتی خود شدهاند. برخی از شرکتهای بزرگ با استفاده از ابزارهای مالی، از جمله قراردادهای پوشش ریسک، تلاش کردهاند اثر نوسانات قیمت را کنترل کنند. در عین حال، بهینهسازی مصرف سوخت، مدیریت دقیقتر ناوگان حملونقل و افزایش ذخایر استراتژیک سوخت از دیگر اقدامات کوتاهمدت برای عبور از بحران محسوب میشود.
با این حال، راهکارهای بلندمدت بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفتهاند. روند برقیسازی تجهیزات معدنی و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر با سرعت بیشتری دنبال میشود. استفاده از کامیونهای برقی، توسعه نیروگاههای خورشیدی در محل معادن و بهکارگیری سیستمهای ذخیرهسازی انرژی، بهعنوان راهکارهایی برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی در دستور کار قرار گرفتهاند.
کارشناسان معتقدند بحران فعلی، نقطه عطفی در تحول ساختاری صنعت معدن خواهد بود. شرکتهایی که بتوانند سریعتر به سمت تنوعبخشی منابع انرژی و کاهش مصرف سوخت حرکت کنند، در آینده از مزیت رقابتی قابلتوجهی برخوردار خواهند شد. در مقابل، شرکتهایی که همچنان به مدلهای سنتی متکی بمانند، با فشار فزاینده هزینهها و کاهش حاشیه سود مواجه خواهند شد.
در مجموع، جنگ ایران بار دیگر نشان داده که امنیت انرژی به یکی از عوامل تعیینکننده در پایداری صنایع تبدیل شده است. صنعت معدن، بهعنوان یکی از انرژیبرترین بخشهای اقتصادی، اکنون در خط مقدم این تحول قرار دارد؛ تحولی که میتواند مسیر آینده این صنعت را بهطور بنیادین تغییر دهد.
