شاپرک آمارهای مربوط به تراکنشها در فروردین ۱۴۰۵ را منتشر کرده است. نتایج نشان میدهد ارزش حقیقی هر تراکنش و تعداد تراکنشها نسبت به فروردین ۱۴۰۴ کاهش پیدا کرده است. همچنین روند این آمار حکایت از آن دارد که از ابتدای ۱۴۰۳ تا نیمه سال ارزش حقیقی تراکنشها کاهش یافته و تنها در نیمه دوم اندکی بهبود داشته است. در سال ۱۴۰۴ نیز جنگ، اختلال اینترنت و نااطمینانی اقتصادی موجب افت قابل توجه ارزش و تعداد تراکنشها شد.
محاسبه اکوایران از تراکنشها شاپرک
برای محاسبه ارزش حقیقی هر تراکنش، از ارزش تراکنشهای شاپرک، تعداد تراکنشها و شاخص قیمت مصرفکننده مرکز آمار ایران استفاده شده است. به طوریکه ابتدا ارزش سرانه هر تراکنش محاسبه شده سپس اثر تورم از ارقام شاپرک خارج شده و ارزش حقیقی (به قیمتهای فروردین سال ۱۴۰۲) بدست آمده است. رشد نقطه به نقطه رقم حقیقی بدست آمده واقعیت پشت اعداد را مشخص میسازد.
شوک جنگ به رفاه خانوار برخورد کرد
رشد نقطهای ارزش حقیقی هر تراکنش از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا نیمه آن وضعیت نامساعدی داشته است. در ۷ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۳، ارزش حقیقی هر تراکنش کاهش یافته تا اینکه در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ به مرور وضعیت تراکنشهای ثبت شده در این سامانه بهبود پیدا کرده است.
وضعیت کلی تراکنشها در سال ۱۴۰۴ مساعد نبوده است. دو جنگ، اتفاقات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آسیب خود را به رفاه خانوار وارد کرده است. در زمان جنگ ۱۲ روزه، ارزش حقیقی هر تراکنش ۶.۱ درصد افت کرد که بخشی از این افول مربوط به قطعی اینترنت بوده است.
از زمان شروع تلاطمات اجتماعی در دی ماه سال گذشته، وضعیت اینترنت از حالت عادی خارج شد، کسبوکارها با رکود مواجه شدند و زمستان سردی به اقتصاد ایران برخورد کرد. وضعیت دادههای شاپرک نشان میدهد ارزش حقیقی هر تراکنش در آن زمان با افتی جدی مواجه شد و حداقل ۶.۱ درصد کاهش پیدا کرد. این وضعیت در بهمنماه نیز ادامه یافت و تنشهای مربوط به جنگ وضعیت اقتصاد را وارد فضای مهآلود کرد؛ در این ماه ارزش حقیقی هر تراکنش ۷.۱ درصد افت داشت.
اسفند ماه با جنگ آغاز شد. جنگی که صدمه جدی به خانوارها و سطح رفاهی آنها وارد کرد. مردم بسیاری از خانههای خود دور شدند و چرخ صنعت خوابید. در همین زمان اختلال در اینترنت و افزایش تورم ضربه جدی به میزان ارزش حقیقی تراکنشهای هر فرد وارد کرد. مردمی که در اسفند هر سال تراکنشهای زیادی برای خریدهای سال نو خود داشتند، در اسفند سال گذشته ۲۰.۷ درصد ارزش هر خرید خود را کاهش دادند. بخشی از این کاهش ارزش را میتوان به تعدیلهای نیروی کار در سطح وسیع نسبت داد به طوریکه خانوارها پسانداز خود را در اسفند ماه خرج نکردند و با مدیریت مخارج خود، اسفند ماه را گذراندند.
جنگ ایران و آمریکا تا نیمه فروردین ادامه پیدا کرد. همچنان قطعی اینترنت پابرجا بود ولی به مرور خریدهای مردم در زمان جنگ و پس از آتشبس افزایش پیدا کرد. اما آمارها حکایت از آن دارد همچنان ارزش حقیقی هر تراکنش در فروردین ۱۴۰۵ نسبت به فروردین سال گذشته در سطح پایینتری قرار گرفته است.
رشد نقطه به نقطه تعداد تراکنشها نیز به وضوح کاهش خریدهای خانوار در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ را نشان میدهد. تعداد تراکنشها که در دو سال گذشته عموما در سطح نزدیک به ۵ درصد قرار داشت در اسفند سال گذشته به منفی ۷.۹ درصد و در فروردین امسال به منفی ۰.۲ درصد رسید.
