نوسانات شدید بازار انرژی پس از جنگ ایران، سودی میلیارد دلاری را نصیب شرکت‌های بزرگ نفتی اروپا کرده است، به طوری‌که واحدهای معاملاتی شل، بی‌پی و توتال‌انرژیز توانستند از آشفتگی بازار نفت و تغییر مسیر تجارت جهانی انرژی، بیشترین بهره را ببرند.

به گزارش اکوایران، برآورد تحلیلگران فایننشیال تایمز نشان می‌دهد سه غول نفتی اروپا شامل شل، بریتیش پترولیوم و توتال انرژیز در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ بین ۳.۳ تا ۴.۷۵ میلیارد دلار سود اضافی از فعالیت‌های معاملاتی خود کسب کرده‌اند. این درآمد عمدتا به دنبال جهش قیمت نفت، اختلال در عرضه انرژی و افزایش نوسانات بازار پس از جنگ ایران حاصل شده است.

تحلیلگران معتقدند بخش بزرگی از رشد سودآوری این شرکت‌ها نه از محل تولید نفت، بلکه از عملکرد قدرتمند میزهای معاملاتی آنها بوده است؛ موضوعی که شرکت‌های اروپایی را از رقبای آمریکایی مانند اکسون موبیل و شورون متمایز می‌کند.

معامله‌گران نفت چگونه از بحران سود بردند؟

در دوره‌های بحران و نوسان شدید، واحدهای معاملاتی شرکت‌های نفتی معمولا فرصت‌های بزرگی برای سودآوری پیدا می‌کنند. معامله‌گران با خرید و فروش نفت و فرآورده‌های نفتی در بازارهای مختلف و استفاده از اختلاف قیمت‌ها، درآمدهای قابل توجهی کسب می‌کنند.

جنگ ایران باعث شد مسیرهای سنتی تجارت انرژی دچار اختلال شود. بسته شدن تنگه هرمز، کاهش صادرات خاورمیانه و کمبود عرضه در آسیا، بازار نفت را وارد یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود کرد. در همین شرایط، قیمت نفت برنت که ابتدای سال زیر ۶۰ دلار معامله می‌شد، در ماه آوریل به رکورد تاریخی بالای ۱۴۴ دلار رسید.

به گفته تحلیلگران، بیشترین سود از این نوسانات نصیب شرکت بریتیش پترولیوم شده است. برآوردها نشان می‌دهد واحد معاملاتی این شرکت حدود ۱.۷۵ میلیارد دلار سود اضافی در سه‌ماهه نخست سال ایجاد کرده؛ رقمی که معادل نزدیک به یک‌چهارم کل سود تعدیل‌شده سال گذشته این شرکت است.

شل نیز حدود ۱.۶ میلیارد دلار درآمد اضافی از معاملات انرژی کسب کرده و توتال‌انرژیز حدود ۸۰۰ میلیون دلار سود بیشتر به‌دست آورده است.

BP._2026-05-11_14-46-04

برتری اروپایی‌ها در برابر غول‌های نفتی آمریکا

یکی از تفاوت‌های مهم شرکت‌های اروپایی با رقبای آمریکایی، گستردگی و ریسک‌پذیری بالاتر فعالیت‌های معاملاتی آنهاست. برای مثال، بریتیش پترولیوم یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های تجارت نفت جهان را در اختیار دارد و سالانه بیش از ۴ میلیارد بشکه نفت معامله می‌کند؛ رقمی چند برابر تولید واقعی این شرکت.

در یکی از بزرگ‌ترین معاملات فصل گذشته، معامله‌گران توتال‌انرژیز با خرید گسترده محموله‌های نفت عمان و دبی بیش از یک میلیارد دلار سود کسب کردند؛ معامله‌ای که به گفته برخی تحلیلگران، شرکت‌های آمریکایی احتمالا حاضر به پذیرش چنین سطحی از ریسک نبودند.

سرمایه‌گذاران نیز از عملکرد شرکت‌های اروپایی استقبال کرده‌اند. از زمان آغاز جنگ، سهام بریتیش پترولیوم حدود ۱۲ درصد و توتال‌انرژیز بیش از ۲۰ درصد رشد کرده است. در مقابل، سهام اکسون‌موبیل کاهش یافته و شورون رشد محدودی را تجربه کرده است.

سودهای بزرگ اما با ریسک بالا

با وجود سودهای چشمگیر، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند درآمد حاصل از معاملات انرژی همواره پایدار نیست و می‌تواند به همان سرعتی که ایجاد می‌شود، از بین برود. شرکت توتال‌انرژیز نیز تاکید کرده فعالیت‌های معاملاتی بدون ریسک نیستند و در دوره‌های مختلف می‌توانند زیان‌های سنگینی به همراه داشته باشند.

با این حال، بحران اخیر بار دیگر نشان داد در دوره‌های آشفتگی ژئوپلتیک، شرکت‌هایی که شبکه‌های معاملاتی قدرتمندتری دارند، می‌توانند حتی بیش از تولیدکنندگان سنتی نفت از نوسانات بازار سود ببرند.