حمله به مناطق صنعتی فقط به معنای آسیب دیدن چند کارخانه نیست؛ پشت هر مجتمع صنعتی هزاران شغل، میلیاردها دلار ارزآوری و سرمایه میلیون‌ها سهامدار قرار دارد. در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران، چند شرکت بزرگ بورسی نیز آسیب دیده‌اند؛ شرکت‌هایی که مجموع ارزش بازار آن‌ها به حدود هزار همت می‌رسد و بخش مهمی از سرمایه بازار سرمایه کشور را در بر می‌گیرند.

در میان شرکت‌هایی که تا این لحظه خبر آسیب‌دیدن آن‌ها منتشر شده، نام برخی از بزرگ‌ترین بنگاه‌های صنعتی کشور دیده می‌شود. بخش مهمی از این شرکت‌ها در صنایع فولاد، انرژی و دارو فعال هستند.

در صنعت فولاد، شرکت‌های بزرگی با ارزش بازار قابل توجه در این فهرست قرار دارند؛ از جمله فولاد مبارکه اصفهان با ارزش بازار حدود ۵۰۳ همت، فولاد خوزستان با ۴۹ همت، فولاد آلیاژی ایران با ۱۸.۵ همت، فولاد هرمزگان با حدود ۲۱.۷ همت و فولاد کویر با ۸.۲ همت.

در سایر صنایع نیز چند شرکت مهم بورسی آسیب دیده‌اند؛ از جمله پالایش نفت تهران با ارزش بازار حدود ۲۰۰ همت، داروسازی دکتر عبیدی با بیش از ۴۷ همت، داروپخش با بیش از ۱۲ همت، کابل البرز با ۲.۵ همت، قاسم ایران با ۴.۶ همت و سیمان فارس نو با ۵ همت.

مجموع ارزش بازار این شرکت‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از دارایی‌های بازار سرمایه و سرمایه سهامداران درگیر این رخدادها شده است.

ماهشهر؛ قلب صنعت پتروشیمی ایران

در کنار این موارد، یکی از مهم‌ترین رخدادها حمله به منطقه پتروشیمی ماهشهر بود؛ منطقه‌ای که به عنوان یکی از اصلی‌ترین قطب‌های تولید محصولات پتروشیمی در ایران شناخته می‌شود.

بر اساس اطلاعیه روابط عمومی سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی، در جریان این حمله بخش‌هایی از مجتمع‌های فجر ۱ و ۲، امیرکبیر، رجال و بوعلی مورد اصابت قرار گرفتند.

اهمیت ماهشهر زمانی روشن‌تر می‌شود که به ظرفیت تولید آن نگاه کنیم. در این منطقه ۲۱ مجتمع پتروشیمی فعال وجود دارد که مجموع ظرفیت تولید آن‌ها حدود ۲۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تن در سال است؛ رقمی که معادل حدود ۲۵ درصد کل تولید محصولات پتروشیمی کشور محسوب می‌شود.

 بزرگ‌ترین مجتمع‌های پتروشیمی ماهشهر

در میان مجتمع‌های فعال این منطقه، چند شرکت نقش کلیدی در زنجیره تولید دارند.

پتروشیمی بندر امام بزرگ‌ترین مجتمع این منطقه است که ظرفیت اسمی آن حدود ۶.۵ میلیون تن در سال است. این مجتمع محصولاتی مانند پلی‌اتیلن، PVC و لاستیک مصنوعی تولید می‌کند که در صنایع پلاستیک، شوینده و سوخت کاربرد دارند.

پتروشیمی مارون با ظرفیت ۴.۶ میلیون تن در سال نیز یکی از تولیدکنندگان مهم مواد اولیه صنایع پایین‌دستی است و محصولاتی مانند اتان و پلیمرها را برای صنایع پلاستیک، نساجی و شیمیایی تامین می‌کند.

پتروشیمی اروند با ظرفیت ۲.۸ میلیون تن در سال یکی از مهم‌ترین تولیدکنندگان PVC در کشور به شمار می‌رود و مواد اولیه صنایع شوینده را تولید می‌کند.

پتروشیمی امیرکبیر نیز با ظرفیت ۱.۸ میلیون تن در سال در زمینه تولید پلی‌اتیلن و بوتادین فعالیت دارد؛ موادی که در صنایع پلاستیک و تولید لاستیک کاربرد گسترده دارند.

در کنار این‌ها، پتروشیمی بوعلی سینا با ظرفیت ۱.۷ میلیون تن در سال تولیدکننده محصولات آروماتیکی مانند پارازایلن و بنزن است و پتروشیمی شهید تندگویان نیز با ظرفیت ۱.۵ میلیون تن در سال گرید بطری و الیاف تولید می‌کند که در صنایع بسته‌بندی و نساجی کاربرد دارند.

همچنین شرکت‌هایی مانند پتروشیمی فن‌آوران، فجر انرژی خلیج فارس و تخت جمشید نیز نقش مهمی در تامین خوراک، انرژی و مواد اولیه برای سایر مجتمع‌های منطقه دارند.

اهمیت این مجتمع‌ها تنها به ظرفیت تولید آن‌ها محدود نمی‌شود. محصولات صنایع پتروشیمی و فولاد از مهم‌ترین منابع ارزآوری اقتصاد ایران به شمار می‌روند و سهم قابل توجهی در صادرات غیرنفتی کشور دارند.

از سوی دیگر بسیاری از این شرکت‌ها سهامی عام و بورسی هستند و سهام آن‌ها در اختیار میلیون‌ها سرمایه‌گذار قرار دارد. سود حاصل از فعالیت این شرکت‌ها نیز هر سال میان سهامداران توزیع می‌شود.

به همین دلیل هدف قرار دادن این مجموعه‌ها تنها یک حمله به زیرساخت‌های صنعتی نیست؛ بلکه می‌تواند به معنای هدف گرفتن گلوگاه‌های تولید، صادرات و زنجیره‌های حیاتی اقتصاد کشور باشد.

در نتیجه وقتی از آسیب دیدن این مجتمع‌ها صحبت می‌شود، موضوع فقط چند کارخانه یا واحد صنعتی نیست؛ بلکه مسئله‌ای است که به طور مستقیم با اقتصاد کشور، اشتغال، صادرات و سرمایه مردم گره خورده است.